rejony ziemi rosyjskiej. Ale czy naprawdę wszystko zachowało się z okresu starożytnego, zawarte w prywatnych i powszechnych badaniach starożytności Kijowa, których dobra inicjatywa należy do metropolity Eugeniusza? Wydaje mi się, że nie.” Tutaj desygnat przeniósł się do Kościoła Prekursorów, dołączonego do wielkiego kościoła Ławry. Uważa, że jest to dokładnie ten kościół, o którym mowa w paterykonie, w legendzie o Janie i Sierpie: „Zachary (syn Iwana) odda wszystko opatowi Iwanowi, niech zbuduje, jak chce… Z tego samego srebra i złota (2000 hrywien), srebra i 200 hrywien złota) Kościół św. Jana na tym samym piętrze wzniesiono Chrzciciela.
W obecnej formie ten niewielki, miniaturowy kościół, zbudowany według starożytnego, ściśle bizantyjskiego planu, o kwadratowym planie, z czterema filarami pośrodku i trzema apsydami od wschodu, nie może nie zadziwić swoją niezwykłą bryłą.
Ściśle naukowy charakter badań tego kościoła i specyfika murowania jego zewnętrznego muru, wszystko przemawia za tym, że przetrwał on wielokrotnie przebudowywany obiekt. Następnie P. A. Lapikarev przedstawił oznaki starożytności kościoła Trójcy-Cyryla, zbudowanego przez wielkiego księcia Wsiewołoda Olgowicza, który panował w Kijowie w latach 1138–1146.
Analizując szczegółowo elementy architektoniczne tego kościoła, recenzent dostrzega ich niewątpliwą starożytność, co nie przeszkadza mu w oglądaniu elementów z późniejszego okresu, takich jak latarnie i kopuły. Plan, pilastry, mur kościoła, wreszcie freski i napisy odnajdywane tu i ówdzie na ścianach, wszystko to świadczy o starożytności XX wieku. Te freski, jak wiadomo, zostały pobielone i czekają na renowację”).
Następnie odbyło się czytanie dr F. A. Ternovsky'ego - o kronice George'a Amartola. Referent przekazał treść kroniki, przytoczył z niej charakterystyczne fragmenty, a na koniec przystąpił do porównania pierwszych stron Amartolu z Nestorem. Ten ostatni swobodnie stosował Amartol, który studiował. Czytanie to było kontynuowane na posiedzeniu w dniu 28 marca.
Autor wskazał na wszystkie zapożyczenia Nestora z Amartolu i zwrócił uwagę na różnicę w spojrzeniu na nauczanie książkowe pomiędzy obydwoma kronikarzami.
*) Szczegółowy komunikat w Proceedings of Biev. Archeol. Kongres, tom. I.
368 INFORMACJE O SPOTKANIACH TOWARZYSTWA HISTORYCZNEGO CHRNICALERA NESTORA
Podczas gdy przedstawiciel nowo oświeconego narodu rosyjskiego jest wzruszony korzyściami płynącymi z nauczania książek, pisarz bizantyjski wskazuje na szkody, jakie wynikają z nauczania książek, a mianowicie herezję i fałszywe nauczanie. W ślad za panem Ternovskim ks. Arcykapłan P. G. Lebiedicew tak wypowiedział się na temat niezwykłych planów miasta Kijowa w Petersburgu, sporządzonych w ubiegłym stuleciu:
I. W archiwum wojskowej składnicy topograficznej w Kwaterze Głównej wg katalogu ogólnego pod Di 35.024, plan z 1706 r., 1 k. Rękopis dostarczyła pani Kridner i nosi tytuł: Miasto Kijów z umocnieniami i okopami według projektu generała Galgarta.
II. W archiwum Głównego Zarządu Inżynierii Wojskowej:
1) Plan dnia 24 czerwca 1728 r., sporządzony na podstawie rysunku dostępnego w szkole wojskowej i zbadanego przez generała dywizji Stocka, 1 arkusz.
4) Plan z 1745 r., sporządzony przez ekipę inżynierów kijowskich, w obszernym tomie, mającym około 7 arszynów długości i tej samej szerokości, z zaznaczeniem na nim nie tylko terenu umocnień i dróg, ale także wszystkich mniej lub bardziej niezwykłych budynków, dworków, Dniepru i Czertorii ze szczegółowymi pomiarami obu rzek.
Ponadto w wojskowej składnicy topograficznej znajdowały się, lecz zostały wyłączone: 1) plan kościoła św. Andrzeja w budowie w Kijowie, 1 s. 1 sadza w 1 d. 2) plan wiejskiego domu kamiennego znajdującego się w Kijowie Ławry Peczerskiej (dawniej I gimnazjum, a obecnie żeńska szkoła religijna w Lipkach), rękopis podarowany przez Kurbanowa oraz 3) plany Pałacu Cesarskiego i innych budynków rządowych w Kijowie, opracowane przez Melenskiego.
Z wojskowego składu topograficznego w Cesarskiej Bibliotece Publicznej zdeponowano: 1) plan jaskiń Ławry Peczerskiej, 1744; 2) plany tych samych jaskiń z 1752 r.; 3) plan Ławry Kijowsko-Peczerskiej z oznaczeniem tej części z 1793 r. Z tej samej składnicy plan kościoła dziesięciny wzniesionego przez św. Bladimira, podpisany przez metropolitę Eugeniusza.
[fragment nieczytelny w skanie pierwodruku]