Część 43

14. Jeżeliby też do podatków przyszło na płacenie wojsku, tedy IMcie pp. posłowie nasi przy deklaracyej na podatki cavebunt to, żeby te województwa, przez nieprzyjaciela spustoszone, były mniejszą sumę onerowane, a mianowicie te województwa i ziemie, które tak rok przez nieprzyjaciela są zniesione i w niwecz obrócone prawie. Uważają też to województwa i ziemie, że przez przeszłe deklaracye mianowicie podymnem wielce są ukrzywdzone, jako to deducent IMć pp. posłowie, tedy już zlecamy IMciom pp. posłom, aby inszym podatkiem a nie podymnem mają dług wojsku oddawać. 15. Znaczne są i wszystkim wiadome merita JW. IMci p. wojewody bełzkiego IMci księcia Wiszniowieckiego, który insistendo avitae virtuti Jaśnie Oświeconego domu swego pokazowa! to nieraz ojczyźnie odwagą, krwie swojej nie żałując i kosztów mniej sobie ważąc a teraz przez nieprzyjaciela już to kilka razy prawie w niwecz obrócony i poddani ledwie nie wszyscy zabrani w niewolę tatarską; wniosą prośbę IMcie pp. posłowie do króla IMci i rzptej wszy tkiej, aby wedle konstytucyej na sejmie w Brześciu litewskim naznaczeni byli pp. komisarze do uznania tak wielkich szkód i to da Bóg na sejm przyszły napisawszy przynieśli, żeby słuszną nagrodę mógł odnieść książę IMć. 16. Modum in futurum zapłaty wojsku ad communem odsyłamy consensum, takowym jednak sposobem, aby pieniądze na zapłatę wojsku uchwalone przez województwa i przez ziemie nie przez skarb ani przez asygnacye wojskowe wojsku płacone były. 17. A że na nasze województwo wojska część wielka cum summo województw onere wzięta i jeszcze per bostilitatem nieprzyjaciela Krzyża świętego spustoszone, przeto inibunt rationes IMć pp. posłowie, aby tej liczbie wojska diminucyą nam przywieźli, także płacenia wojsku poborami a nie podymnem cum abiuratis. 18. Z niemałem ukrzywdzeniem za krwawe usługi i postrzały zasłużonej sumy IMć p. Stanisław Służewski starosta horodelski oczekiwa i dotąd mu się niesłusznie zatrzymało, efficient to IMć pp. posłowie, aby ta suma na dobrach Prussy nazwane asekurowana i par constitutionem cauta była, jeżeliby gotową sumą zaraz nie zapłacono. 19. Panowie poborcy aby kwit od skarbu anni 1652, tertii, ąuarti et octavi wyjednali i do grodów należytych sobie podali. 20. Więc, że dawna kapitulacya rzptej z wojskiem cudzoziemskiem zda się być gravaminosa, starać się będą Bicie pp. posłowie, aby insza kapitulacya była postanowiona czasów tych accomodatior. 21. Iż dla nie wiadomości dóbr ąuantitatis wydawania chlebów żołnierskich podległych hiberna od rzptej ordynowana skutku przyjść nie może i wojska nie na łany, jako jest mens legis, ale na konie cum summa aggravatione dóbr zimowe chleby propter incertitudinem łanów sobie ordynuje, tedy pp. posłowie starać się będą, jakoby te dobra, stacyej podległe, lub przez urzędy grodzkie lubo przez deputatów spisane i komput ich do skarbu koronnego oddany był, według którego komputu tak hiberny ordynowane mają być, aby się wojsko mogło sustentować. 23. Wiele na tern należy rzptej i wiele w tem uszczerbku znajduje się w wojsku przee diminucyę wybrańców zwyczajnych w dobrach rzptej; urgebunt tedy IMci pp. posłowie, aby rewizya tych dóbr J. kr. Mci tak ekonomicznych, jako dispozycyej J. kr. Mci należących nullis exceptis z sejmu naznaczeni byli, którzyby praevio iuramento inąuirere mogli przez co i dla kogo ta się stała diminutio. 23. Kozacy Serdeniata nazwani, iż zawżdy przy rzptej stawają i teraz in eo casu oświadczyli to rzptej, efficient to IMcie pp. posłowie, aby do płacy wojskowej przypuszczeni w komput wojska aby policzeni byli. Więc że też i p. Hulaniecki praestitit swoją życzliwość w rzptej, aby był nad tymi ludźmi pułkownikiem promovebunt IMci pp. posłowie. 24. W tem wielkie gravamen nobilitas ponosi przeciwko prawom i wolnościom swoim, że extra forum competens do sądu duchownego in causis dziesięciny wyrkaffy pociągani bywają i non observatis gradibus prawa koronnego i czasu zjazdom publicznym uprzywilejowanego, bez wszelakich przypozwów dzierżawców, possessores bonorum dekrety i ekskomunikowaniem agrawują. Także przeciwko konstytucyej anni millesimi sexcentesimi trigesimi ąuinti, która pieniężne dziesięciny gdzie ex antiąua bierali approbuje, dziesięcin wyliczonych upominają się i do konsystorza pozywają, dekretami aggravatibus stan szlachecki onerują. Przeto obwarują IMcie pp. posłowie konstytucyą, aby takowe dekreta contra regni iura ferowane żadnego waloru nie miały, a któryby duchowny ważył się na potem ad forum spirituale slachcica w wyżej mianowanych sprawach atrahere, żeby paena revocationis w trybunale inter causas mixti fori vindicanda byli karani. I nie wprzód IMć pp. posłowie na podatki rzptej pozwolą, ażby nobilitas od takowych akcyi per constitutionem uwolniona była, ale według dawnych praw o dziesięciny do ziemstwa pozywani byli, ponieważ paena excommunicationis non nisi ob scelus grandę in ecclesiam kościół zwykł był karać. 25. Dług J. kr. Mci według przeszłego artykułu reasumować powinni będą IMci pp. posłowie. 26. Praesidia pruskie similiter według przeszłego artykułu promowować będą IMcie pp. posłowie. 27. Na nobilitacye ani indigenaty według przeszłego artykułu IMcie pp. posłowie pozwolić mają, oprócz tych ludzi narodu polskiego, którzy o ten klejnot sangvine starają i od IMciów pp. hetmanów zaleceni będą. Mianowicie IMci p. Zaborowskiego, chorążego IMci p. wojewody kijowskiego, p. Berense, oberszleytmanta IMci p. wojewody ruskiego, p. Bieleckiego, p. Wojciecha Komornickiego. 28. Asistencya gwardyej J. kr. Mci aby nie była większa tylko jako za św. pamięci króla Zygmunta Trzeciego. Także iż przez chorągwie tytułem króla IMci szczycące się wielkie wojska niewygody przez nieodprawianie straży i inszych powinności wojennych dzieją się, a tej preeminencyej pod inszym tytułem usurpować sobie nie będą, upraszać tedy będą IMcie pp. posłowie, a jy ludziom godnym w rzptej zasłużonym oddane były. 29. O zamknieniu egzekucyej w województwie ruskiem i podolskiem, według przeszłego artykułu tam in publicis quam in privatis. 30. Dzieje się contra libertalem communem i przeciwko wyraźnemu prawu anni 1598, iż soli z dóbr szlacheckich pochodzącej skarb defluencyej zabrania i hamuje, aby prawo to cum paenis na tych, którzyby tego zabraniali reasumowane było starać się będą IMcie pp. posłowie. 31. Deputaci duchowni jako i świeccy, aby nie byli już jedni obierani consequenter każdego roku, aż czwartego roku i świeccy i żeby przy sprawach sądowi duchownemu nienależących nie zasiadali i nie mieszali się oprócz taktów i kadencyi sądów swoich, do której funkcyej deputata duchownego aby w kapitułach praelati ex collegiis maioribus obierani byli. 32. Różne casus rzptej mając przed oczyma i przykład wielkopolskich województw, którzy już sejmiki confoederationis krajów ich postanowili i nam produkowany był tu, aby i nam in omnem casum reipublicae wolno takąż secuntatem postanowić, zniosą się IMcie pp. posłowie, żeby to stanęło. 33. Pretia rerum aby znowu było traktowane. 34. Na kwit przeszłemu IMci p. podskarbiemu koronnemu ') nie mają pozwolić ani też długów płacić zlecamy IMciom pp. posłom naszym, aż się we wszystkiem od IMci w przeszłych pretensyach tak w oddaniu klejnotów jako i inszego rachunku i satisfakcyej we wszystkiem dosyć cale się stanie od IMci. 35. Iż miasteczko Wiśnia zjazdów naszych publicznych województwa ruskiego receptaculum bardzo będąc per iniuriam temporum i przez ciężkie exakcye spustoszałe i niemal extreme rujnowane, teraz opera IMci p. Władysława Wilczkowskiego starosty wyszyńskiego i zwinogrodzkiego lak w municyej jako w budynkach dla wygody i wczesności stancyej IMci pp. obywatelów województwa tego restaurare poczyna, tedy jakośmy zlecili IMciom pp. posłom naszym, aby reasumując przeszłe konstytucye recenti legę cautum było, aby to miasteczko z przedmieśćmi swemi od chlebów, stanowisk, noclegów, przechodów i wszelakich exakcyej żołnierskich uwolnione było. Także obmyślając, aby zaczęte opus munitionis miasteczka tego do skutku przywiedzione było, tudzież domy wjezne dla staneyi na publiczne zjazdy jak stare poprawiać tak nowe pobudować się mogły, od wszelakich podatków i kontrybucyej publicznych płacenia do skarbu, jako to poborów, podymnego, czopowego i innych tam per legem publicam jako też privatis laudis województwa naszego uchwalonych do lat dziesięci uwalniamy i ordynujemy, aby takowe podatki wyżej i tymże sposobem uchwalone a currens zawsze czopowe do burmistrza albo inszej jakiej osoby na to przysięgłej od IMci p. starosty wyszyńskiego ordynowanej oddane i za dyrekcyą tegoż IMci na poprawę budynków i domów wjeznych spendowane były. Która to libertacya aby legę obserwowana była efficere IMcie pp. posłowie nasi według artykułu sobie danego powinni będą. 36 Ponieważ już po sejmie skończonym sine consensu ordinum in volumen legum weszła konstytucya na libertacya poddanych od podatków fundationis Zboroviensis do szpitala, starać się będą IMcie pp. posłowie, ponieważ sine consensu stanęła ta konstytucya, aby abrogowana była ; także i z strony libertacyej Żydów. 37. O szyb Kunegundy nazwany w Wieliczce IMci pp. Lubomirskich, częste instancye do rzptej, aby tandem efiectum na sejmie otrzymać mogli. Także tymże IMciom pp. Lubomirskim i suma po śp. pamięci rodzicu IMciów czterdziestu tysięcy nullo iure intercepta, aby oddana była sub paena peculatus cavebunt IMcie pp. posłowie. 38. Instabunt IMcie pp. posłowie za IMcią p. Jerzym Stawskim towarzyszem z pod chorągwi usarskiej króla IMci w wojsku dobrze zasłużonym, aby taksa przez komisyę wywiedziona z woli J. kr. Mci i konfirmacya wydana i aprobowana w wójtostwie z pół piętu łanów za konsenzem J. kr. Mci do tegoż wójtostwa przykupionych i z temże wójtostwem złączonych, we wsi Sokolnikach nazwanej, ze wszystkiemi do tegoż z dawna przynależytośeiami, dekretem komisarskim nakazana i od J. kr. Mci konfirmowana taksa tak samemu jak na potem sukcesorom żeby przez konstytucye na sejmie warowana i approbowana była. Prawa zaś jako dawne do wójtowstwa sokolnickiego przynależące co w sobie zawierają i teraz przez komisarski wynalazek potwierdzone i przez konfirmacya J. kr. Mci aprobowane są, aby zawsze taki miały walor, jaki pierwej we wsi Sokolnikach za przeszłych antecesorów bez żadnej kontradykcyi i przeszkód miewali we wszystkiem dzierżawcy wójtostwa sokolnickiego. 39. Przyjąwszy słuszną chorągwi pancernej Wnych IMciów IMci p. pisarza polnego i IMci p. strażnika wielkiego koronnych na województwo łęczyckie ąuerimoniam, że podług ordinacyej trybunału lwowskiego ex mente totius reipublicae i przeszłosejmowej konslytucyej postanowionego hucusąue za te a primo anno 1667 poczynające się ćwierci nie płacą i nie płacili, komisarza swego nie mają i nie mieli też pomienione chorągwie deputatów swoich proprio wyprawując sumptu, nullo suo respectu ani zasług oddaniem do znacznych przywiedli i przywodzą kosztów, przez co legi et ordinationi publicie contravenerunt, zlecamy tedy IMciom pp. posłom naszym, ut urgeant na tymże sejmie przeciwko temu województwu formari iudicium i tym pomienionym chorągwiom satisfactionem, i żeby ich nie przypuszczono do głosu ani siedzieć pozwolono między IMciami jako rebellibus iuri et legibus aż satysfakcya się stanie. 40. Cum summa aggravatione legis et aeąuitatis na teraźniejszym trybunale w Lublinie dekretem onerowany jest IMć p. Karol Fredro starosta krosniński o zapłatę trzydziestu tysięcy, od których i przez sejmowy dekret per controversias i przez trybunalski został uwolniony, tedy aby się convulsio legum nie działa urgebunt IMcie pp. posłowie, nie pozwalając na żadne podatki województwa naszego, libertatem przy dekretach sejmowym i trybunalskim IMci p. staroście krosnińskiemu, skarb zaś tenebitur według dekretów wigoru wypłacić tę sumę asygnataryuszom. 41. Wielkie uciąźenie ponosi stan rycerski jako się wyżej pokazało, że przeciwko wyraźnemu prawu IMcie pp. duchowni pozywają hatredes wsi Kowieniec o dziesięciny, która tam nigdy nie bywała ; takowym sposobem jest oneratus, że omisso haerede z arendauarzem, sprawę o wydanie dziesięciny zaczęto i potem in praeiudicium haeredis przez zmowną transakcyę skończono; starać się będą IMcie pp. posłowie, aby ten zumowny dekret i transakcya per legem kasowana była, a sprawa do ziemstwa odesłana, a jeśliby temu przeczyli IMcie pp. senatorowie duchowni, tedy na żadne podatki nie pozwolą, aż to per constitutionem stanie. 42. Iż slachta nobilitowana wdaje się konkurencją preeminencyej urzędów ziemskich przeciwko wyraźnym prawom, co się i naszem województwie a w ziemi przemyskiej dzieje, że p. Hadziewicz nullis meritis tylko za pewną sumę otrzymawszy nobilitacyą, i to cum conditione salvis legibus de scartabellis sancitis, ważył się urząd łowiectwa przemyskiego uprosić i nim się tytułuje, przeto starać się będą IMcie pp. posłowie nasi reasumować przeszłego sejmu konstytucyą dawne prawo, aby nowa szlachta aż in tertia progenię capaces była prarogativarum et praeeminentiarum statui eąuestri senrientium, a urząd zaś łowiectwa per eandem legem przy IMci p. Jerzym Grochowskim łowczym przemyskim, tam publicis quam etiam privatis consessibus od nas nieprzyjętym to miejsce zasiadający, aprobowany i niewzruszony został. Także jeżeliby jaką kondemnatę za dworem Jego kr. Mci p. Grochowskim urzędu tego p. Hadziewicz otrzymał, aby per eandem legem zniesiona była, a na polem na takowych, którzyby z starożytną szlachtą o to konkurowali, paenae duorum millium marcarum, a w trybunale koronnym inter causas officii vindicandae interponowane były. 43. Często władyctwo lwowskie i przemyskie zwykło trudnić i cursum publicorum negociorum tamować, tedy aby tego więcej nie było zlecamy IMciom pp. posłom naszym, żeby króla IMci upraszali, aby kiedykolwiek uspokoić król IMć chciał te differencye, zachowując każdego przy swem prawie. A co się tyczy kryminałów z obu stron poczynionych, aby tenże król IMć na sejmie osądzić i uspokoić raczył tę sprawę. 44. Upominki tatarskie zwyczajnie zwykł był odprawować skarb pogłównem źydowskiem, zaczem, że się Tatarowie upominają tych upominków u rzptej, upomną się IMć pp. posłowie nasi u IMci p. Krasińskiego podskarbiego przeszłego wielkiego koronnego, ponieważ ta suma została w skarbie tak rocznia z pogłównego żydowskiego, żeby ją oddał do rąk JW. IMci p. marszałka i hetmana wielkiego koronnego *) a na insze podatki na te upominki aby IMcie pp. posłowie niepozwalali. 45. Więc i tego się upomną u IMci p. przeszłego podskarbiego, dlaczego tak wiele szelągów wybito przeciwko woli rzptej. 46. Monopolia, które są legę vetita, jako są bardzo szkodliwe, IMcie pp. posłowie nasi cavebunt legę, aby więcej nigdzie byli sub duplici maiori paena niż przedtem ad cuiusvis instantiam ; forum trybunał. Sprawy mixti fori aby były sądzone etiam diebus feriatis i w regestrze świeckim. 47. Iż possessores starostwa świeckiego per contumaciam nie płacili przez wiele lut kwarty należącej do skarbu a de possessione onych non constat, tedy IMć p. wojewoda ruski, aby tych contumaces, a mianowicie IMć p. podskarbiego przeszłego, że się nie upomniał urgebunt IMci pp. posłowie nasi, żeby nie IMci p. wojewodę ruskiego ale IMć p. Krasińskiego podskarbiego przeszłego p. instygator o to pozywał i tychże possesores, jeżeli gdzie będą mogli invenire. 48, Za IMcią p. Franciszkiem hrabią Hadala Wesselinym palatynem korony węgierskiej renowować artykuł przeszłego sejmiku i tę prośbę wnieść. 49. Ponieważ urodzony Stefan Tekeli, nie mając już indigenatu w państwach rzptej dobra ziemskie Błażejową przeciwko teraźniejszym konstytucyom o cudzoziemcach tam nobilibus quam plebeis napisanym od dawnych lat trzyma, przez co confiscationem bonorum ipso facto demeruit i J. kr. Mć dobra takowe ad dispositionem suam devoluta według praw koronnych mre^caduco konferował ex hac et tali ratione perduellionis JW. IMci p. wojewodzie krakowskiemu") o co i akcya p. Tekelemu na sejm dana, przeciwko którym konstytucyom i przywilejom w sądach J. kr. Mci relacyjnych non excussa causa comitiali reslitutia dóbr p. Tekelemu nakazana, łacultas possidendorum bonorum pozwolona, co wszystko importat inversionem legis, IMcie pp. posłowie serio instabunt do J. kr. Mci, żeby exekucya dekretu między IMcią p. wojewodą krakowskim a między p. Władysławem Weselinem a IMcią p. Tekelem na sądach relacyjnych ferowanego in suspenso zostawała do decyzyej sejmowej, jeśli p. Tekeli jest capax possidendorum bonorum terrestrium w Koronie i jeśli per rebellionem nie stracił. 50. Myta wodne, klórekoll) Jan Sobieski. ') Aleksander Lubomiriki.