pilnie, nie raz prosili o wyjście: raz autor napisał i pozostał, ale dodali do niego: śmiertelne uprowadzenie; innym razem, wyrażając smutek z powodu upadku państwa po śmierci Skopina, kronikarz mówi: „Król cieszył się, jak wielki wódz, na widok wielkiego buntu w Rosji”, ale znowu pozostawia lukę, w której jest napisane: „a najsilniejszego orędownika księcia M.W. Skopina-Szuiskego nie było już w żołądku” (25) – wyrażenie dwuznaczne, ale z powodu pominięcia wstawienia po raz kolejny pokazuje, że kronikarz miał trudności z zapisaniem tego faktu. Jakże nam to przypomina „emerytowanych” bojarów cara Iwana Groźnego *)!
Na potwierdzenie tego, że w pewnym momencie jedne opinie zostały zastąpione innymi, zgodnie ze współczesnymi relacjami, interesującą paralelą dla Rękopisu Filareta może być „Inna opowieść o oszustach” 2). Napisał go współczesny, a w dodatku zwolennik cara Wasilija Szujskiego, którego autor nieustannie nazywa „wielkim”, „cierpiącym”, a nawet „świętym” (Wremen. Moskwa obshch. ist. XII, s. 30, 34 itd.). Ale jeśli chodzi o śmierć księcia. Skopina wyraża, że „przez wzgląd na grzech, przez wzgląd na ciernie naszej złośliwości, Bóg zabrał nam tak dobrego prześladowcę zwierząt”. To metaforyczne wyrażenie uwolniło autora od konieczności kategorycznego wypowiadania się. Ale w tej samej legendzie, później przeredagowanej nie na korzyść cara Szujskiego, artykuł o Skopinie został zastąpiony innym i co ciekawe, zastąpiono go artykułem z Legendy Palicyna (Wremennik, 66 i 110). W ówczesnych chronografach artykuły odnoszące się do obecnego wydarzenia czerpano najczęściej albo z „Innej legendy”, albo z „Opowieści Palicyna” (wyciąg z kroniki, wydanie 2 i kronika Kubasowa w Izborn Popowa. s. 197 - 98 i 303; por. rękopis Onis. Rumyants. Museum s. 770, 772, 775).
Tak zwany Nowy Kronikarz, który ma trzy wydania (1. w Time. Moskwa General History vol. ХХІІ; 2. w ІІІ tom Nikon. legop.
') O śmierci carewicza Iwana, zabitego przez jego ojca Iwana Groźnego, w jednej ze współczesnych notatek (Wiadomości historii historycznej od papieża Ant. Possevine, Ancient Ros. Vivl. VI, 94) jest wyrażona w następujący sposób: „byli ubrani skromnie, w karmazynowych i czarnych futrach, tak że w tym czasie nie było suwerennego carewicza Iwana”.
-) Tak zwane, ponieważ w jednym znajduje się rękopis. w zbiorach XVII-wiecznych umieszczony jest po Legendzie Palicyna.
KOPIN-SZUISKY.