Biskup Ieroey z Czernigowa studiował w seminarium w Woroneżu filozofię i teologię oraz języki hebrajski, grecki i łacinę, a po zostaniu mnichem w 1758 r. był tam także nauczycielem, kaznodzieją i prefektem; następnie diecezja czernigowska w klasztorze Domnickim jako opat; a od 1774 w Czernihowie I klasy. pon. archimandryta i rektor miejscowego seminarium duchownego, obecny w międzyczasie na konsystorzach w Woroneżu i Czernihowie; a 28 października 1788 r., zgodnie z najwyższym dekretem osobistym, został konsekrowany na biskupa Czernigowa. Ma 68 lat.
Biskup Teoktysta z Belgradu studiował filozofię, teologię oraz języki hebrajski, grecki, łacinę, niemiecki, francuski i polski, a także arytmetykę, historię i geografię na Akademii Kijowskiej. Po tonsurze mnicha był hierodeakonem i hieromonkiem w miejscowym korpusie kadetów lądowych. Awansowany na archimandrytę, od 767 r. pełnił funkcję opata w różnych klasztorach, przewodnicząc konsystorzom, a ponadto od 776 do 779 r. podlegał słowiańskiemu arcybiskupowi Eugeniuszowi, aby jako administrator wyjaśniał sprawy zarządzania diecezją. I zgodnie z najwyższymi dekretami osobistymi, w 1783 r. otrzymał święcenia kapłańskie na wikariusza diecezji moskiewskiej przez biskupa Siewskiego, a w 787 r. w lutym. 6 został przeniesiony lokalnie do diecezji bełogradzkiej. Ma 66 lat.
Dekretem z 1 kwietnia 1796 imp. Katarzyna mianowała Hierotheusa biskupem metropolitą kijowskim. Czernigowski Prawdopodobnie wówczas wybór ten był zaskoczeniem i nawet dziś trudno zrozumieć, czym kierował się monarcha przy takim wyborze. Wieloletni biskup Warlaam z Tobolska wyróżniał się powściągliwością i stałością eseje z historii diecezji kijowskiej w chtii stokli. 223
charakter. Feoktysta z Belgradu zasłynął z działalności oświatowej i pedagogicznej. Hieroteusz miał przewagę nad kolegami zaledwie o kilka lat. M. Hierotheus przebywał w departamencie kijowskim przez trzy lata (| 2 września 1799). Obaj partnerzy go przeżyli. Varlaam zmarł 2 grudnia 1802 r., a Teoktysta 29 kwietnia 1818 r.
XII.
Czarnogórski mnich Domtiasz Władiewicz i jego pobyt w Ławrze Kijowsko-Peczerskiej”.
10 lipca 1797 roku cesarz Paweł I otrzymał następujący list:
Wszechmiłosierny Władco!
„27 marca ubiegłego roku pisałem do Komendy WI za pośrednictwem hrabiego V.P. Musina-Puszkina, że nie ma nic bardziej rujnującego dla Ławry Pieczerskiej niż to, że znajduje się pod kontrolą biskupa diecezjalnego, jak obecny Najprzewielebniejszy Hieroteusz, który na swój sposób jest bardzo arogancki, niemiłosierny i przesadnie wykwintny ze względu na chciwość oraz nienasycony i skrajnie bezkrytyczny w swoich rządach i zgubny dla świętej Ławry. Poniżej znajduje się kalkulacja występków M. Ierotheusa, których jest pięć: a) nie odprawienie uroczystego nabożeństwa po złożeniu przysięgi wierności cesarzowi. Pawła, b) nie odprawiając nabożeństw żałobnych za zmarłą cesarzową, c) dokonując okrucieństwa 10 mnichów w dniu 6 grudnia 1796 r., robiąc ich na drutach w okrutnym zimnie, d) używając 25 000 rubli. Z. z ogromnych sum Ławry na niepotrzebne i błędne wydatki, e) brak naprawy wielkiego kościoła Ławry i pras drukarskich. List kończy się tak: Dzięki Bogu, Wasza Cesarska Mość, w Rosji króluje prawda; a tu, w odosobnieniu, szerzy się nieprawda. Wielcebny nigdy nie wpajał mi swojego osobistego uzasadnienia, ale opierając się na fałszywych świadkach, przygotował dla mnie gpbel. Niektórzy z jego bliskich oznajmili mu, że wielki Władca wiedział o mnie; odpowiedział: niech zginie, ale ja go zniszczę. Wszechmiłosierny Władco! Z całym szacunkiem proszę twojego chochlika. Veli-
') Z archiwum św. Synodu. 1797 nr 158.
[fragment nieczytelny w skanie pierwodruku]
zaszczyty: w imię Boga i Matki Bożej oszczędź Ławrę Kijowsko-Peczerską od takiej ruiny i ucisku braci i wyzwól Wysoką Władzą Monarchiczną od władz Najprzewielebniejszego. Hierothea. Nie gryź, Wielki Władco! nie gryź. Padam do najświętszych stóp V. I. V-stvy, jestem V. I. V-stva, najbardziej oddany hieromnich Ławry Kijowsko-Peczerskiej
Dometycjana Władewicza.”
19 czerwca 1797 Ławra Kijowsko-Peczerska.
Suwerenny poprzez D. II. Troshchinsvogo przekazał oryginał listu czołowemu członkowi św. Synodu metropolity Gabriela i św. Synod na posiedzeniu w dniu 17 lipca 1797 r. ustalił: Met. wyślij dekret do Hieroteusza z Kijowa, wpisując go w tajemnicy, z propozycją przesłania go św. Synod, w najbardziej podstawowej sprawiedliwości i czystym sumieniu, udzielił szczegółowej odpowiedzi na donos Dometyna, a jeśli Dometyjan nadal mieszka w klasztorze, to zostaw go do dalszych zarządzeń synodu.