18 czerwca (1605) Skopin sprowadził Marfę, a ona rozpoznała Pretendenta jako swojego syna. Ale potem, kiedy zostałeś wybrany do królestwa. Shuisky’ego, gdy pisali oskarżycielski list pod adresem Pretendenta, Marta zapewniała, że ten wysłał za nią swoich doradców, którzy mieli jej nie nagabywać i nie pozwalać nikomu z nią rozmawiać (Zbiór Kart Państwowych, II, 30 G). Co prawda, wraz ze Skopinem wysłano po nią innych bojarów (IIaerle w red. Ustryalov, I, 174); ale powierzono mu samo dzieło, na które nawet Polacy zwrócili uwagę Moskali (Karamzin, XI, 127, przypis 381). Ponieważ bratanek Wasilija Szujskiego, który niejednokrotnie wypowiadał się przeciwko Pretendentowi, omal nie zapłacił głową za swój protest i ostatecznie został szefem spisku przeciwko niemu, Skopin bardziej niż inni ryzykował swoje imię, wykonując tajną radę poręczyciela. Z drugiej strony, ogłaszając wysłanie zagranicznych doradców do królowej Marty, car Wasilij rzucił cień podejrzeń na swojego siostrzeńca, gdyż pozostałych doradców nikt do tej pory nie znał, a wręcz przeciwnie, wszyscy wiedzieli, że Skopin-Shuisky towarzyszył królowej do Moskwy. Tymczasem wraz z przystąpieniem Wasilija ten ostatni nie zapłacił nic za służbę Pretendentowi i wkrótce osiągnął nawet najwyższe wyróżnienia. Te sprzeczności same w sobie nie do pogodzenia znajdują wyjaśnienie w duchu niespokojnej epoki. W istocie duch sprzeczności stanowi cechę charakterystyczną ówczesnych aktów rządowych. A za panowania Wasilija Szujskiego rząd pospieszył z udzieleniem pożądanych w danym momencie wyjaśnień, nie dbając o kolejny krok, do którego popchnęły go wydarzenia. To kłamstwo przeniknęło także do środowiska: są to wszystkie oświadczenia i przysięgi dotyczące śmierci księcia i osobowości pretendenta (Borys, Wasilij Szujski, królowa Marta, patriarcha Hiob,
Przez książka V. Golicyn i wiele innych). To, co wczoraj było przedstawiane jako niezmienna prawda, dziś zostało odrzucone jako rażące oszustwo; a utraciwszy kiedyś zaufanie do swoich przedstawicieli, społeczeństwo musiało stracić wiarę w ich siłę moralną: w tym bez wątpienia leży źródło niepokojów politycznych.
Tak czy inaczej, rozwój Skopina datuje się na ten czas. W projekcie nowej Dumy, którą Dmitrij Pretensjonalny zamierzał zorganizować na wzór Senatu Polskiego, wśród bojarów pierwszego artykułu przeznaczono miejsce dla wielkiego szermierza, księcia. M. V. Skopin-Shuisky). W tym czasie miał zaledwie 18 lat. Tym samym, gdy na tron wstąpił jego wuj, pozycja Skopina była już całkowicie bezpieczna.
Przez cały poprzedni czas Shuisky trzymali się mocno; wspólnie podzielili smutny los odważnego czynu ich brata przeciwko Pretendentowi 2); wraz z wstąpieniem na tron Wasilija Szujskiego
') Obraz dla senatorów moskiewskich (duchowieństwa, bojarów pierwszego artykułu, okolnichy i niektórych szlachciców) został namalowany w czerwcu 1605 r., ręką sekretarza Dmitrija Pretendenta (po polsku) Jana Buczyńskiego; ale nie został on w pełni zrealizowany. Jest on umieszczony w Kolekcji. statuty stanu, II, 207 - 210; w Buturlin na wschodzie. czas kłopotów, ja, nie. X; Śr Ustryałow, Opowieści zagraniczne. o Dm. Samozv., I, 380 - 381 - Karamzin (XI, s. 126), Ustryalov (іьМ) i Kostomarov (Historia kłopotów. Times. I, 227 - 228) uznają projekt za udany; Sołowjow unika tej kwestii (VIII, 1181. Niemal bardziej sprawiedliwa jest opinia Buturlina, że skoro rosyjscy kronikarze nie mówią o takiej reformie, a nawet w 1606 r. pisano dekrety w imieniu bojarów, to obraz był w rzeczywistości projektem, a jeśli Ber (Bussow) nazywa bojarów senatorami, to w wyniku naśladowania Polaków, którzy tak przetłumaczyli tytuł członków dumy bojarskiej (czas Ist. Kłopotów). 1, 152). Opinię tę potwierdzają dorobek ówczesnych urzędników (Ancient Ros. Vivliof. XX, 74 - 83). Imię Skopina-Shuisky'ego nie pojawia się wśród bojarów za Pretendenta, ale został podniesiony do rangi bojara za cara Szuisky'ego (w 1607 r.); ale Polacy ciągle używają wyrażeń: „senatorzy i bojary Dumy” jako pozbawionych znaczenia i zastępują jedno drugim. Zob. Niziogisa Kpzziae Moppepia, II, 118-119, 172.
*) Bussov wyraża się: „Trzej bracia Szuisky, utrzymując tajne stosunki z księżmi i mopami w całym państwie, postanowili obalić Dmitrija z tronu” (red. Ustryałow, s. 52).
KOPIN-SZUISKY.