Część 5

za dworem in causis iuris et facti, także cognitionis prnrilegiorum (które częstokroć na jedną rzecz różnym osobom nocivo exemplo wydawane bywają), pociągani nie byli, ale takowe sprawy inter causas officii, ponieważ zawsze aktor seąuitur forum rei, aby na trybunale swój koniec et difinitivam sententiam brały, wyjąwszy same sprawy graniczne o dobra J. kr. Mci, także i sprawy o grunty i szkody miejskie zachodzące. 25. Siła a prawie wszytko na prędkiej de iurevictis zawisło egzekucyej, gorąco włożą się, aby Ich Mć pp. starostowie cum parti aehaerente et possessoribus seu a competitoribus bonorum iurevicti pozwani pro executione primum terminum na trybunale peremptorium mieli i za pierwszym dekretem, non obstante quavis iuridica et violenta iurevicti albo competitoris bonorum renitentia, exekucyą skuteczną sub paena mille marcarum uczynili, której sama strona albo plenipotent zapisany attentować i przy niej być ma. A gdyby iurevictus albo competitor dóbr tak był potężny, żeby się gwałtownie brachio regali sprzeciwił, za attestacyą starosty albo urzędu jego przed księgami zeznaną ipso facto bez wszelkiej publikacyi paena infamiae, confiscationis bonorum in partem iurevincentem et privationis vitae subiacebit et rigor executionis, admota nobilitate za uniwersałem J. kr. Mci przez starostów albo urzędy, extendi na takowe ma, na którą infamią żadne glejty być nie mają, relacyą jednak pro executione w grodzie własnym gdzie dobra leżą pars iurevincens zapisywać będzie powinna. Takowi iurevicti ani w wojsku z drugimi miejsca mieć nie będą i owszem takowejż executioni przez Ich Mć pp. hetmany, którą czynić powinni będą, podlegać mają. 26. Jeszcze od koronacyej ś. p. króla IMci jako kwarta na cekauzy i apparat wojenny postanowiona była i do rąk starszych nad armatą co rok wydana bywała, a przecie gdzieby się tak wielka suma obracała nie wiemy ; domagać się mają Ich Mć pp. posłowie, aby nam inwentarz tego wszytkiego od teraźniejszego artylerye magistra przynieśli a na potem aby rachunki, po rachunkach Ich Mć pp. podskarbiów, przed tymiż deputatami praesente IMci p. podskarbiego czynił a po uczynieniu takowych rachunków z podpisem ręki swej do grodu, gdzie się sejm odprawować będzie rachunki podawał, aby się wiedzieć mogło, jako wiele czego przybędzie i na co sumpt tak wielki obracać się będzie, a na każdej ekspedycej wojennej sam personaliter przy armacie w obozie zostawać i jurysdykcyi hetmańskiej podlegać będzie powinien. 27. Edocuit praesens periculum jako zła rzecz na miejscach i zamkach sądowych także pogranicznych sine praesidio sufficienti w ludzie w żywność armatę i inszy apparat, cavere to legę, aby IMć pp. starostowie takowi pod wszelkie rozruchy albo sami rezydowali jako pogranicznych prawo samo do tego wiąże, sądowi zaś aby zawsze szlachcica w tamecznym powiecie dobrze osiadłego i rycerskiego człowieka cum sufficienti jako się wspomniało praesidio et apparatu na miejcu swem zostawowali, a coby od takowych starostw osobnymi przywilejami oderwane było, aby to wszystko salvis moderuis possessoribus przywrócone było. Przez też pp. starosty sądowe niemała w niesądzeniu kadencyi remora iustitiae dzieje się, aby paena mille marcarum na nich podwyższona była, a J. kr. Mć na każdem starostwie aby iurgelty ludziom zasłużonym konferować raczył. 28. Ich Mć pp. duchowni iż participant ex patrimonio reipublicae, słuszna aby in defensionem eiusdem znacznem pieniężnem subsidium rzptą poratowali, ile w takowym razie pereuntis prawie ojczyzny et cultus divini na wielu miejscach i kościołach sprofanowanych. 29. Spór na teraźniejszym sejmiku o miejsce i pierwszy głos między urzędem podkomorskim a [starościńskim] a), iż decyzyi w sprawie nie ma, zlecamy Ich Mciom pp. posłom naszym, aby respublica między tymi dwiema urzędami de praerogativa discernat, który z nich ma praecedere. 30. Wniosą instancyą Ich Mć pp. posłowie nasi do J. kr. Mci, aby IMć p. Sinnicki o dobra zastarzałe, dziedziczne i konstytucyami utwierdzone więcej inkwietowany nie był, także Jej Mci pani Wilińskiej sprawa na sejmie aby sądzona i decydowana była. 31. Contra pacta et iura vicinitatis stało się. iż poddani różnych panów węgierskich szlachtę bracie nasze do siebie przyjąwszy, tamże onych zebrawszy samych gwałtownie trzymają i cum indignitate stanu slacheckiego traktują, gorąco o tem prosim Ich a) S. ma ten artykuł przed 22.