Część 1

29. Sądy sejmowe i zadworne aby iuxta iuris praescriptum odprawowane były i ferowane nie iuxta beneplacitum, to jest żeby król IMć tam się z swoją sentencyą skłonił, gdzieby pluralitas senatorów sentencye swoje dawała. A jeśliby in contrarium stanął dekret, powinni się będą IchMć pp. senatorowie aliter sentientes na to ozwać, a za ich odezwaniem lubo któregokolwiek z nich ma IMć p. marszałek na ten czas będący którykolwiek znowu rozdawać vota i notować pluralitatem, do której król IMć skłonić się będzie powinien, luboby in contrarium już był ferowany dekret. A pisarz dekretowy ma być szlachcie dobrze osiadły nie cudzoziemiec, sub nullitate iudicati. 30. Rejekty też sejmowe sine consensu partium, iż od sejmu do sejmu przez lat kilkanaście ekspedicyej swojej prawie i efectus sortiri nie mogą, a do tego przyłączają per vim decreti sine controversiis partium suspensiones paenarum, infamiae, banitiones, executionem decretorum quorumvis etiam iudicii tribunalitii i paenam contraventionis decreti comitialis et sessionis turris, przez co wielka ujma sprawiedliwości i executionis decretorum, zlecamy to pp. posłom naszym, aby rejekty sine consensu partium nie bywały, a które w rejekty upadły, aby expediowane były wprzód przed innemi sprawami, a jeżeliby nie były ekspediowane, tedy non obstante suspensione in decreto paenarum sine controversis partium prolato, aby wolno było każdemu według prawa sobie dekretu executionem postąpić. 31. Siła to do exekucyej w osądzonych rzeczach należy, na czem wszystka vis decretorum zawisła, żeby starostwa sądowe nie były ogołocone propter fortem executionem, zaczem zlecamy to IchMciom pp. posłom naszym, aby się tego serio domówili, iż cokolwiek odpadło dzierżaw wsi od starostwa sądowego, aby to wszystko przyłączono było do tego starostwa post decessum modernorum possessorum. 32. Gwardyej królewskiej aby według postanowienia per legem nie było w liczbie jeno sześciuset, którzy podczas sejmu nie mają wchodzić armati do zamku, to jest z chorągwiami rozwitemi i bębnami, jako przed tem było, ani też stawać z zapalonymi knotami jako u senatorskiej izby tak i u poselskiej, aby tem bespieczniej mogli de republica et libertatibus radzić pp. posłowie, gdyż to repugnat contra libertates nostras. 33. Tytuły nowe kawalerskie i . confraternitates jako aeąualilati et paritati nostrae szkodliwe rzeczy aby niebyły wnoszone, a ktoby ich chciał inducere, przeciwko takiemu ma być taka paena postanowiona, jako contra perdueles. 34. A iż to publica vox (która divinae zwykła comparari) po naszych tam województwach increbuit, jakoby przywileje jakieś Kozakom zaporoskim z pieczęcią miały być wydane, któremi się i sami Kozacy szczycą, tedy IchMć pp. posłowie nasi mają się tego dowiedzieć z którejbyto kancylaryej wyszło i spytać IchMciów pp. pieczętarzów cuius scitu et mandato wydane są te przywileje. 35. Zaczem dostrzedz mają tego pp. posłowie, aby na potem żadnych pokojowych pieczęci król IMć nie zażywał, a coby taką pieczęcią zapieczętowane było irritum et inane ma być nie tylko in publicis ale etiam in privatis expeditionibus, ponieważ insignia królestwa polskiego mają być ornamentum królów polskich. 36. Deputacye aby osobne podczas sejmu nie bywały, bo to insza jakby rzptej dzieje się species. Consilia secreta podczas sejmu aby nie bywały, a jeśli będą jakie, aby przy tem bywała i poselska izba jako i w Toruniu. In archivum że tam coś podawają znieść to, ale cum consensu wszystkiej izby poselskiej, żeby wiedzieli co w tym tam skrypcie jest, mogą się podawać in archivum senatus consulta, aby każdy swoją senteucyą z podpisem swoim do gród a podał, wyjąwszy ją z grodu autentice czytać IMć ksiądz sekretarz wielki powinien będzie. 37. Cognitio prmlegiorum, którą zwykli byli odsyłać na sejm albo za dworem do sądów króla JMci, teraz pp. posłowie nasi domówić się tego mają, aby bez odsyłania i jakiegokolwiek sądu na trybunale kognicya ich bywała, który dekret takiej ma być wagi jako nadworny' albo sejmowy. 38. Wielką w tem szkodę i uciążenie stan szlachecki ponosi, że te sprawy na sejmie nie według wpisania w regestr ale według woli IchMciów pp. referendarzów przywoływane bywają, zaczem zlecamy pp. posłom naszym, aby zwyczajem trybunalskim te sprawy przywoływane były, jako która in ordine jest, a ktoby się ważył inaczej kazać przywoływać, na tego ma być skazana paena mille marcarum toties ąuoties ad instantiam iniuriati, forum inter causas officii magnarum naznaczając. 39. Mało exemplo stało się to, że na teraźniejszym uniwersale IMci księdza arcybiskupa gnieźnieńskiego drukowanym na sejmik przysłanym, podpisywali się i IchMć duchowni ad publica consilia nie należąc, okrom Ich Mców księży biskupów, mają tego ostrzedz Ich Mć pp. posłowie nasi, aby tego więcej nie bywało i ten podpis pro consvetudine żeby nie był miany. 40. Kwarcianemu wojsku pozostałemu aby in toto zapłacone było tak Polakom jako i cudzoziemcom, co się słusznie z regestrów pokaże etiam et successoribus tylko za dowodem pewnym. Także i traktament pewny pp. pułkownikom wojska Zaporowskiego szlachcie braci naszej zatrzymany aby był zapłacony. Co się pokaże jednak, jeżeliby się kto niesłusznie upominał i nie należał do tego, temu nie dawać, ale to wszystko residuum ma cedere na zapłatę wojsku teraźaiejszemu. 41. Czopowe ziemie lwowskiej, jako to sobie warowali na przeszłym sejmiku, że luboby wyszedł czas asignacyej, do którego czasu wybierać miano, tedy po ekspiracyej jego a prima Octobris znowu go sobie ustanawiają do lat dwóch zupełnych to jest ad annum quinquagesiraum ad primam Octobris, co aby im na tej konwokacyej aprobowano zlecamy pp. posłom naszym. Administratora tego czopowego naznaczają IMcie p. Piotra Ozgę pisarza ziemskiego lwowskiego, który ma to plus offerenti arendować, publikowawszy to przez uniwersały trzema niedzielami przed tem, a nim do administracyi przyjdzie jurament juxta formam antiąuam ma uczynić. 42. Ponieważ się zaczynają wielkie krzywdy od granic węgierskich obywatelom tak ziemie sanockiej jako i przemyskiej, tedy mają się interponere pp. posłowie nasi do IMci księdza prymasa, aby raczył napisać list do księcia IMci siedmiogrodzkiego z przypomnieniem pactorum, prosząc przy tem, aby ta swawola pohamowana była a ex delinąuentibus aby słuszna sprawiedliwość była; w tejże materyej i do IMci paniej Humiennej otrzymać pisanie. 42. Targowiska i Lężany majętność IMci p. Benedikta Sienieńskiego w sanockiej ziemi przeciwko wyraźnym prawom, o czem są dawne konstytucye, iż uprosił IMć p. starosta biecki, a ta majętność już jest od sta i kilkadziesiąt lat prawem dziedzicznem, mają się w to włożyć pp. posłowie nasi, aby nie był więcej inkwietowany, a ktoby się na potem ważył upraszać bona regalia pro haereditariis, tedy taki ma subiacere paenis in constitutione expressis. 44. W wielkie ubóstwo i zniszczenie miasto Przemyśl przyszło, dla częstego żołnierza przechodzenia i jego podejmowania tak, że też i Ich Mcie pp. obywatele ziemie przemyskiej, dla sądów i odprawowania kontraktów swych zjeżdżający się, swojej wygody nie mają i w tern wielkie mieszczanie przemyscy cierpią ukrzywdzenie, że wiele jest obywatelów w mieście pod jurysdykcyami tak duchownego stanu jako też i inszej kondycyej mieszkający, którzy na gruntach przedtem miejskich zasiadłszy z mieszczany, których nie wiele jest, onera civilia ponosić wzbraniają się i podczas incursionum nieprzyjaciela koronnego nie chcą na straż z armatą stawać, ani też do municyej miasta, jako do sypania wałów koło miasta przykładać się, przeto zabiegając dalszemu zniszczeniu miasta, zlecamy to Ich Mć pp. posłom naszym, aby o to starali się i efficiant, żeby od prześcia i stanowiska żołnierza toż miasto Przemyśl uwolnione zostawało i konstytucyą na sejmie coronationis obwarowano było. Żydzi też przemyscy do odprawowania straży i co należy do obrony jako to armaty i strzelbę mieć porządną według posłuszeństwa urzędu miasta Przemyśla powinni będą. 45. A iżeśmy ad internam securitatem uczynili sobie laudnm na tym sejmiku, także kapturowe sądy nasze uchwaliliśmy, naznaczywszy im czasy według affektacyej każdej ziemi dla uskromnienia swej woli i dochodzenia prędszej sprawiedliwości ukrzywdzonym, tedy zlecamy to pp. posłom naszym, aby jako lauda tak i kapturowe sądy authoritate konwokacyi przyszłej aprobowane były, cochmy do grodów naszych, podali i wpisać kazali. Datum w Wiśni die vigesima ąuinta Juniia) anno Domini millesimo sexcentesirao ąuadragesimo octavo. Piotr Ozga pisarz ziemski lwowski marszałek koła sejmiku wiszeńskiego.