Część 13

administratorów abo arendarzów. 13. A że na komissyej znalazło się kilka takich' rotmistrzów którym anticipative przed zaciągiem z antydatą wydawano przypowiedne listy, skąd wielką szkodę rplta ponosi, ktoby się taki znalazł, aby pieniędzy mu za tę ćwierć nie dawać, a jeśli dano, z przyszłych zasług wytrącić a na potem aby takowe listy przypowiedne z kancellaryej króla IMci nie wychodziły i żadnej nie miały wagi instabunt IchMć pp. posłowie, a ktoby sobie śmiał taki list wyjednać, żeby był paena peculatus karany, o co forum na trybunale inter causas militares ad cuiusvis instantiam. 14 Często to bywa, że żołnierze upominają się zapłaty, od daty przypowiedniego listu lubo ćwierć jedną i drugą ciągnieniem wysłużą, żeby takiemu nie płacić tylko od przyścia do obozu, wytrąciwszy na ściągnienie cztery niedziele. Na co mają mieć attestacyą od IMci p. hetmana cum data kiedy przyjdą do obozu. 15. Wnosili skargę obywatele ziemie przemyskiej, sanockiej, mianowicie stanu szlacheckiego, jako wielkie krzywdy ponoszą od sąsiedzkich państw węgierskich a mianowicie od IMci p. Humannaiego, którego słudzy i poddani szlachtę najeżdżają i zabrawszy wszytko w domu samych do więzienia biorą i do Węgier zaprowadzają, a tam extorsive mękami do przyznania się przymuszają tego, czego nigdy nie winien szlachcic; jako to przeszłych czasów stało się p. Borowskiemu a niedawnych zaś teraz JejMci paniej Grochowskiej kasztelance derpskiej, której stado wszytko zabrano i lubo honorifice upominają się tego z sejmiku, przecie jednak żadnej sprawiedliwości i satisfakcyej nie odnoszą. Zlecamy tedy pp. posłom naszym, aby nam komissyą do uspokojenia tego wyjednali a nim komissya nastąpi, upraszać mają króla IMci p. n. m. o listy do cesarza JMci, aby u^kromić kazał p. Humennemu taką swawolą i słuszną satisfakcyą tej szlachcie aby uczynić rozkazał, a na potem aby od takich wiolencyi hamowali się i według pakt, sprawiedliwości sam sobie nie czyniąc, upominał się u tego u kogo competit. 16. Wielkie stąd prawu pospolitemu i ziemi przemyskiej dzieje się praeiudicium, że starostwo przemyskie ze wszystkich dóbr obnażone zostało a nawet i miasto samo jest cum turbatione obywatelów i sądów samych przeszkodą od zamku oderwane, skąd jako in diversitate iurisdiccionum sądów naszych securitalis vacillare musi, tak też et in executione sprawiedliwości wielkie zachodzą impedimenta, a lubo pewna intrata dorocznia z dóbr alienowanych jest naznaczona, że jednak i ta od IchMciów pp. dzierżawców nie dochodzi, tedy gorąco starać się mają IchMć pp. posłowie nasi, aby ta prowizya pięciu tysięcy zł. zatrzymana, oddana była i więcej już nie z rąk tenutariorum, co jesl cum indignitate brachii regalis IMć p. starostę dochodziła, ale na dobrach do tegoż starostwa należących pokazana była. Dla czego aby pp. komisarze tuteczni obywatele z sejmu naznaczeni byli cum plenaria authoritate et facultate decidendi sine appellatione, non obstante quavis renitentia tenutarii sub paena privationis. Dla wydzielenia dóbr intracie piąci tysięcy korespondujących, instabunt ciż pp. komisarze, aby obwarowania praerogatyw i iurysdycyi starościnej ex iure na miasto extendującej się także i poprawy i obrony zamku weiług dawnych zwyczajów salvis proventibus tenutariorum mieli plenariam z przyszłego sejmu daną sobie facultatem i do uspokojenia wszytkich eo nomine trudności authontatem efficient to IchMć pp. posłowie nasi. A że dla defektu na ten czas intraty iurysdykcyej, sądy grodzkie ustawać muszą, dla czego zatrzymanych podatków nie masz gdzie vindicare i retentorów do exekucyej przywodzić, tedy aby ziemia nasza w długi ex hac occasione nie zachodziła, nie mają Ich Mć pp. posłowie nasi na żadne podatki pozwalać, aż wprzód starostwo przemyskie ad debitum ordinem i iurydykę przywiodą. 17. Uskarżali się pp. obywatele niektórzy ziemie przemyskiej, a mianowicie którzy wójtostwa swoje w starostwie przemyskim mają, iż wielkie praeiudicia, gravamina i violentiae ponoszą od administratorów i sług książęcia IMci p. wojewody krakowskiego w dzierżawach swoich i zniewagi wielkie przeciwko wolnościom stanu szlacheckiego, czemu chcąc zabieżeć zlecamy Ich Mciom pp. posłom, aby na te wszytkie krzywdy i prepedycyą dochodów wyjednali pp. komissarzów, a mianowicie Ich Mć pp. podkomorzych przemyskiego i sanockiego także i sąd ziemski przemyski na blisko przyszłym sejmie do uznania tych pretensyi i krzywd, którym ma być plenaria dana facultas decidendi finaliter absąue appellatione; także do wójtostwa IMci p. Pawła Zielonki w starostwie leżajskim, non obstante unius duorumve absenlia. 18. Zagęściło się to, że miasta J. kr. Mci pod pretekstem jakichsi libertacyi, nietylko wszytkie zgoła podatki zatrzymują, ale też urzędom grodzkim na exekucyą zjeżdżającym vi et per tumultus resistunt, co że jest z wielką rzptej szkodą efficient to pp. posłowie, żeby J. kr. Mć na takie wszytkie miasta komissyą wydać, komisarzów obywatelów ziem naszych naznaczywszy z IMcią p. starostą tej ziemie abo urzędem jego cum plena decidendi potestate rozkazał, którzyby ich jako rebelles iuri communi duplici solucione zatrzymanych podatków pokarali i do dosyć uczynienia ex nunc commissoriali authoritate przymusili a in posterum aby takowe libertacye z kancellaryej J. kr. Mci wydawane nie były. Między którymi Ich Mciami pp. komisarzami ma być jeden z pp. poborców, a jeśliby zaś byli refractarii IchM. pp. komisarzom, tedy pro rebellibus mają być poczytani i wolno ich kazać chwytać urzędom i tanąuam ex rebellibus et infamibus exekucyą czynić. 19. Upomnią się i o to IchMć pp. posłowie przy koekwacyej, że ktokolwiek łanowego żołnierza nie wyprawował i z inszymi równo pociągać nie chciał, nemine excepto teraz per constitutionem do tego przyciągnieni byli tak jako insze województwa de proprio peculio to płacąc, i nie wprzód na podatki pp. posłowie pozwalać będą, aż to efficient u tych, którzy nie dawali, co lubo na płacą lubo na nowy zaciąg ma się obrócić. A ci, którzy stawili przy boku J. kr. Mci ludzi, aby to ad coaeąuationem województwu lubo ziemie tej służyło, w której swoje residencye mają. 20. Nakazano IchMciom pp. poborcom ziemie przemyskiej, aby od Żydów wybierali pobory, od których ich per constitutionem uwolniła rzpta, zaczem iż to rzecz niepodobna per angustiam i ubóstwa ich wybrać, tedy wniosą prośbę IchMć pp. posłowie, aby pp. poborcy od tego dekretu uwolnieni byli, ponieważ tego nie wybierają, abo żeby za gotowe skarb przyjął. 21. Często się to trafia, że ci, którzy cadunt in causa w trybunale w sprawach swoich, chcąc poratować onych pozywają mandatem na sejm i dekreta trybunalskie kassują cum summo praeiudicio wolności i praw naszych; zlecamy tedy pp. posłom, aby co raz osądzono na trybunale, na sejmie kasowane nie było, także co na sejmie osądzą, aby się w to trybunał nie wdawał. 22. Wiadome są zasługi w tej rzptej IchMć pp. Leduchowskich jeszcze z przodków IcbMć qua bello qua pace, w których i sami IchMć nie ustawając, ale hojnie krew swoją za ojczyznę lejąc i więzienia ponosili, nie żałując przytera kosztów substancyej po rodzicach sobie zostawionej, za co żadnej nagrody nie mając jeszcze gdy pod Beresteczkiem obóz stał, w niwecz prawie obrócono majętności przez żołnierza, mianowicie p. Stephanowi, zaczem zlecamy to IchMciom pp. posłom naszym, aby jako inszym IchMciom na Wołyniu dano rewizory do uznania szkód poczynionych przez obóz, tak żeby i IchMciom pp. Liduchowskim też dana była rewizya a po uznaniu i odprawieniu onej nagodę szłuszną odnieśli ; także i ci Ich Mć, którzy teraz, gdy obóz pod Gliniany stał, szkodę przez obóz ponieśli, aby im tego nie denegowano i gdzie potem obóz idąc pod Żwaniec uczynił komu szkodę. 23. Opatrzenie Kamieńca także Dineburga do powszechnej zgody odsyłamy a Smoleńsk, iż ma swoie prawem warowane bespieczeństwo, aby według niego był warowany zlecamy to pp. posłom naszym. 24. Wielką by to uczyniło na sejmikach naszych turbacyą i niepotrzebną kontrowersyą także ratardacyą consiliorum, kiedyby IchMć pp. podkomorzowie ziem naszych w kupie i IchMć pp. starostowie sądowi tychże ziem na sejmik się zjechali i przyszłoby się IchMciom nie wotując rozjechać, a to dla konstytucyej millesimi sexcentesimi decimi tertii, która staroście lwowskiemu przed podkomorzym lwowskim pierwsze miejsce daje i votum przeciwko prawom i prerogatywom inszych podkomorzych, żeby dla tych iconvenientia i niepotrzebnych hałasów miejsce swoje podkomorzy lwowski jako insi podkomorzowie przed starostą miał. 25. Zwykło to często zatrudniać sejmiki nasze i ledwie nie do rozerwania czasem przychodzić, iż IchMć pp. szlachta religiej greckiej wnosząc kwerele swoje i gravamina, które ponoszą względem dwóch kompetitorów władyctwa przemyskiego, tedy zlecamy pp. posłom naszym, iżby upraszali króla JMci p. n. m., aby J. kr. Mć inhaerendo prawom, uspokoił to między IMciami księżą władykami, przysądziwszy to, co komu de iure debetur. A iż zaszły processy względem tychże różnic władyctwa i kondemnaty na niektórych są otrzymane w trybunale lubelskim, upraszać będą (eh Mć pp. posłowie, aby i te sprawy authoritate króla lMci p. n. m. realiter et finaliter uspokojone były. 26. Niechcąc ni w ciem zostać winna ziemia sanocka rzpltej, czynili exactam rationem przed deputatami naszymi na to specifice deputowanymi, tak z ziemie lwowskiej przemyskiej jako też z samej sanockiej, fide et honore Ich Mciów wprzód obowiązawszy, aby żadnego faworu niepokazywali nikomu, a to dla uznania wiele sympla w ziemie sanockiej uczyni, a nie mogąc tego znaleść z siłu regestrów i kwitów antecedentium, aby to według taryfy skarbowej miała tyle sympla poboru ziemie sanockiej uczynić, tedy zlecamy IMciom pp. posłom, urgeant serio, iż kiedy według symple od pp. poborców przeszłych specifikowanej dosyć skarbowi uczynią, aby już pp. poborcy od skarbu więcej inkwietowani nie byli. Do czego iż należy per constitutionem IMć p. Orzechowski podsędek sanocki, aby na tym sejmie kwit otrzymał zlecamy Ich Mciom pp. posłom naszym; także i IMć p. p. Cebrowski wojski stryjski, aby nie według dekretu komisarskiego lwowskiego, ale wedle tejże sympli płacił, a skoro dosyć uczyni, tedy równo z inszymi et a vigore decreti et a paenis ma być wolen, bo taka sympla skarbowa na ten czas się zgadzała z taryfą, kiedy przy poborze furmanka chodziła. 27. Fundacye legitime ab haeredibus fundowane lubo stojącemi dobrami lubo też in vim reemptionis summami aby nie były ni od kogo wzruszone, a mianowicie ab haeredibus et successoribu?, to jest cerkwie i monasterza w Buczaczu przez IMć panią Marynę Mohylankę Firlejową wojewodzinę sędomirską fundowane, co król IMć authoritate sua aby uspokoił i oddać to kazał co komu de iure competit upraszać będą IchMć pp. posłowie; także i o komisarze do Perechinska, które sobie praetendit IMć ksiądz władyka lwowski. 28. Aby ukrzywdzeni skuteczną sprawiedliwość otrzymać mogli a ludzie zuchwali, którzy processami, bannieyami, infamiami dają się onerować powściągnięci byli, deklarujemy się, że gdy tego potrzeba pokaże, intenreniente legitima według prawa denuntiatione, przy pp. starostach naszych przeciwko takowym wywołańcom prawem przekonanych postąpimy, pogotowiu jeżeli już komu egzekucya uczyniona jest albo będzie, a iurevicti nie prawymi środkami ale gwałtem w podanych dobrach aktorów turbować ważyli by się, przeciwko takowym jako contra irritatores executionis et infames za takowąż denuneyacyą wszelaką pomoc i adminiculum bracbiis regalibus damy, aby in personis et bonis egzekwowana była. Interea jednak starać się będą IchMć pp. posłowie, aby król IMć obmyślił competentem provisionem starostom, żeby sami przez się powiatów często nie turbując sufficerent takowe exekucye odprawować. Także i to efficient, aby łanowa piechota kiedy już od służby rzptej będą a) uwolnieni po wyściu z obozu przy powiatach ad fortem b) executionem przez uniwersał accersiti stawać byli powinni. Nie chąc diminucyej w podatkach rzpltej czynić zlecamy Ich Mciom pp. posłom naszym, że ci IMć pp. obywatele ziem naszych, którzy post constitutionem millesimi sexcentesimi yigesimi noni przyczynili sobie łanów dworskich z chłopskich, powinni byli płacić z nich po złotemu jednego poboru, ale co przed konstytucyą tedy po pół złotego. 29. Zabiegając temu, aby miastom i wsiom nie przyszło ad ultimam ruinam przez niezwyczajne i niepodobne wyciąganie stacyi od pp. żołnierzów, urgebunt IchMć pp. posłowie nasi i gorąca instancyą wniosą do króla IMci, aby zaraz na początku raczył J. kr. Mć pisać do lMci p. hetmana expostulując, aby surowy uniwersał napisał do chorągwi tak polskich jako cudzoziemskich, aby więcej nad konstytucyą millesimi sexcentesimi quinquagesimi secundi nie ważyli się wybierać stacyi, a ktoby więcej wziął ma z zasług mu to być wytrącono przy płacy, w rozdawaniu zaś stanowisk aby zachowany był ten porządek, iżby sine delectu jednakowo wszytkim dawano, ponieważ jednakowo wszyscy krew leją, jednak według przypowiedniego listu i popisu. A Wołosza, którzy mają swoich rotmistrzów tegoż narodu wołoskiego, iż niemasz ich gdzie pozywać de bonis dla czego sprawiedliwości ukrzywdzeni dojść nie mogą, tedy kiedy areszt ukrzywdzonym) na ich zasługi w skarbie zaniesie, żeby nie wprzód skarb zasługi im wydał, aż albo dekret ukażą albo kwit, że satisfecerunt sub solutione de