W Nowej Kronice, która jest uważana za oryginalne wydanie dwóch poprzednich wydań, wyrażono: „i on (Skopin) uciekł z Wielkiego Nowegogradu potajemnie do Iwangradu, zabierając ze sobą Michaiła Tatiszczewa i urzędnika Jewfima Telepniewa i innych szlachciców, których przysłano z nim z Moskwy” (Wrem. Moskwa. Historia ogólna. KHIY, 98). Oczywiste jest, że Skopin zabrał ze sobą Tatishcheva, a także moskiewską szlachtę, obawiając się niezadowolenia z ich strony, a jednocześnie rada Tatishcheva, aby opuścić miasto, nabiera pewnego znaczenia.
') W Nowym Roku. Mówi się wprost, że Skopin został poinformowany, „że Michajło Tat. nie prosi go o służbę, lecz chce zmienić i poddać Nopgrad”. 99. W Let.
O ogólnym zniknięciu Nowogrodzkich Piatynów pod koniec 1608 roku świadczy odpowiedź Werbyszewa do Wychegodcana na temat wieści o księciu. Mvx. Wasiljewicz (Akta wyprawy II, nr 99*.
*) W Nowym Roku. „Książę Michaił Was., zebrawszy wszystkich wojskowych,
▪KSIĄŻĘ MICHAŁ WASILIEWICZ SKOPIN-SZUISKY. 123
To „wielu Nowogródów” poinformowało Skopina o istnieniu planu Tatiszczowa (let. 93 listopada) i to on odgrywa pierwszoplanową rolę w decydowaniu o losie sprawcy. Z drugiej strony warto zauważyć, że Skopin, po zaspokojeniu gniewu tłumu, nie wysłał oddziału przeciwko Bernozitskiemu, obawiając się najwyraźniej zdrady stanu, a kiedy Kierozicki zbliżył się do klasztoru Chutyńskiego i zaczął dewastować obwód nowogrodzki, wówczas „wielu szlachciców zdradziło i poszło do pułków litewskich” (ib.), dlatego rzeczywiście istniał spisek. Nowogród został wyzwolony nie sam, ale dzięki wysiłkom „ludzi powiatu”.
Ale inwentarz majątku Tatishcheva ukazuje nam drugą stronę historii Tatishcheva. Skopin nakazał sprzedaż majątku na aukcji publicznej bez dekretu Moskwy, a nawet przebywający wówczas w Nowogrodzie krewni Tatiszczowa nie otrzymali nic poza swoim dobytkiem (Wremennik, VIII, 3, 11, 12, 15, 30). Z tego można wywnioskować, że sprzedaż majątku miała na celu spłatę długów i zaspokojenie roszczeń wysuwanych przeciwko Tatiszczowowi w Nowogrodzie, a z drugiej strony potwierdza fakt samej zdrady, gdyż część majątku Tatiszczowa poszła na zaspokojenie potrzeb społecznych. Z tego źródła Skopin leczył i dawał prezenty Szwedom. Szwagier Skopina, Gołowin, otrzymał na zjazd ze Szwedami najlepszy strój, broń, uprząż i naczynie (11-13, 15-22, 35). Wśród kupujących znajduje się także książę Andriej Pietrowicz Kurakin, który rządził w Nowogrodzie wraz z Tatiszczowem, ale nie zapłacił wszystkich pieniędzy (15, 27-32). Skopin wziął dla siebie bez pieniędzy kilka kawałków płótna i sukna na namioty, obrusy, 500 koiei siana i posłał z drogi po srebrne puchary i szablę perską o wartości 50 rubli, które zostawił
Umysł Michajłowa, aby ich poprowadzić, słysząc to; Nowogrody krzyczeli na Michała i niszcząc go, w spokoju zabili wszystkich i pochowali go w spustoszeniu. Antoniego” (99). W Let. o powstaniach: „Ki. Michaił, usłyszawszy coś takiego, zebrał wszystkich wojskowych i opowiedział im o Michaiłu. Wszyscy powstali i nie zabili go w spokoju. Książę Michajło kazał go pochować w klasztorze Antoniew” (146). Ze strony Skopina nie ma widocznej próby osądzania samej sprawy, a co do pochówku Tatiszczewa, ale jego wyobraźnia pojawia się w późniejszej wersji.
w domu (4, 7, 8, 21, 24, 35, 40). Biograf Selina powiedział: „o posgedshi іхш p Nowogród „na czterech podszyjnych mitsatech * (Nabora. Popova, 380) *). pocierać. (Inwentarz Zhmuscha. Tat. 40), a także przewoził kilku książąt rzeczy Tatishchev.
Tak wyróżnia się dramat nowogrodzki - preludium do dramatu samego Okopana Shuisky'ego.
Już w grudniu 1608 roku Skopan powiadomił miasta północne o ambulansach ze Szwecji i pierwszych sukcesach pod Nowogrodem. (Zebrane prawa i umowy państwowe P, 343, nr 166). Bez wątpienia w tej sprawie zachował się identycznie jak w stosunku do rządu szwedzkiego, przedstawiając swoje stanowisko w atrakcyjniejszym świetle, niż było w rzeczywistości*). To była jego bezpośrednia kalkulacja.