Łacińskie oświecenie wśród pogan zaczęło zanikać. Nastąpił okres podwójnej wiary: wierzenia chrześcijańskie zyskały powszechne znaczenie, a zwyczaje ludowe o mitycznym pochodzeniu zostały uświęcone przez władzę kościelną. Jednak w literaturze historycznej, zgodnie z tradycją i zwyczajem, nadal dominowała łacina; jednak ze swej natury przypomina mowę niemiecką; Tu i ówdzie pojawiają się niemieckie epigrafy i powiedzenia ludowe. Pozostał tylko zrobić główny krok - przedstawić w języku niemieckim wszystko, co nie dotyczyło bezpośrednio Kościoła i nie mogło spowodować w nim schizmy, choć z nazwy powszechnej, ale papieskiej, a więc rzymskiej w istocie.
Wreszcie przyszedł czas, kiedy literaturę zaczęto dzielić na kościelną łacińską i świecką literaturę ludową. Stało się to w epoce wypraw krzyżowych - erze kreatywności, wyobraźni poetyckiej. Materiału było mnóstwo; Jednocześnie niezapomniana mitologia odrodziła się w nowej formie i splatała się z ideałami świata chrześcijańskiego i muzułmańskiego Wschodu. Bogata epopeja rycerska stała się potrzebą społeczeństwa: ludzie w niej żyli, wierzyli w nią, cieszyli się nią i działali w jej imieniu. Poezja stała się swego rodzaju rzemiosłem: od zamku do zamku ciągnęły się karawany wędrownych śpiewaków. Im większe zapotrzebowanie na pieśni, im szerszy zakres legend, tym trudniej było śpiewakom obejść się bez pisania. Tworzyła szkoły śpiewaków, którzy zbierali cykle epickie i przetwarzali je na piśmie pod względem stylu i treści. Pod wpływem literatury poetyckiej pisarstwo historyczne utraciło także swą scholastyczną formę; ogólny spekulacyjny, obserwacyjny opis został zastąpiony żywą indywidualną historią. Na pierwszym planie w swojej twórczości stoi sam autor kroniki, który niczym wędrowny śpiewak urzeka czytelnika ciepłem i zabawą swojej opowieści.