Część 11

Kiedy rozpoczął się drugi okres w historii kary śmierci w Rosji? Krajowi badacze starożytnego prawa rosyjskiego uważają statut Dźwiny Wasilija Dmitriewicza z 1398 r. za pierwsze prawo, które ustanowiło karę śmierci jako instytucję państwową. Z opinią, z którą nie można się zgodzić, biorąc pod uwagę z jednej strony ogólne prawo rozwoju, zgodnie z którym w pierwszych okresach życia narodów każda instytucja pojawia się w życiu znacznie wcześniej niż w prawie; z drugiej strony, jeśli zwrócić uwagę na liczne przykłady egzekucji, jakie dokonywali sprawujący władzę, począwszy od końca X i początków XI wieku. Tak czy inaczej, nie można zaprzeczyć, że kara śmierci jako w pełni ugruntowana instytucja społeczna, a następnie uregulowana prawnie, rozwijała się i umacniała w Rosji wraz z rozwojem władzy niepaństwowej. Za panowania Iwana III i Iwana IV Groźnego nastąpił ostateczny zwrot w życiu politycznym Rosji w sensie uogólnienia, zjednoczenia i wzmocnienia władzy narodowej. Te same panowania stanowią epokę w historii kary śmierci w Rosji. Kodeks sprawiedliwości Iwana II i Iwana IV Groźnego zebrał przypadki kary śmierci rozproszone na podstawie odrębnych ustaw i stosowanych według zwyczaju, i nadał im ostateczną sankcję ustawodawczą. W pierwszym z nich wymieniono dziesięć rodzajów i podtypów przestępstw zagrożonych karą śmierci. Drugi Kodeks Prawa zawiera 13 takich przestępstw, a jeśli dodamy do tego powołanie w późniejszych ustawach tego samego panowania kary śmierci za cztery nowe przestępstwa, to w Groznym istniało 17 rodzajów i podtypów przestępstw podlegających karze śmierci. Wśród tych przestępstw znajdziemy takie przestępstwa jak: kradzież i oszustwo popełnione po raz drugi; wrzucanie rzeczy złodziei do cudzego domu; pod-