wem ściśtó oznaczony. Prawda że król wyraźnie podnosił, że wyjątkowo żąda na tym deputackim sejmiku podwyższenia podatków a co bardziej przestrzegał', ażeby stosownie do przepisu konstytucyi szlachta na popisie swoim żadnych nie czyniła uchwał. Co bardziej, gdy w 1618 r. Sanoczanie w niebezpieczeństwie od grożącego najazdu uchwalili na popisie szlachty, by każdy ziemianin na ruszenie z poborem przybył i by dobra królewskie i duchowne także pobór uchwalony wydały, król wyraźnie ostrzegł, że uchwała jest nieważną, gdyż za prywatnym zjazdem podatek nie ma być wydawany 1). Sama zresztą szlachta własnym kierując się interesem przestrzegała, by sejmiki nie przekraczały poruczonego im zakresu, by szczególniej na deputackich tylko sprawę obioru deputatów omawiano 2) ; czasami posuwano się do skrajności żądając, by co do liczby godzin przestrzegano prawa i by obrady zawsze kończyły się przed zachodem słońca3).
Wcześnie już zaczęto odstępować od zasady, że sejmiki służą jednemu tylko aktowi. Odstąpienia były bardzo nieznaczne; i tak np. na poselskim sejmiku 1618 r. w Wiśni wybrano anticipaudo poborców z każdej ziemi na wypadek gdyby sejm zarządził jakie podatki na obronę 4). Innym razem na e]ekcyi poborcy w przeuiyślu w styczniu 1622 r. odbytej, ziemianie przemyscy, z powodu że termin poborów konstytucyą naznaczonych już minął, uchwalają że mają być one wydawane do dalszego terminu a mianowicie do końca lutego. Są to jak widoczna odstąpienia od zasady, wynikłe z konieczności lub też wygody i to bardzo drobne, ale ponieważ takich konieczności i potrzeb mnożyło się, przeto i odstępstw od zasady było coraz więcej. Do tych mnożących się konieczności należały pobory a zwłaszcza te, które sejm odstępował ziemiom, jak np. czopowe na zaspokojenie potrzeb ziemi. Utarła się zasada, że gdy na sejmie która ziemia wzięła pobory do braci, uchwalono je zaraz na pierwszym sejmiku, na relacyjnym lub deputackim jaki z kolei następował, a dopiero gdy na tym sejmiku nie uchwaliła ziemia poborów, rozpisywał król nowy sejmik w tym clu5). Gdy w 1646 sejmik deputacki, na którym prócz obioru deputata miano wzięty di sejmiku podatek uchwalić, się rozerwał 6), zaraz potem, w trzy dni później, na poselskim sejmiku uchwalono czopowe i puszczono je w dwuletnią administracyę. W taki sposób sejmik załatwiając sprawy niezałatwione na poprzednim sejmiku, powiększa zakres swej działalności, jak to widzimy w 1658 r. na sejmiku poselskim w Wiśni, gdzie sprawy niezałatwione, jak np. sposób oddania długów, rachunki z czopowego zepchnięto wprost na sejmiki relacyjne7).
Jeszcze energiczniej aniżeli sprawy podatkowe, rachunki lub długi ziemskie wpływały na odstąpienie od zasady, że sejmik jednemu tylko aktowi ma służyć, sprawy obrony ziemskiej. Na sejmiku relacyjnym 1652 prócz spraw poborowych zapadają uchwały dotyczące porządku ziemi (pretia rerum) a zwłaszcza bezpieczeństwa ziemi «). W następnym roku odbył się sejmik relacyjny w Wiśni 5 maja, konstytucyą nazna-
>) Ibidem Nr 1)8, 119. ») Ibidem Nr. 105. ») Ibidem 182 art. 38. «) Lauda T. I. Nr. 114 art. 38 •) butem Nr. 192. • Ibulem Nr. 225. .) Lauda T. II. .Nr. 142 art 8 i 9. Także w laudum 1672 w Wiśni zapadłem czytamy o odłożeniu decyzyi sejmikowej do przyszłego zjazdu; ob. Nr. 301 art. 3. «; Ibidem Nr. 59.
XIX