Część 56

1. Actum Premisliae in iudiciis terrae premisliensis et districtus prevorscensis vigore confoederationis generalis regni sub expeditione bellica in castris Lublini de consensu omnium ordinum sancitae laudatis et in conventu particulari visnensi palatinatus Russiae ordinatis et institutis feria ąuinla post festum SS. Trium Regum proxima anno Domini millesimo sexcentisimo septuagesimo tertio per gsos. Stanislaum a Sitno Sicinski iudicem et marschalcum iudiciorum praesentium Alesandrum a Iastkow Iastkowski subiudicem, Petrum Paulum a Buzenin Mniszek nofarium terrestres premislienses ordinarios iudices nec non per gsos. Christopherum Thomam Drohoiowski Texilliferum, Basilium Ustrzycki dapiferum praemislienses, Stanislaum Fredro subdapiferum Podoliae, Alexandrurn Szeptycki tribunum slryensem, Valentinum Fredro, in conyentu particulari yisnensi proxime praeterito electos deputatos ad praesens ad iudicia congregatos, praesentibus gsis. nolbus. Stanislao Żurowski pincerna et vicepalatino premisliensi, Dominico Gumowski capitaneo lipinensi, Petro Gorajski pocillatore chełmensi, Andrea Gumowski pocillatore viscensi, Ioanue Adamo Górski cameriaro terrestri, Gasimiro Katyński regente, Stephano Rogoziński viceregente castrensibus premisliensibus, Stanislao Łęcki, Stepbano Rytarowski, Stanislao Pakosz instigatcre terrestri premisliensi Ludovico Kleczynski Alberto Piwko, G-abriele Bierecki, Francisco Rostecki, Stanislao Żółtowski, Jacobo Rzeczycki, Sigisinundo Cichowski burgrabio castrensi premisliensi, Laurencio Szydłowski, Ioanne Siecinski, Ioanne Katyński, Alexandro Nizankowski, Alexandro Kopystynski, Andrea Urbicki aliisąue permultis nobilibus ad actum praesentem congregatis nec non ministeriali regni generali nobili Stanislao Przygodzki apparitore iudicii. 2. Suprascripti generosi iudices in ea reipublicae statuumąue eius tristi et infelici commotione internis externisque ertremis fermę periculis pro maiimo clementis et propitii numinis reputantes beneficio, quod licet iustitiae et iudiciorum solitorum ordinariorum ad praesens sistitur cursus, pro casu tamen necessitatis praesentisąue deplorati reipublicae status, quando ąuidem regna sine iustitia sunt mera latrocinia, liberum sacrosanetae iustitiae et novorum indiciorum divino lumine et inspiratione per generałem confoederationem regni in castris Lublini terris et palatinatibus .eipublicae et speciahter palatinatu nostro Russiae, ex declaratione dominorum nuntiorum seu deputatorum in cadem confoederatione łunctionem publicam agentium, reservata et concessa sit ordinati", pro eo et aliis innutnerabilibus beneficns et singulari in rempublicam provićentia humillime adorantes miseontis Dei et Supremi mdicis venerandum maiestatis tronum, cuius numinis sacro inrocato nomine implorataąue Spiritus Sancti gratia primum solito et debito per gsos. deputatos iudices recenter in conventu particulari yisnensi electos muneri suo et exercitio iustitiae sesse applicaverunt corporali ad imaginem Crucifixi domini Jesu Christi flexis genibus in freąuentia congregatae nobilitatis et aliorum diversi status hominum praemisso iuramento rotha per iudicium tribunalitium praestari solita tenoris talis: Ja Krzysztoph, Tomasz, Bazyli, Alexander, Stanisław przysięgam Panu Bogu wszechmogącemu w Trójcy świętej jedynemu, iż sprawiedliwie wedle Pana Boga, prawa opisanego, słuszności i kontrowersyi stron sądzić i rekognicye przyjmować będę, na bogatego i ubogiego, przyjaciela i nieprzyjaciela, obywatela i przychodnia żadnego względu nie mając i ani na przyjaźń ani na podarki ani na przegróżki patrzyć i dbać nie będę, ale w sądzeniu samego Pana Boga, prawa podanego, słuszności, kontrowersyi stron, rekognicyi i w tem wszystkiem sumienia mego rozsądku naśladować i słuchać będę, insze sprawy mnie należące wiernie i wedle możności mojej czynić będę, praktykowania też żadnych spraw z nikim czynić nie mam, ani przestróg ani rady dawać ani podarków brać nie będę, aiżemsię o to też nie starał abym był na te sądy obran, tajemnic też sądu tego objawiać nikomu nie będę, tak mi Panie Boże dopomóż i Krzyż święty Pana Chrystusów. 3. Qui ąuidem generosi iudices palatinatus Rusiae terrae praemisliensis et districtus prevorscensis iudiciorum suorum vigore confoederationis regni sub expedilione generali bellica Lublini laudatae institutorum et per conventum visnensem sancitorum per incolas regni electi et deputati eiusmodi ordinationem conceptam et per ministerialem regni generałem suprascriptum proclamatam et per iudicium confirmatam omnibus lenendam proposuerunt in eum sensum propter omnium meliorem notitiam polonico idiomate seriptam. 4. Jako wszelakie królestwa pogotowiu subsellia iudiciorum sine certo ordine, który jest rerum anima trwać i odprawowane być nie mogą, z tej zaś konfederacyej pod Lublinem postanowionej osobliwie województwu ruskiemu teraźniejszych sądów wolna zostawiona et per declarationem generałem pp. deputatów naszych pozwolona sejmikowi naszemu ordinatio, ponieważ ta konfederacya teraźniejsza po województwach stanowiąc sądy w takiej obserwancyej i powadze bezpieczeństwie jako sądy trybunalskie mieć chciała i porównała, do tegoż i sąd teraźniejszy stosując się eandum methodnm porządek trybunału koronnego przed się bierze stanowi i ordynuje bezpieczeństwo sądów tych deklaruje, napominając, aby in omni modestia sobrietate et debita observantia do tych sądów wszelkiej kondycyej ludzie przychodzili i sprawy swoje przekładali. 5. A jako poraieniona konfederacja tak i wszytkie prawa de expeditione bellica napisane i ordynowane osobliwie pod takowy czas, kiedy obywatele z domów swoich wyprawując się zdrowie same niosąc a wszystko co jest miłego i drogiego zostawując, pokój i bezpieczeństwo każdemu najmniejszego stanu surowie warowane i zachowane mieć chce, ktokolwiekby i jakimkolwiek sposobem od wici na pospolite ruszenie wydanych i publikowanych, pokój i bezpieczeństwo pospolite w osobach i dobrach gwałcić, targać i krzywdzić ważył się, takowe sprawy wszytkich criminum excessusque et facli cuiusvis iniuriarum personalium administralionis iustitiae et statuitionis impossessionatorum et subditorum,abusus armorum legę vetitorum także expulsionum, violentiarum, bonorum ademptionis, fisci tam ex cruda citatione jako też ex conservato termino od sądów ziemskich albo grodzkich subcircumstantia czasów teraźniejszych wytoczone et in terminis consenratis dependentes, violationis depositi, calculi do kontraktów pod tenże czas zawartych albo też i dawnych którym determinatio albo też satisfaclio pod te czasy przypada, także damnorum violenter illatorum tum et aliarum iniuriarum et praetensionum sub tempus praesens ex quacumque occasione emergentium praeviis cittationibus sub titulo serenissimi regis Michaelis et earum relationibus in una septimana antę terminum coram actis recognoscendis. Także ktoby modo guerrico et tumulluarie sub peretextu militari privata autoritate domy albo dobra obywatelów ziemie naszej jakimkolwiek sposobem najeżdżał, krzywdy i szkody także zaciągi sine consensu publico czynił albo plebem privatim ad motum poruszał, także sprawy wszelkie osądzone z dekretów trybunalskich pro executione do ziemstwa albo grodu probationis vel evasiouis iuratoriae et deducendarum inąuisitionum remissas et dependentes iemuż sądowi i determinacyej podlegać będą. 6. W których sprawach wszytkich appellatio wedle praw de expeditione bellica sancitis i słuszności samej iść i dopuszczona być nie ma, chyba in causis perplexis et iurium cognitionem aperte prae se ferentibus, także magnarum importantiarum, w którychby znaczna strata albo zysk dóbr znacznych zachodzić miała, jako o tem confoederatio regni disponit. 7. Do tegoż sądu regestra tam ex crudis citationibus, conservatorum scrutiniorum, iuramentorum, fisci, exemptiorum, tactorum ordinate et distinctim spisane i osobno podawane być mają. A jako in causis magnis et privalegiatis większy respekt a prędsza sprawiedliwość zachowana być ma, tak sąd teraźniejszy chce to mieć i naznacza, aby sprawy raptus, incarceratorum, homicidiorum, incendiorum, invisionis, damnorum, także violationis seu oppressionis, dispercussionis viarum et spoliorum, furtorum patratorum w osobny regestr wpisane były, które przed inszymi regestrami i sprawami sąd przywoływać każe. Po tych zaś sprawach causae expulsionum ademptionis violentae bonorum exemptionum liąuidarum cum seorsiro regestro subseąui mają. 8. Sprawom zaś skarbowym specialiter dzień piątkowy i sobotni sąd naznacza i póki ich stawać będzie, przez pomienione dni w każdy tydzień sądzić z skarbowego regestru deklaruje. Na których aby się panowie exactores et reteutores wszyscy którzy się jakimkolwiek sposobem pieniędzy ziemie naszej tykali peremptorie sprawili iniuigit. A in defectu earundem causarum fiscalium do regestru spraw inszych, osobliwie privilegiatarum causarum criminalium et exemptiorum sąd przystępować będzie. 9. Terminorum tactorum causae w osobny regestr wpisane i na każdy dzień po obiedzie iuxta praxim tribunalitiam sądzone być mają. Insze zaś wszystkie potoczne uprawy semicnminales, factorum, violentiarum, damnorum, praetensionum quarumcunque pod teraźniejszy czas emanatarum et emanandarum osobliwy regeatr promiscue wpisane być mają. 10. W tymże sądzie dilacye infirmitatis i insze wszystkie inaczej pozwolone być nie mogą chyba in actu personalis comparitiouis raz tylko, i to w tych sprawach, któraby się sprawa per plenipotentem albo patronum odprawić nie mogła. Dilacye zaś scrutiniorum iuxta considerationem loci et tempom każdemu pozwolone będą. 11. 2e zaś executio') iu-