W wieku 7 lat, zgodnie z ówczesnym zwyczajem, nauczył się czytać i pisać. Biograf Skopila chwali „bystrość umysłu*, dzięki której nauka przychodziła mu z łatwością i wkrótce potem znalazł się „w dzierżawcach królewskich” *). Notatka biografa Skoplena o jego umiejętnościach czytania i pisania ma pewne znaczenie, gdyż w tym czasie bili książęta i bojary, którzy z powodu analfabetyzmu nie potrafili dodać swoich imion (Gramatyka państwowa zebrana, I, nr 192 i 203) 2). Ale Skonin należał już do nowego pokolenia. Był to czas mentalnego podniecenia w państwie moskiewskim: rząd zajął się drukiem książek, zakładaniem szkół wyższych i wysyłaniem młodych ludzi za granicę (z których jeden wyświadczył później przysługę Skopinowi), chociaż te.
pochowany w Suzdal, w grobowcu rodzinnym (O mieście Suzdal, s. 202 i historia narodzin. Skop., 379).
Matka M.V. pochodziła z rodziny Tatewów (Elena Vetrovna, ib.), córki bojara IIeti”a Iwanowicza Tatewa, w monastycyzmie III (nagrobki Sisoig Ławry Trójcy, Czytanie. Historia ogólna Moskwy, 1846, II, 37 i lista usług. XX, 59).
') To były wybrane dzieci bojarów. „Mali nieśmiali lokatorzy” bawili się u Carewicza Dmitrija w Ugliczu (gramy stanu zebranego* II, 103 - 116). W Księdze Królewskiej mówimy: „lokatorzy są dziećmi bojarów z wyboru” (Karamzin, VIII, Iriyech. 272). Kotoshikhin mówi o dzierżawcach: „Ich ranga jest następująca: w przypadku kampanii i każdej sprawy śpią na dziedzińcu królewskim, 40 lub więcej osób, i wysyłają ich do wszelkiego rodzaju paczek; i są to bojary, urzędnicy i urzędnicy. I stąd są w randze radców prawnych, w zarządzie i w ludzie Dumy, i są w czołowych ludziach kawalerii i piechoty oraz w szeregach i w żołnierzach, a będzie ich w liczbie do 2000 osób, a dla wszystkich bojarów, okolników i ludu dumy pierwsza służba odbywa się na dworze królewskim, tylko ze względu na rasę są nierówni* (Kotoshikhin, wyd. 2, 21). ludzi, po czym „ta ranga ustała.
’) Znana postać niespokojnych czasów i pretendent do tronu, Książę. V.V. Golicyn tak o sobie mówi: „Ja sam tylko trochę czytam, nie umiem spędzać czasu... * Sołowiew, X, uzupełnienia, s. II), (z rękopisu lipcowego. Imp. Publ. bib., 16 229).
[fragment nieczytelny w skanie pierwodruku]
Projekt nadal napotykał bardzo poważny opór i nie zakończył się pełnym sukcesem. Książkowa książkowość Iwana Groźnego i troska Borysa Godunowa o edukację wskazują, że potrzeba szerszej edukacji, przynajmniej w najwyższych kręgach, zaczęła się już pojawiać. Co prawda, język opisów ówczesnych rękopisów i bibliotek wskazuje, że literatura duchowa była wówczas jeszcze całkowicie dominująca, choć jednocześnie podejmowane są próby w inny sposób. Nie mówiąc już o eksperymentach w przetwarzaniu materiału historycznego i chęci studiowania historii powszechnej, w XVI wieku w Moskwie pojawiły się tłumaczenia polskich kronik i kosmografii 1).
Biograf Skopina zauważa również cechy jego przywództwa podczas służby na dworze. Mimo młodego wieku odznaczał się „wieloletnią inteligencją”: nie przechwalał się podwładnymi, nie przechwalał się swoim pochodzeniem, nie oczerniał towarzyszy, lecz był cichy i skromny, dlatego – według uwagi tegoż współczesnego – w tak „namiętnym i koniecznym czasie” żył „w milczeniu”; tymczasem był to czas terroru grudunowskiego, który wzbudził powszechny strach; czasy, kiedy tak łatwo było zyskać przychylność oczernianiem bliskich, którzy znaleźli bezpieczne schronienie w murach pałacu. Z tymi cechami charakteru Skopila spotkamy się później, gdzie przedstawimy świadectwa pochodzące wyłącznie od panegirystów.
Oczywiście Borys nie mógł być spokojny o Shuiskys. Dochodzą wieści, że w czasie, gdy odgrywał komedię ze swoim wyborem na królestwo, udając odmowę zaproponowanej korony, Szujscy zaczęli wmawiać innym, że nieprzyzwoicie jest go dłużej błagać, ale powinni przystąpić do wyboru nowej osoby, co przyspieszyło zgodę Borysa (dokumenty Tatiszczewa w tece Millera, Ig 7, w Moskiewskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, zob. Ist. Sołowjowa, VIII, przyp. 12). Panowanie Wasilija Szujskiego, księcia Borysa Michajłowicza Łykowa”
Voiisn archiwum królewskiego 1575 - 84. Wspomina się, że w rubryce 217 przechowywany jest m.in. przekład polskiego kronikarza i kosmografii, ukrywamy adnotację: „oddano suwerenowi” (Akt. Arch. Exped., I, 353). Uważa się, że był to przekład kroniki Belskiego i jego kosmografii. (Obydwa. Rosyjski chronograf. A. Popow, II 95). W inwentarzu majątku Nowogród. Wojewoda Tatiszczew nazywa się: „Księga geodezji, kosmografii itp., drukowana, duża, cena 10 rubli”. (Tymczasowy moskiewski obshch. ist. I*Sh, mieszanina, 34).