Informacje o aktualnej literaturze historycznej i archeologicznej stosunek. - A. A. Kotlyarevsky.... 304 - 305, 307 - 308 O twórczości A. N. Popowa. - A. Kotlyarevsky.. 308 - 310 Załącznik. — Zeznanie opata Teodozjusza Waskowskiego na temat sytuacji mieszczan kijowskich przed Bogdanem Chmielnickim. 311 - 314 Skład Towarzystwa Historycznego Kronikarza Nestora w latach 1873-77.
O kaznodziejach łacińskich na Rusi Kijowskiej w X i XI wieku.
„Otrzymałem koronę z Rzymu... Włodzimierz powiedział do koron: «Znowu tutaj, bo nasi ojcowie nie przyjęli tej istoty». Bezsprzeczny.
W pierwszych wiekach naszej ery chrześcijaństwo szerzyło się poprzez nauczanie osób prywatnych i akty czysto moralne. Prywatne, a częściowo lokalne kościoły cieni, posługując się wyłącznie środkami moralnymi, szerzyły chrześcijaństwo wśród barbarzyńców i w Europie, gdy chrześcijaństwo dominowało w Cesarstwie Rzymskim. Dzięki tej metodzie szerzenia się chrześcijaństwo zyskało na wewnętrznej sile przekonania wierzących, ale straciło liczebnie. Od VIII wieku na Zachodzie i od IX wieku na Wschodzie zmienił się ten sposób chrześcijańskiej misji: obecnie chrześcijaństwo szerzy się głównie środkami politycznymi, przy pomocy państwa, oczywiście przy pomocy przywódców i środków Kościoła. Wraz z chrześcijaństwem ustanowiono jedną wiarę, jedno prawo moralne, ten sam światopogląd, tę samą moralność i instytucje. Państwa chrześcijańskie przywołują wagę takiego zjednoczenia otaczających je barbarzyńców i dbają o nawrócenie ich na chrześcijaństwo. A ludy barbarzyńskie, zwłaszcza ich władcy, ze swej strony widzą w chrześcijaństwie warunek konieczny „wygaśnięcia w rodzinie narodów europejskich” i idą w kierunku cywilizacyjnych wpływów państw chrześcijańskich. Rozprzestrzenianie się po państwie, wstrzykiwanie z góry, przenikanie do mas
W ślad za oświeconym despotyzmem rządów chrześcijaństwo zostało przyjęte zewnętrznie, formalnie i nie przeniknęło do głębi świadomości, lecz natychmiast opanowało całe jednostki narodowe i cała struktura społeczna nowo nawróconego ludu podlegała jego wpływowi.
Kiedy w rozprzestrzenianiu się cywilizacji chrześcijańskiej powstał ten nowy porządek, Europa została podzielona na dwa obszary działalności państwowo-cywilizacyjnej. Centrum pierwszego stanowił Rzym i królestwo Franków (wówczas imperium). Już od pierwszych Karayaingów królestwo frankońskie zaczęło realizować cywilizację chrześcijańską poprzez wpływy państwowe i stopniowo, zarówno siłą oręża, jak i za pośrednictwem kościoła, zjednoczyło rozproszone plemiona rasy germańskiej w solidny organizm imperium Karola Wielkiego. W IX i X wieku ta sama polityka podbojów i chrześcijańskiego oświecenia ludów sąsiednich rozprzestrzeniła wpływy imperium dalej na wschód – w Danii, wśród północno-zachodnich Słowian, częściowo w Czechach, Polsce i na Węgrzech. Praktyczny geniusz świata rzymsko-germańskiego najściślej łączy politykę państwa z polityką kościelną i z niesłabnącą energią niesie chrześcijaństwo wszędzie tam, gdzie przenikają stosunki polityczne imperium. - Kolejne centrum cywilizacji chrześcijańskiej leżało w Bizancjum. I stąd, choć w słabszym stopniu, od IX wieku chrześcijaństwo rozprzestrzenia się po państwie. Ze względu na względną słabość organu państwowego Bizancjum, odmienną pozycję Kościoła i duchowieństwa oraz duże różnice plemienne między ludami otaczającymi Bizancjum, jego krąg wpływów był węższy; niemniej jednak w podobny państwowy sposób Bułgaria, Serbia, Morawy i częściowo Węgry przyjęły chrześcijaństwo od Bizancjum. Punkty pośrednie między regionami zachodnimi i wschodnimi znajdują się pod wpływem chrześcijaństwa z obu stron i w wyniku różnicy w charakterze kościołów wschodniego i zachodniego, w tych punktach toczy się mniej lub bardziej długotrwała walka między zasadami Wschodu i Zachodu.
Z nieuniknionej konieczności wszystkie narody europejskie prędzej czy później musiały przyjąć chrześcijaństwo. Nie jest za wcześnie i nie jest za późno, ale w czasie wyznaczonym przez historyczne losy Opatrzności nadszedł dla naszych przodków czas chrześcijańskiego oświecenia. Skąd Ruś miała przyjąć chrześcijaństwo? Nie było ono bezpośrednio powiązane ani z imperiami bizantyjskim, ani zachodnim. Bizancjum
O ŁACIŃSKIM PGOPEDMNAIHS W SHVVSKAYA ROSJA. A