Blu42 Media

Front matter

strona 21/713

laudów odnosząeych się do tego oblężenia pod Nrem 122 — 124, mamy wskazówkę źródłową, że i marszałek Lubomirski zasłużył się i to w czasie pierwszego i drugiego oblężenia, podczas szwedzkiego oblężenia 1656 r. w gromadnych pułkach ludzi przyszedłszy na odsiecz eliberował miasto, a podczas inkurzyi Rakoczego wcześnie zesławszy kilkaset ludzi we wszystkie aparaty do obrony fortecy należące kosztem swoim opatrzonych IMć p. Gizę obersztera swego do Przemyśla, przeciwko temu nieprzyjacielowi zaszczycił 1). Pomoc ta pomnożyła oczywiście wydatki miasta i ziemi, to też sejmik postanowił jeden pobór w ziemi przemyskiej na ten cel obrócić a nadto nałożyć kontrybucyę na każdego z obecnych obrońców miasta, oczywiście na szlachtę, którą to kontrybucyę zaraz złożono 2). Że i od miasta żądano rachunków z wydatków na obronę użytych nie można się dziwić, jeżeli się zważy, że przyczyniono się groszem do obrony miasta, że także król przysłał prochy i armatę i że zależeć należało ziemi na tern, aby pieniądze jej tylko na cele fortjfikacyi obracane były3). Według laudum z r. 1657 mieli mieszczanie przemyscy uczynić rachunek i z prochu i armaty przysłanej wykazać się przed urzędem grodzkim przemyskim na przyszłych kwerelach. Dowiadujemy się też, że fortyfikacya miasta Przemyśla była przez znanego w literaturze ojczystej Andrzeja Maxymiliana Fredrę zaczęta4), że w 1658 r. osobno naradzano się w sprawie tej fortyfikacyi 5), że w 1667 r. sąd fiskalny w Przemyślu zarządził fortyBkacyę miasta, dając zawiadostwo twierdzy Marcinowi Madaleńskiemu staroście miejscowemu6) a także i Żurowskiemu jako seperintendentowi twierdzy. W tym że roku 1 października postanowiła szlachta na sejmiku w Przemyślu wydać pewne sumy na zaciąg piechoty na obronę miasta, przyczem i inne zapadły postanowienia, mające na celu obronę stolicy przemyskiej ziemi. 16 kwietnia 1668 r. odesłano w ciągu roku został Godlewski odwołany i król 12. grudnia mianował komendantem miasta Franciszka Dubrawskiego (C. Pr. 384 p. 120) i złożył szlachcie przemyskiej sejmik na 19. stycznia w Przemyślu, celem obmyślenia tak miastu jak i miastu Krosnowi jak najlepszej obrony, opatrunku ludźmi i przysposobienia prowiantów. Franciszek Dubrawski podkomorzy przemyski, nie był przyjacielem wojskowych, stacyi i hibern w dobrach szlacheckich nie znosił jako prawy obrońca wolności szlacheckich, (G. Pr. 384 p. 8) ale jak to z uchwał sejmikowych widoczna, energicznie kontynuował dzieło Godlewskiego. (Nr. 115) Erygowano chorągiew prezydyalną i oddano dowództwo Kasprowi Wojakowskiemu, uchwalono podatek na tą chorągiew, o ile że niebespieczeństwo nowe zawisło nad miastem. Rakoczy bowiem uniwersałami zwabiał szlachtę do swego posłuszeństwa i nadciągał w kierunku Przemyśla z licznem wojskiem. Zaledwie na dniu 19. stycznia 1657 r. szlachta potwierdziła Dubrawskiego komendantem Przemyśla i uchwaliła piechotę na obronę (Nr. 117) a już na dniu 23. stycznia wezwał Dubrawski szlachtę do obrony miasta (C. Pr. 384 p. 94). Mimo że zebrało się jej dosyć, mimo że i mieszczanie jak i zeszłego roku chętnie jęli się do obrony, jednakże obrona sama nie poszła tak sprawnie, jak roku zeszłego. Pod Nr. 122 podajemy laudum z 3. marca 1657 r. podczas oblężenia Siedmiogrodzian, na mocy którego postanowiono złożyć okup na oswobodzenie miasta od nieprzyjaciela i tym celem złożono w gronie szlachty pewne sumy, dopożyczono 12.000 zł. p. od starosty Nowotarskiego Mikołaja Ossolińskiego i zebrano okup. (C. Pr. 384 p. 323) Wiemy że i mieszczaństwo również należało do składki i w archiwum miasta Przemyśla mamy dowody, że w kilkanaście lat później upominał się w Warszawie wspomniany wyżej kupiec Abraham Krownicki o zwrot 4.530 zł. p., wydanych na okup (Arch. m. Prz. f. 409. Nr. 38). W teroże archiwum znajduje się spis warunków odstąpienia od miasta, podanych przez Rakoczego, lecz widocznie nieprzyjętych w tern brzmieniu przez miasto, akt niema ani daty ani podpisów. W każdym razie akta stwierdzają różnicę znaczną w obronie miasta zarządzonej przez Godlewskiego od tej, jaką zarządził w rok później p. podkomorzy przemyski. ») Nr. 144 art. 47. laudum z 1658 r. 2) Nr. 1*6 art. 2 i 3! 3) Obacz laudum z 1657 r. Xr. 115 art. 7. «) Nr. 149 art. 11. ') Nr. 144. art. 71. «) Xr. 230,