Część 22

sprawy żołnierskie powychodziły, przeto aby kasowane były instabunt pp. posłowie. Też exempty aby excessivos i tych, którzy w zaciągu jeszcze na ten czas nie byli, kiedy excessy robili, aby nie okrywały, tudzież też, aby na przyszłym trybunale piotrkowskim regestr militarium był otwarty procurabunt pp. posłowie. Iż pod regestr expeditionis bellicae sprawy promiscui generis (lubo uchwalona in elTectum często nie przychodzi), które ziemstwom, grodom należą podmykają, przez co muszą ludzie być bardzo propter summarium processum uciążeni, cavebunt legę publica IMć pp. posłowie, aby takowe sprawy expeditionis bellicae trybunał nie przyjmował, tylko te, któreby enorme delictum pod czas ruszenia się z domów naszych osobami naszemi praetenderent. Inne wszytkie, któreby się nie podczas samego ruszenia z domów zaciągali, aby trybunał iuxta praescriptum legum ad forum competens odsyłał. A sprawom expeditionis bellicae, aby według dawnego zwyczaju regestr tylko przez dwie niedzieli do wpisania pateat. Jeśliby też trybunał regestru w tym czasie nie podpisał i wdał się in cognitionem nie należytych takich spraw, dekreta nullitati subiacere mają i żadnego waloru i exekucyej mieć, ten jednak wszytek artykuł ad communem consensum referujemy. Nie pomału tem aggravantur IMć pp. starostowie, kiedy pro executione inter causas incarceratorum w trybunałach respodere muszą, aby tedy według prawa opisanego per executionem w regestrze officii a nie w żadnym inszym odpowiadali. 34. Ponieważ akcyza w mieście Lwowie cum summa aggravatione przed wszytkiemi województwy na kilka lat postanowiona i do tych czas wybierają, tedy zlecamy pp. posłom naszym, aby ktokolwiek się tknął tego pożytku, tu na sejmiku relationis czynił z tego rachunek po sejmie da Bóg, i jeśli się pokaże to, że cum summa diminutione tego prowentu arendowano, mniejszą sumę dając niżeli dawali niektórzy obywatele, tedy aby to na obronę i skończenie obrony miasta tego oddali sub paenis de iniąuo theloneo extortis także i z czopowego w mieście Lwowie postanowionego. A że tę akcyzę ważyli się nie tylko praeter consensum ale contra consensum stanu slacheckiego in praeiudieium libertatum et privilegiorum wybierać, tedy zlecamy pp. posłom naszym, aby na potem żaden nie śmiał takich arend otrzymywać, tylko tamże ex consensu na sejmiku da Bóg tymże relacyjnym i tamże potem na sejmiku przed walnym sejmem następującym powinni rachunek czynić, a to sub paenis de retentoribus sancitis. Lubo tak wielą konstytueyej a mianowicie z przeszłego sejmu anni millesimi sexcentesimi quinquagesimi ąuinti i ustną deklaracyą J. kr. Mci we Lwowie na ten czas będącego czopowe miasta Lwowa na fortyfikacyą Wysokiego zamku jest naznaczone, a że mimo te konstytucye to czopowe przeciwko prawu własnemu per arendam niektórzy z pp. komisarzów trzymając summę tę przy sobie mają, albo in priyatos usus obrócili, zlecamy to IMciom pp. posłom, aby inhaerendo constiiutioni anni millesimi sexcentesimi quinquagesimi quinti przez te dwa lata, aż do dnia dzisiejszego na sejmiku da Bóg przyszłym relationis rachunek uczynili i sumę tę na fortyfikacyę zamku i miasta oddali, sub paenis de retentoribus sancitis cum praefixione fori w grodzie albo w trybunale inter causas fisci; także i miasto Lwów z powziętej sumy dawnej z tego czopowego rachunek aby uczynili. To zaś czopowe według konstytueyej anni millesimi sexeentesimi quadragesimi noni na fortyfikacyą miasta Lwowa ordynowane, iuxta mentem konstytueyej ma się kończyć in anno millesimo sexcentesimo quinquagesimo nono. Na który rok to jeszcze currens czopowe na obronę miasta tu na sejmiku relacyjnym ma być arendowane i ordynowane. 35. A iż ta ziemia lwowska sumy nie małe, jako to IMci p. Grodzickiemu i innym i teraz za uniwersałem króla IMci po dziesięciu zł. z łanu dali, czego żadna ziemia ani województwo nie dali, starać się mają IMć pp. posłowie, aby ta summa wrócona była a to łanowe circa coaequationem za gotowe przyjęte. 36. Ponieważ ziemia nasza przemyska, przed podatkami na sejmie millesimo sexcentesimo quinquagesimo quarto pozwolonemi, wniosła do skarbu rzptej sumę pięćdziesiąt i pięć tysięcy dziewięć set dwanaście zł. gr. czternaście pieniędzy ośm, a to dla wydanych większych poborów niż według deklaracyej sejmu brzeskiego przychodziły, zaczem jako już ta ziemia wytrąciła sobie dziesięć poborów na tę sumę, tak aby w rachunkach skarbowych przyjęto było praecavebunt IMć pp. posłowie, czemu dekret radomski, jako contra mentem konstytueyej i deklaracyej ziem naszych ferowany, obstare nie może. Więc że i teraz anticipative wniosła taż ziemia do skarbu sześć tysięcy, aby ta suma tejże ziemi przyjęta i asekurowana była curabunt pp. posłowie. 37. Ziemia także sanocka iż nad deklaracyą na sejmie brzeskim uczynioną sześć poborów do skarbu wydała, aby na tych poborach nie szkodowała praecavebunt IMć pp. posłowie. 38. A ponieważ między tą ziemią sanocką i skarbem intercedit controversio o symplę, którą skarb większą praetendit aniżeli deduci potest ze wszylkich tak świeżych jako i dawnycb regestrów, dlatego zlecamy IMciom pp. posłom, aby expostulowali z IMcią p. podskarbim, ażeby sympla, która deducetur przed sądem przyszłym powiatowym sanockim, w skarbie przyjęta była. 39. Retulerunt w kole naszem IchMć pp. Aleksander Fredro cześnik przemyski, Piotr Gorajski podczaszy chełmski, Bazyli Ustrzycki komornik ziemski przemyski, Wszebor Jaszowski i Mikołaj Bzowski poborcy ziemie przemyskiej, że przez dekret sądów blisko przeszłych trybunału ziemie przemyskiej są coacti, aby nowe iuramenta, lubo już po funkcyej ich uczynione a retentoribus przyjmowali. Jakoż te juramenta na ten czas przyjąć i od akcyej eo respectu retentoribus internowanych supersedować musieli. Zaczem ciż pp. poborcy instabunt, aby im znowu wolno było respectu tych retent i nowych abjurat akcye renowować, co żeśmy widzieli cum oppressione być obywatelów ziemie naszej, deklarujemy to przerzeczonym pp. poborcom, aby non comrellendo decreta przeszłych sądów od tych akcyej supersedowali. Oraz też IMciom pp. posłom zlecamy, in ąuantum by o to w skarbie pp. poborcy turbowani byli, żeby ich securitati provideant et legę caveant. Gdzie się zaś najdują takowe retenta, których inpossibilis dla spustoszenia executio, jako ex officiosa relatione constabit, zlecamy pp. posłom agere o to z skarbem, aby wolni hoc in passu pp. poborcy zostawali, co się tak do przemyskiej jako i do sanockiej ziemi ściągać ma. Jeżeliby zaś kto z retentorów tak był potężny, żeby z niego exekucyej IMć p. starosta uczynić nie mógł, tedy aby forum z takowym na trybunale inter causas fisci naznaczone było instabunt IMć pp. posłowie. 40. Wielkie przez to krzywdy bacząc tych, którzy prawem swoich dóbr i wiolencyej dochodzą, że post rem evictam i po otrzymanej kondemnacie, skończonym procesie zwłokę cierpią świętej sprawiedliwości, gdy glejty wychodzą z kancellaryej koronnej na kondemnaty ex personali vel per controversias otrzymane, iniungimus to IMciom pp. posłom, aby reasumowali tę konstytucyą, że takowe glejty są nullitatis i te, które wyszły, żadnej nie miały wagi. A ten ktoby je produkował u któregokolwiek sądu, tak sam principalis jako i prokurator jego, aby tamże zaraz paena sessionis turris per sex septimanas et duplici vadio capitaneali in instanti karany był legę cavebunt. 41. Na praesidium spiskim co rzptej należy i jako auspicato cessit pod przeszłe zamieszanie snadnie każdy uważać może, zwłaszcza pod teraźniejsze od wojsk tureckich ziemię siedmiogrodzką infestująeych niebezpieczeństwo, na którym to praesidium jako zawsze zelo boni publici etiam pacatis temporibus z niemałym kosztem swym słuszne praesidium IMć p. marszałek w. koronny trzymał, tak i pod te niebespieczne czasy, gdy się Szwedzi ku fortecom brali, dziewięćset człowieka swym kosztem tamże miał, a to dla Korony et insigniorum regni conservationem tudzież et archivi reipublicae securitatem. Na co jako słuszna rozumiemy, aby rzpta wzgląd miała, tak IMciom pp. posłom zlecamy, aby cum tota republica ineant consilium o jako najlepszem miejsca tego i fortece lubowelskiej opatrzeniu, tudzież praesidium tamże ordynacyjne aby w żołdzie z inszemi rzptej praesidiis porównane były instabunt pp. posłowie. 42. Ultra mentem et consensum rzptej srebra i ozdoby kościelne od przodków naszych na chwałę Bożą ordynowane pobrane są praetextu, że z tych sreber wojsku spłacić długu cokolwiek miano, co się secus znajduje, zlecamy tedy serio pp. posłom inąuirere, gdzie się srebra te podziały i wiele tego wzięto et in quos usus cesserunt, z czego aby dostateczną kalkulacyą uczyniono, która to kalkulacya aby praevio iuramento była ostrzegą. 43. Iż pod te czasy niebespiecznie tak od nieprzyjaciela koronnego, jako też przez nawiedzenie pańskie od powietrza w niektórych dziedzicznych majętnościach, księża, jako to proboszczowie, plebani testamentami legowanych dóbr wiele sobie przywłaszczają, z wielką szkodą i ujmą intraty dziedzica lubo posesora, tedy zlecamy to pp. posłom naszym, aby reasumowano konstytucye o testamentach dziedzicznych poddanych3 żeby żadnej wagi nie miały. 44. Często się to trafia, iż duchowne osoby dochodząc swoich pretekstów zadają criminalia w pozwach, czego lubo nie dowiodą żadnej na to peny nie masz, a na szlachcica kiedy nie dowiedzie jest paena talionis, tedy jeżeliby tego nie dowiódł, co w pozwie żąda, z uszczerbkiem honoru, lub sądu, lubo szlachcica, tedy aby na trybunale tamże zaraz per officium spirituale sądzony był, co się o wszytkich duchownych rozumieć ma, etiam de religiosis, którzy in foro fori aby respondeant we wszytkich sprawach i akcyach. Także żeby apelacye do Rzymu nie wychodziły z temiż mają providere IcbMć pp. posłowie. 45. A iż też duchowne osoby, mianowicie księża plebani, zwykli także possessorów turbować o dziesięciny z dóbr, z których tychże dziesięcin jako nigdy in usu nie byli, tak i też dziesięciny nigdy przed tern z dóbr pomienionych nie szły, osobliwie w województwach ruskich, gdzie niemasz fundacyej ex antiąuo, quo nomine decreta otrzymują w trybunale, przeto aby to publica cautum było legę et decreta, eo nomine w trybunale otrzymane, aby nullitati subiaceant. Więc w takowem rzptej zniszczeniu i dóbr wszelakich spusztoszeniu, iż też osoby duchowne wyderkyfy na po?esorach wyciągają, nullo praesentium temporum respectu, dlatego zlecamy IMciom pp. posłom, ut ineant modos, jakoby na czasy teraźniejsze i spustoszenia patrząc, też widerkaffy na połowicy stawały. 46. Sprawę o starostwo piotrkowskie, która za sobą wielkie inconvenientia pociąga, instabunt IchMć pp. posłowie aby król JMć oddaniem tego starostwa uspokoić raczył, ponieważ noeiva stąd na wszytkich promanat seąuela, kiedy antę formatum iudicium dobra tenutariis odbierają et sub praetexlu iuris non evicti per potentiam possessores opprimuntur. 47. Podkomorstwo lwowskie miejscem z innych ziem podkomorzymi aby porównane było starać się mają pp. posłowie. 48. Lubo wiadome są merita IMci p. marszałka wielkiego koronnego całej rzptej praestita, że jednak osobliwym sposobem ziemia nasza przemyska afekt IMci et patrocinium uznała, kiedy miasto Przemyśl, metropolim ziemie naszej, w którem i depositorium actorum publicorum zostaje, tak podczas szwedzkiego oblężenia w gromadnych pułkach ludzi na odsiecz przyszedłszy eliberował, jako pod czas inkurzyi księcia siedmiogrodzkiego') wcześnie zesławszy z kilku set ludzi we wszytkie aparaty do obrony fortece należące kosztem swoim opatrzonych IMć p. Gizę obestera swego do Przemyśla, przeciwko temu nieprzyjacielowi zaszczycił, toż IMć i ziemi lwowskiej praestitit względem miasta Lwowa. Czem będąc ad omnem gratitudinem obligati, zlecamy IchMciom pp. posłom, aby gorącą do króla IMci wnieśli instantiam, jakoby prac i kosztów IMci iustam mając rationem one praemiis, bene meritis należącemi, ukontentował. 49. Bono reipublicae ominę dzieje się, gdy chwała Boża coraz to większe argumenta bierze przez fundacye nowe, przeto fundacya nowa IMci p. Kluńskiegoa) klasztorowi panien zakonnych Dominika świętego we Lwowie u świętej Katarzyny nadana, aby per legem publicam aprobowana była starać się mają p. posłowie, tak jednak, aby fundacya ta na samych się wyderkafach sadziła sine derogatione iurium successoribus. Także i rozdolską fundacya przypomną pp. posłowie. 50. Słuszną i gorącą instancyę wniosą i za pannami zakonnemi zasanskiemi w Przemyślu, które za zbudowaniem młyna na Sanie od lat kilku nowo i przyłączeniem jazu do gruntów klasztoru tego co rok przez wody gwałtowne nietylko tych gruntów ujmę wielką i pewnych budynków zniesienie ponoszą, ale też i samego klasztoru i kościoła ostatniej ruiny bliskie są. Prosić będą, aby autoritate comitiali dani byli komisarze, krórzyby i dalsze bespieczeństwo względem wody i jazu temu klasztorowi obmyślali i prowent proporcyonalny szkodzie temu klasztorowi z tegoż młyna naznaczyli, któryby ich ąuotannis dochodził, co osobliwemu staraniu pp. posłów zlecamy. 51. Sprawa o majętność Pereinsk, zdawna do władyctwa lwowskiego należący, między IMcią p. Jabłonowskim a lMcią księdzem władyką lwowskim aby uspokojona była zlecamy upraszać J. kr. Mci pp. posłom i jeżeli deducetur, że do władyctwa należała, aby przywrócona była. 52. Z strony ksiąg ziemskich lwowskich, iż podług konstytucyej brzeskiej i laudum tutecznego rewizya ta do egzekucyej skutecznej nie przyszła, starać się mają pp. posłowie, aby