Część 49

modo z nieszczęsnej deprawacyej menice za gardło, prawie nas wszytkich uchwyciły magis dolendum quam exagerandum, żeby się tedy jakokolwiek temu złemu ulżyło, promovebunt IMcie pp. posłowie aby srebrna mennica otworzona była i ad ligam postronnych pp. korespondowała. A cokolwiek accedet stąd pożytku aby się to obróciło na przeplewienie teraźniejszych szelągów, adhibitis iuratis comissariis etiam in casu strzeż Boże rozerwania sejmu, aby takoważ menica ex senatus consultu uchwalona i utworzona była. 27. Nie z kogo innego takowe aiTecit damnum rzptą nasze, że onej starodawnej i dobrej monety prawie już wyginęły vestigia, tylko przez różnych kupców i subtelne Żydów wykupywane i za granicę wywożenie cnotliwych pieniędzy, sedulo się postarają !Mci3 pp. posłowie, aby surowem prawem circumscripti i według inszych państw dobrze ordynowanych coarctati od tak szkodliwego byli uczynku, a pro praeteritis że się ważyli wywozić i wykupować dobre pieniądze paena ma być na nich naznaczona ex arbitrio reipublicae. 28. Co za walor in praesenti currenti moneta z dobrego wynajduje się rozsądku nie tajno nikomu, w której że nie tylko ex corrupto metallo mało co wysmaruje się dobroci ale i ciężarem nieznanym każdemu uprzykrzono być musi, res proficua będzie, kiedy do mniejszego waloru skrócona i redacta zostaje sine detrimento privatorum. Do tego jeszcze, gdy toż szelężne mnóstwo między nami tylko się tuła a nigdzie za granicę nie wychodzi, że jednak impossibilis tych jest szelągów exterminacya, tedy po woli temu nalżejsza (sic) gdyby cale rzpta pewne contribueret pobory, przez któreby sensim wykupowane szelągi były. 29. Jakowe meruit paenas p. Boratyni, kiedy ex eius abominoso ausu tak siła tej namnożyło się miedzi, że nikt jej certitudinem wiedzieć nie może, czego on pierwszy inwentor et fabricator convicl us a) a przez to nieuleczoną ojczyźnie naszej zadał ranę a sam do niezmiernego przyszedł bogactwa, tedy do mniejszego condescendendo karania niżeli je meruit, procurabuntlchMć pp. posłowie, aby dał milion in parato na stopienie tychże szelągów, przytem aby dekretowi komisarskiemu lwowskiej przełszej komisyej zadość uczynił. 30. Panowie administratorowie dóbr do stołu J. kr. IMci należących iż do znacznej przychodzili fortuny i obszernej subitancyej, aby z tychże administracyi nic nie partycypując więcej jak grosz dziesiąty, tym byli kontenci według dawnego prawa. 31. Wielka ztąd następować musi insufficientia mensae regiae, kiedy ad eam znaczne t) sustentandam ekonomie tak w Koronie jako i w Kięstwie litewskiem niektóre poodpadaly, tedy aby znowu do prowentów J. kr. Mci stołowych przywrócone były curabunt IMcie pp. posłowie i ex mandato reipublicae odebrane tamtym drzierzawcom, a jeżeliby jeszcze J. kr. Mć nie mógł mieć sufficientiam do stołu swego, tedy i podatek obmyśleć na to. 32. Na tychże ekonomiach i żupach iurgielty różnym konferowane aby prawem osobliwem zniesione były. 33. Już hoc malum tak dalece się zagęściło, że rzadko kto przez dobre sposoby vindicare może lubo summy zapisane lubo onera jakimkolwiek sposobem na dobrach per inscriptiones invadiowane c) i przychodzi się z niezmierną szkodą ad ultimariam processować executionem, tedy kto się takowy najdzie potem, nic słuszniejszego, aby vadium inscriptioni succumbat. 34. Żeby się trybunał tak w Lublinie jako w Piotrkowie continue sądził i po dwóch deputatów z województwa naszego bywało przeszłej intrukcyej artykuł reasumujemy. 35. Tak dalece ziemskie i podkomorskie urzędy w iurisdykcyach swoich ograniczone są, że w ostatku inter personas ab utrinąue spirituales intercedentes fundorum controversiae ratione cognoscendorum granitierum, et fundorum iudexspiritualis, którego iurisdictio w statucie koronnym ad amussim opisana jest, sibi arrogat i eo directe tendit, jakoby in dislimitandis etiam graniciebus inter spirituales ab una et seculares personas ab altera officium succamerariale et per conseąuens terrestre iudicium ex utroąue statu za dołożeniem się loci ordinarii compositum było. Dla tegoż, aby haec novitas et disconveniens novo emergenti suo statum non convelIeret et iuris antiąui, ąuod iubet non autem disputat, formulam nie zniosło, iniungimus to jako najpilniej IMciom pp. posłom naszym, jakoby prisco morę causae granicierum tak inter personas ab utrinąue spirituales, jakoteż inter personas ab una seculari et ab altera parte spirituali przez podkomorzego albo succamerariale officium jego agitować i jeśliby eo nomine dekreta jakie in aliąuo regni subsellio a) convinctui. b) znaczone. c) innodowane cum laesione publicae legis stanęły, per Iegem publicatn skassowane a causa in integrutn propter conservationem status et antiąui moris exigentiam za usilnem tychże IMciów pp. posłów włożeniem restytuowane były pilnie i gorąco po IMciach, ne quid hac in materia detrimenti capiamus reąuirimus. 36, Po różnych zwycięstwach szczęśliwie otrzymanych z postronnych narodów wiele armat nieprzyjacielowi odjętych, jako to z cudnowskiej i szwedzkiej expedycyej i innych miało to in spolium rzptej cedere, gdzie się tedy pomienione armaty podziały będą się pilno pytać IMć pp. posłowie nasi. 37. Do ksiąg skarbowych słuszny powinien byś każdemu aecessus, żeby euique ad pleniorem pateant informationem w grodzie warszawskim nie przepomną IMć pp. posłowie. Gdy przyjdzie do rachunków skarbowych abysigillatim non universaliter examinowane były) chroniąc się w tem szkodliwej konfuzyej obstringimus w tern IMciów pp. posłów. 38. Jakowe disconvenienlia następują i pericula stąd orientur tak privatis jako i rzptej, często świadczą to fortec wystawionych i zaniebanych ustawiczne ruiny, jeżeli tedy ex privatis kto intenderet potem zamek albo fortecę jaką wystawić, nie wprzód się ma na to porwać, aźby pierwej pewną sumą tako praesidiariis jako i omni securitati tejże fortecy sufficienter provideat, co aby legę cautum było. To jednak niema się rozumieć o województwach podległych inkursyom tatarskim, w których każdy musi mieć reclinatoria ad repentina pericula. 39. Praecesserunt dawne exempla królów panów naszych, że zawsze w wojsku chorągwie i pułki sub nomine ich bywały; nie może zatem prze... J. kr. IMć hoc favore, ale żeby tak chorągiew usarska jako i pułk piechoty imieniem J. kr. Mci zostawała w wojsku naszem, staną przy tym artyfkule] IMć pp. posłowie. 40. Długi IMci p. marszałka i hetmana w. koronnego1), które erogavit na gwałtowne rzptej potrzeby i onemi zasłonił priscam securitatem nic słuszniejszego aby ufrzptej należytą odniósł refusionem i aby na tym sejmie plenarie uspokojone i wypłacone praevia liąuidatione IMci były instabunt gorąco IMci pp. posłowie. 41. In desideriis księcia IMci p. wojewody bełskiego hetmana polnego 2) przeszłej instrukcyej artykuł reasumujemy. 42. Zalecenie zasług i wniesienie certorum postulatorum IMci p. Franciszka Kobyłeckiego podczaszego mielnickiego także przeszłym instrukcyi artykułem promovebunt IchMć pp. posłowie. 43. Za zasługami IMci p. Stanisława Druszkiewicza stolnika par" nawskiego rotmistrza J. kr. Mci aby była komisya względem wójtowstwa tuczempskiego już legittime wywiedziona i aprobowana przeszłej instrukcyej artykuł reasumujemy. 44. In desiderio 00. Karmelitów lwowskich Bosych, także przeszłej instrukcyej artykuł reasumujemy. 45. Uchodząc zwłoki w dochodzeniu subditorum profugorum jakowy ziemie lwowska i halicka proces przyjęła, pilno się IMcie posłowie pos'arają, aby takowemże zarówno prawem mogliśmy gaudere. 46. Z rajtaryi cudzoziemskich bardzośmy zawsze mało pożytku doznawali i owszem wielki koszt na nie wychodzi, gdy dissoluta militia każdemu bywa uprzykrzona, studebunt IMć pp. posłowie, aby cale zniesione były. 47. Kiedy przyjdzie do obmyślenia fortyfikacyej całej rzptej potrzebnej miasta Lwowa, którą stanom rzptej pilnie zlecamy i ad communem curam one odsyłamy, pomnieć będą IMcie pp. posłowie, aby i samo miasto do tego się przyłożyło, a mianowicie te osoby, które wielkie fortuny i sumy przez różne handle tamżej.luerati sunt, aby znaczną kwotę na tę contribuant fortyfikacyą, jako to pp. Słonioscy, p. Mazaraki, p. Papara, p. Nesterowicz. 48. Jeżeliby ex communi consensu ordinum, którym osobom klejnot szlachecki konferowany oa sejmie będzie, studebunt IMcie pp. posłowie takowych tylko do takiej prerogatywy przypuszczać, którzy dziełami znacznemi i krwawemi odwagami plac do tego stopnia wprzód sobie uprzątnęli, hoc adiecto, aby w prawdziwej katolickiej wierze byli i w polskim ubiorze się nosili. 49. IMć p. sędziego lwowskiego sprawie, przeszłej instrukcyej artykuł reasumujemy. 50. Nic innego impedivit, że dotąd nie są uspokojone i w swą ryzę dostatecznie wprawione różne exorbitancye, tylko że z sejmu zawsze periclitatur eventus i nie może sortiri pożądanego końca, będzie tedy commodus locus na tym przyszłym sejmie we wszytkie wejrzeć exorbitancye i onym occurrere. 51. Ustawiczne instancye IMć p. referendarza koronnego ') i sama publica necessitas exigit reddendi rationem rachunlj Jan Sobieeki. ') Dymitr ks. Wiśniowiecki. ») Jan Dobrogoat Krasiński.