Część 47

52. Ponieważ na fortecach siła rzptej należy a zwłaszcza pogranicznych, przeto aby praesidia i municye fortec, jako to Kamieniec Podolski, Bar, Białoeerkiew, Lwów, Przemyśl, Krosno, Sanok sumptu reipublicae sufficenter opatrzone były. A lubo reparatio munieyej Kamieńca Podolskiego sumptu króla IMci iuxta pacta conventa ma stanąć, jednak prowizya na praesidium Kamieńca ex erario publico ma być obmyślona. 53. A że przeciwko wyraźnemu prawu przywileje na przywileje z kancelaryej koronnych wychodzą i rzadki urząd ziemski aby kilkom osobom jeden nie był konferowany, przez które inconveniens sejmiki się ustawicznie trudnią, consilia publica turbantur, przeto aby IchMć pp. pieezętarze przywilejów na przywileje na jeden urząd albo tenutę dwiema osobom nie wydawali sub privatione officii. 54. Akademia krakowska mater scienciarum et seminarium virtutum w rzptej naszej, aby przy swoich prawach i przywilejach et circa immunitates suas cale zachowana była. A szkoły w Warszawie in enervationem jej, a zwłaszcza a patribus Societatis Jesu sine consensu reipublicae otworzone, aby zawarte były serio instabunt pp. posłowie nasi. Appendix constitutionis anni 1667 sub titulo approbatio Piarum scholarum prawom onej w niwczem ubliżać nie ma. Także żeby o kanonizacyą beati Joannis Cantii a tota republica i od króla IMci z sejmu instancya ad sanctam sedem apostolicam wniesiona była pilno starać się będą. 55. A iż Ich Mć pp. bracia religii greckiej wnosili eam ąuaerimoniam, że lubo na przeszłym sejmie electionis artykuł o uspokojeniu religii greckiej podług praw dawnych, osobliwie iuxta diplomata serenissimi olim Vladislai regis Quarti zgodnie był postanowiony i ad pacta conventa ex consensu ordinum podany, który artykuł potem odmieniony, co IchMć spostrzegłszy tamże w kole de immutatione eiusdem articuli zanieśli protestacyą, instabunt przeto IchMć pp. posłowie do J, Kr. Mci et ad ordines regni, aby obywatele religii greckiej według praw dawnych i punktów na szczęśliwej elekcyi króla IMci Władysława przy deputatach ex utroąue ordine namówionych salvis iuribus ecclesiae romanae et unitorum legitime obtentis zachowani i uspokojeni byli 56. Ponieważ IMć O. Antoni Winnicki metropolita kijowski ob iniuriam temporum do possessyej onej hucusąue nie przyszedł i dóbr żadnych do niej należących nie zażywa, wniosą prośbę IchMć pp. posłowie, aby ex primis vacantibus dóbr duchownych ritus graeci reclinatorium uti bene merito de republica król IMć konferował i jurysdykcyą metropolitaóską tak w Koronie jako i Wielkiem księstwie litewskiem sine praepeditione cuiusvis według należytej preeminencyej non praeiudicando w niwczem IMci księdzu metropolicie unitorum extendował. I o to też specialiter instabunt IchMć pp. posłowie nasi, aby sprawa o najazd i o wiolencye nocnym sposobem przez księdza Szumlańskiego popełnione z remissy według dekretu trybunalskiego na sejmie coronationis absąue omni dilatione sądzona była. Także insignia metropolitańskie należące właśnie onemu ad usum et dispositionem, [ gdyż u nienależnej osoby w ręku zostają, która jest impossessionata et vagabuuda, aby onemu uti bene possessionato restytuowane i przywrócone były, w czem rzpta bezpieczniejsza będzie, ponieważ instat Ukraina o restytucyą onych. 57. Archimandria uniowska przewielebnemu IMci O. Warłamowi Szeptyckiemu rite według prawa electo od przeszłego króla IMci konferowana i przez IMci possessa, aby przy swojej prerogatywie według dawnych praw zwyczajów i^dekretów in rem. tejże archimandryej ferowanych zostawała sine cuiusvis praepeditione instabunt IMć pp.^posłowie. 58. A że teraz starostwo krośnieńskie wakuje, tedy IchMć pp. posłonasi wcześnie przed „wydaniem przywileju króla IchMci prosić będą nomine publico, aby komu się dostanie to starostwo, na każdy rok summa dwa tysiące zł. z intraty starostwa tego na municyą miasta Krosna wydawana była i żeby to w przywilej przyszłemu staroście włożono było. Komisya żeby per legem otrzymana była do miasta Krosna na uznanie opressyej i dezolacyej jego także na wysłuchanie rachunków skarbowych jako *ez i do uznania praeiudiciorum, które to miasto ponosi i umiarkowania ciężarów. 59. Dzierżawy starostw aby z intrat swoich na reperaćyą zamków i fortec tenutarum suarum po trzy albo cztery tysiące iuxta proportionem intrat swoich na każdy rok wydawali i żeby in futurum w przywileje im to włożono było. 60. Ponieważ przeciwko wyraźnemu prawu Szoci i inszego stanu ludzie do Węgier po wina zajeżdżają, które pomieszane zepsowane tu w Koronie dla zysku swego drogo przedają, przeto reasumując dawDe prawa o tem, aby się nikomu nie godziło cuiuscumąue status et conditionis po wina do Węgier zajeżdżać ani posyłać żadnemu z szlachty, ani IMci księdzu prymasowi ani IMciom pp. hetmanom nemine excepto a to sub paena confiscationis win et paenis legibus regni descriptis o co forum w grodzie albo trybunale inter causas fisci. A starostowie sądowi przestrzegać tego powinni i ci, którzy do Korony wina przywożą, aby po drogach i na składach ni od kogo uciśnieni ani depaktowani nie byli. 61. Indygenaty extraneis pozwolone które nie są poprzysiężone aby żadnej wagi nie miały. 52. Nobilitacye żadne aby nie były pozwalane tylko na sejmie bene meritis w wojsku krwią zasłużonym a przez sejmiki pierwej i przez IchMć pp. hetmanów na sejm zaleconym. 63. Szlachta noviter creati, aby nie byli capaces honorów in republica aż ad tertiam generationem. 64. IchMć pp. hetmani aby byli przysięgli salvis modernis; marszałek izby poselskiej aby był przysięgły zawsze. 65. Artykuły sejmiku naszego anni 1668 ad promovendum reasumujemy; ze dwudziestu łanów jeden pieszy ze wszystkich generaliter dóbr duchownych królewskich i ziemskich żeby był wyprawiony. Wyprawę wojska i łanów do żołnierza kwarcianego in omni casu et necessitate reipublicae proponent pp. posłowie rzptej et decisioni reipublicae submittent. 66. Starostwo Barskie aby przy buławie wielkiej chodziło a na to miejsce aby książęciu IMci Radziwiłłowi koniuszemu wielkiego księstwa litewskiego ex primis vacantibus wielkiego księstwa litewskiego co inszego dano. 67. O dług prosty do zapisu ktoby się dał pozywać aby a positione primae citationis provisio currat per octo ad centum. 68. Ponieważ dał nam Pan Bóg to szczęście mieć pana swego polaka, prosić będą IchMć pp. posłowie króla IMci. aby polski strój przyjąć raczył. 69. IchMć pp. senatorowie także urzędnicy koronni, aby każdy w polskim stroju zasiadali miejsca swoje i szlachta polska tu w Polsce mieszkający aby się po polsku nosili, a którzyby stroju cudzoziemskiego lub senator lub szlachcic złożyć nie chciał, aby incapax dignitatis in republica był deklarowany. A co strony języków cudzoziemskich prosić będą Ich Mć pp. posłowie króla IMci, aby szkołę tu w Koronie dla języków cudzoziemskich założyć raczył w Krakowie przy akademiej krakowskiej. 70. Konstytucya de abdicatione regni in posterum non facienda na przeszłej elekcyej napisana aby in trutinam reipublicae proponowana była. 71. Protokół grodu lwowskiego inscriptionum za nieboszczyka p. Wiszowatego podstarościego grodzkiego lwowskiego na sądy do Warszawy wzięty, aby pp. posłowie przywieźli i do grodu lwowskiego oddali. 72. Popisy i ostensiones armorum aby na każdy rok. bywały według czasu i na miejscach prawem opisanych, każdy szlachcic aby się nie absentował od tego terminu sub paena ąuingentarum marcarum excepta infirmitate et senio ad instantiam cuiusvis et instigatoris terrae vindicanda, o co forum w grodzie sine appellatione. 73. Dług króla IMci przeszłego sive antę sive post abdicationem w rzptej pretendowany, ponieważ żadnego fundamentu niema w sobie i owszem cum iniuria reipublicae praetenditur, aby do płacenia jego rzpta nie należała. 74. Prowizya królowi IMci przeszłemu aby nie była płacona, aż za oddaniem obicia potopowego i korony moskiewskiej i inszych klejnotów. Król lMć przeszły aby nie zażywał tytułu króla polskiego, któremu ultro abdicavit. 75. IMciom pp. obywatelom w. ks. litewskiego aby tu w Krakowie starostwa sądowe i żadne wakancye urzędy i beneficia reipublicae konferowane nie były tylko w wielkiem księstwie litewskiem. 76. Województwa, które zapłatę chorągwiom swoim zatrzymały aby nieodwłocznie płacili urgebunt pp. posłowie nasi. 77. Miary po województwach aby równe były,^ według dawnych miar. 78. Plebani aby według dawnych praw brali meszue. 79. Ponieważ IMć p. Jerzy Wandalin z Wielkich Kończyc Mniszek starosta sanocki za instancyą ziemie sanockiej wziął na się restauracyą i fortylikacyą zamku sanockiego pogranicznego, aby otrzymał asekuracyę expensarum na pomienioną restauracyą i fortyfikacyą erogandarum a republica starać się będą pp. posłowie nasi. 80. Dobra i wsi od starostwa Winnickiego oderwane aby do tegoż starostwa przywrócone były. 81. Do słobod swoich żeby panowie poddanych szlacheckich nie przyjmowali a zbiegłych żeby wydawali sub paena duorum millium marcarum. O zbiegłych poddanych forum w ziemstwie sine appellatione sub paena duorum millium marcarum żeby naznaczone było. 82. Ponieważ w ziemi przemyskiej i sanockiej sąd ziemski nie jest[zupełny, in ąuantum by tak prędko do obsania sędziów nie przyszło, tedy aby mogli pisarze ziemscy z dawnymi komornikami przysięgłymi podczas kontraktów tempore solito positionis actorum sądzić exempcye. 83. Ordynacya zamojska ponieważ videtur iuribus regni gravis aby była formato a republica iudicio ex omnibus palatinatibus et terris obrawszy deputatów decydowana starać się będą IchMć posłowie nasi. 84. Uczynią gorącą instancyą i staranie IchMć. pp. posłowie nasi, aby od króla IMci i od całej rzptej wniesiona była intercessio ad sanctissimum pontificem z teraźniejszego sejmu za IMcią księdzem arcybiskupem Corynthi nuncyuszem teraźniejszym sanctae sedis apostolicae aby mu purpura eardinalitia konferowana była. 85. Szpitalów żołnierskich lwowskiego i tykoeińskiego dobra do tych szpitalów należyte aby od wszelakich popatków rzptej prywatnych exakcyej wolne zostawały i owszem IchMć pp. posłowie województwa naszego wniosą instancyą do IMci wojewodzica sandomierskiego, aby zatrzymana prowizya od sumy przy IMci zostawającej a do szpitala żołnierskiego należytej wypłacona była i insze proventus onym należące aby ich dochodziły. 86.Laudum securitatis ziemie sanockiej aby było aprobowane per constitutionem przydawszy i ten warunek, że jeżeliby się kto dał kondemnować in causa statuitionis zbójców i złodziejów albo in negotio principali, tedy pro cassatione takowych kondemnat na kwerele pozwy wydawane?,być powinny, co się et de anterioribus actionibus rozumieć ma. 87. Laudum ziemie sanockiej o złodziejach anni 1647 aby ziemi przemyskiej służyło. 88. Starać się będą Ich Mć pp. posłowie aby łannicy ziemie sanockiej pro praesidio tejże ziemie sanockiej zostawali. 89. Aby miasto Krosno od stanowisk żołnierskich na lat sześć uwolnione było starać się będą IchMć pp. posłowie nasi, hibernę jednak jeżeli postanowione będzie, powinni będą wypłacać. 90. A iż złoczyńcy w ziemi sanockiej transeunt do ziemie przemyskiej i wzajemnie z ziemie przemyskiej do sanockiej, tedy ubiąue locorum złoczyńców powołanych łapać i do sądów na to postanowionych propter supplicium oddawać wolno będzie. 91. Desiderium księcia IMci p. wojewody bełzkiego hetmana polnego koronnego pierwsze o starostwo drahimskie, które respektem znacznych i odważnych zasług rzptej wyświadczonych za przywilejem J. kr. Mci konferowane, aby ex primus vacantibus było nagrodzone. 92. Tudzież dezolacya włości zbarazkiej książąt IMciów Wiśniowieckich podczas wojny zbarazkiej, pod który to czas nietylko włości ale i grunt był wywrócony, iż od rzptej miała być w respekcie, a przecie do efektu nie przyszła według konstytucyej sejmu brzeskiego potem rewizyej w dobrach także tych skończonej. Także siemdziesiąt tysięcy z okazyej ludzi sumptu propio na usługę rzptej na pasach księcia IMci przez komisyę lwowską asekurowanych zatrzymanych przez tęż rzptą likwidowane a przecie in hucusąue nie są exoluta, aby in praecipuam rzptej considerationem et realem solutionem przyszły IchMć pp. posłowie nasi serio promovere to mają. 93. Znaczne szkody i extrema ruina dóbr i całej włości podhajeckiej IMciów pp. Potockich wojewody kijowskiego i podstolego koronnego przez inkurzyę tatarską i kozacką occasione wojska rzptej w tamtem miejscu od nieprzyjaciela oblężonego, iż za wielu instancyami na przeszłych publicznych konsultacyach tj. konwokacyej i elekcyej rzptej zlecone żadnej rekompenzy nie odnieśli, przeto IMciom pp. posłom zlecamy, aby do J. kr. Mci i całej rzptej wnieśli instancyą swoją aby te szkody i dezolacya w dobrach IchMci dla całości rzptej podjęte ex primis vacantibus nagrodzone były. 94. Lubo dawnemi konstytucyami^tj. anni 1588 potem 1601 a) anni 1607 a naostatek konstytucyą na sejmie anni 1647 gdzie i paena jest erogowana duorum millium marcarum zawarte są lites i zagrodzona droga, aby nie^był sądzony żaden,i/)bywatel województwa ruskiego i podolskiego o dobra tamąuam regalia praetensa, iż jednak dotycha) L. 1600 b) P. Czerepów.