wydał swoim wrogom – Polakom i oddaje część dochodów państwa swojemu teściowi Stefanowi Potockiemu. Sułtan był tym wstrząśnięty; on, zastępując Konstantina Mogilę, oddał rząd mołdawski pewnemu awanturnikowi Stefanowi Tomze •). Konstantin Mogila postanowił bronić swoich praw bronią i przy wsparciu Polski rozpoczął kampanię przeciwko Portie Osmańskiej, lecz w bitwie został pokonany na głowę i wzięty do niewoli*). Co prawda Mogilowie nie zrzekli się potem praw własności do ziem mołdawsko-wołoskich i nie stracili nadziei na ponowne zajęcie w nich tronu królewskiego, jednak rosnąca niechęć tej rodziny Portów utrudniała realizację takiego pragnienia.
Gdyby jednak w jej ojczyźnie szczęście przestało uśmiechać się do imienia Mogil, to w czasach nieszczęścia nie znalazłaby tak ciepłego przyjęcia i gościnności, jak w sąsiedniej Polsce. Bliskie związki łączyły Mogil z tym krajem.
Ród Mogilów zawsze wyróżniał się szczególnym przywiązaniem do Brony Polskiej i za to cieszył się wzajemną przychylnością polskiego rządu. Jeremiasz Mogila jeszcze przed objęciem władzy, w 1593 r., pan ozoYptezok ki Roiakot ayaekei otrzymał od Zygmunta III intenat, czyli przywilej porównujący go (Jeremiasza) ze szlachtą urodzoną w Polsce 3). Potem kiedy
*) Rumuni. panowania.
*) Kronika Bractwa Lwowskiego. Kronika podaje, że Konstanty Mogila zakończył życie w niewoli. Ale to nie jest prawdą. Udało mu się uciec przed Turkami do Polski, gdzie kupił sobie majątek (na Podolinie), w którym mieszkał aż do śmierci (EaeuYor. rfchgegeobna, C XVIII, Zht. 746).
*) Nie. Kiewkievkiedo i VI, zig. 449. Ogb. roi. OKOIZ. *. II, ra$. 229. Schmitt, Dzieje Narodu Polskiego. Jednocześnie nazwisko Mogila otrzymało od kanclerza koronnego polskiego Jana Zamoyskiego pozwolenie na przyjęcie do swego herbu godła rodowego (trzy włócznie złożone na krzyż), Cnota jasnonogiego Jana Zamoyskiego, pisał w 1631 roku. Mogila dedykując wydany przez siebie Triodion jednemu z Zamoyskich, pierwszemu w Rodkowej, a moi krewni w Tynie dowiedzieli się, gdy w godzinie przyjęcia pmdienat w koronie królestwa polskiego, zawiedli swego kleynota
S. T. GOLUBEV,
Polacy, wykorzystując zawirowania polityczne w Mołdawii, postanowili ugruntować swoje wpływy w tym kraju, wówczas kanclerz Jan Zamoyski, wkraczając wojskiem na ziemie mołdawsko-wołoskie i pokonując znajdujących się w nich Turków, osadził na tronie królewskim Jeremiasza Mogilę. Ten ostatni, przyjmując ofiarowaną mu władzę, złożył Zygmuntowi III pisemną obietnicę dochowania wierności i posłuszeństwa Polsce, a nawet, jeśli król się zgodzi, podporządkowania jej Mołdawii jako prowincji d). Jeremiasz wiernie wypełnił tę obietnicę. Przez całe swoje panowanie był wiernym sojusznikiem polskiego rządu. Jego miłość do Korony Polskiej sięgała do tego stopnia, że zawsze ufał wyłącznie Polakom jako głównemu dowództwu swoich wojsk 3). Polski sąd nie mógł nie docenić takiej osoby. Dlatego gdy w 1599 roku namiestnik wołoski Michał Chrobry najechał z liczną armią Mołdawię i odnosząc zwycięstwo nad Jeremiaszem Mogilą pod Suczawą, objął w posiadanie rządzony przez siebie kraj, Polska wysłała na pomoc Mogile silne wojska i po klęsce Michała zwrócił Mołdawię Jeremiaszowi, Balahip był oblegany przez swego brata Symeona na tronie 4). Ponadto król Zygmunt III złożył Jeremiaszowi obietnicę, że rząd polski pomoże nie tylko w ustaleniu jego praw osobistych wobec państwa mołdawskiego, ale także praw jego potomków 6). W zabytkach z tego okresu można odnaleźć wiele innych faktów świadczących o tzw
*) Ruyyn. panowie, Neg. Meviesk^o. We wspomnianej preambule do Triodionu I. Mogila mówi, że Jan Zamoyski swoją mądrą radością i odwagą, a także opatrznością i wojownikiem ojca, niczym czysty ojciec w całym Laek i Zychlive (dla rodziny Mogila), stawiany był wszędzie tam, gdzie była potrzeba i posłuszeństwo; dla naszego własnego dobra, towarzysząc i przeciwstawiając się każdemu wrogowi, dodając pomoc*.
[fragment nieczytelny w skanie pierwodruku]
[fragment nieczytelny w skanie pierwodruku]
4) Historia narodu polskiego Schmitta, t. II, 150.
*) Patrz statut nadany przez Zygmunta III Jeremiaszowi Mogile w t. II Ogk. roiop. Okozkiedo, s. 329–230.
INFORMACJE BIOGRAFICZNE O GRUBIE PIOTRA PRZED OPISEM. JEGO W SAN ARCHIM.
nikły związek rządu polskiego z rodziną Mogilów”). - Ale za tymi stosunkami kryły się inne, równie silne więzi, które łączyły wspomnianą rodzinę z Koroną Polską. To są więzy pokrewieństwa.