Część 45

przeto zlecamy IMci p, marszałkowi koła naszego, aby imieniem nas wszystkich napisał list do WIMci p. starosty sanockiego na ten czas absentem w Kole naszem upraszając IMci, aby} wziął curam na się restaurationis zamku tego, spondemus i bratersko IMć p. staroście sanockiemu promovere w całej rzptej, że te koszty na restauracyą zamku erogowane nagrodzone IMci będą. 8. IMci p. Stefana Wrzesca rotmistrza praesidii ziemie naszej obowiązujemy, aby i teraz i potem gdy się ruszymy zawsze był vigilans na wszystkie okazye do zachowania bezpieczeństwa wszelakiego ziemie naszej, a zwłaszcza po szlakach i ścieżkach podobnych z ludźmi pod komendą swoją zostającymi przechadzał się, na zbójców pilne oko mając. A jeżeliby większej potęgi potrzeba mu było, tedy wcześnie ma rekwirować i uproszać Wnych IMć p. kasztelana lubaczewskiego, który już ofiarował ziemie naszej piechoty swojej dodać in omni casu necessitatis i IMć p. podkomorzego sanockiego, którego IMć p. marszałek nasz teraźniejszy przez list imieniem nas wszystkich upraszać będzie, aby pomieniemi IMć do ludzi naszych piechotę swoje in casu necessitatis ziemie naszej przydać raczyli, gdy o to od pomienionego pana rotmistrza praesidium naszego upraszani będą, a my to IMciom powolnością naszą braterską zawsze będziemy zawdzięczać. A pomieniony IMć p. rotmistrz nasz do ludzi naszych te subsidia od przerzeczonych IMciów pp. IMci p. kasztelana lubaczewskiego, IMci p. podkomorzego sanockiego mając, wszelkim staraniem i czułością swoją wszelakiemu niebezpieczeństwu ziemie naszej wcześnie zabiegać powinien. To tedy laudum nasze co do porządku i securitatem ziemie naszej należy zgodnie namówiwszy, zaś co całą rzptą concernit, trzymając się w tem morem et institutum przodków naszych, którzy podczas interregnorum curationes Yulnerum internorum reipublicae adhibere zwykli, prztL"> i my desideria nasze amore Reipublicae z serc naszych elicita u całej rzptej pro bono publico przez nas promovenda zgodnie napisaliśmy. 9. A naprzód że od siebie samych poczniemy, izba nasza poselska póki jeno trwała in tenore suo żadnemi praktykami i fakcyami nie pomieszana, zawsze dawał nam Pan Bóg nie tylko conclusiones, ale eventus consiliorum szczęśliwe. Skoro zaś te turbines ab extra wpadać w nie i mieszać je poczęły, tak nietylko iura cardinalia i wolności nasze z fundamentu ruszone ale i cala rzpta ad ruinam nachylona experientia et sensus malorum nostrorum już nam to pokazały. Przeto zabiegając temu in futurum, jeżeli się to będzie zdało całej rzptej, aby ten punkt do przysięgi przyszłemu panu przydać, że do izby poselskiej i do sejmików i do senatu żadnemi praktykami ani fakcyami wdawać się i onych mieszać ani sam przez się ani przez subordinowane osoby nie będzie i owszem, ktoby go do tego przywodził, takiego każdego wyda i sądzić go będzie, bo tak Pan Bóg więcej dobrego sprawi przez serca civium et populi sui proste, kiedy ich mieszać nie będą i że w rozdawaniu wakancyi sprawiedliwą dystrybutywę zachowa integre bene meritis et possessionatis w ziemiach dawać będzie. Minsitri zaś status aby się w trybunale sprawowali ex officiis suis in futurum. IMć pp. senatorowie i posłowie ziemscy na sądy do spraw sej* mowych deputowani aby przysięgali rotą deputata trybunału koronnego. 10. W konstytucyej anni 1641 sub titulo porządku sądzenia spraw sejmowych1), aby ten punkt: Nam jednak extra regestrum podług upodobania spraw przywołać kazać wolno będzie, był kasowany ; kancelarya ziemska dawniejsze wprzód regestra i sprawy ma podawać po sądu a polem pośledniejsze, tak jako się kto wpisze Pisarz ziemski dekreta pisać i ex scripto czytać, czytane stronom wydawać ma nieodwłocznie. Sprawy criminis laesae maiestatis regiae aby na trybunał obrócone były. Posłowie ziemscy aby ustawicznie nie byli, ale aż na czwarty sejm, inaczej nie mogli być obierani. Wielką sitim sprawiedliwości cierpimy wszyscy, że dla zagęszczonych regestrów sprawy w trybunale zagęszczone nie rychło dochodzą, przez co ci ludzie excessivi, wicząc jako tarda sunt praesidia legum, tem śmielej peccant in leges. Zaś in causis iurium województwa w kilkadziesiąt lat dochodzą, przeto starać się będziemy gorąco u rzptej, aby trybunał koronny w Piotrkowie i w Lublinie sądził się sine intermissione, póki spraw stawać będzie, jednak co rok insi deputaci mają być eligendi. Bardzo się w tern gravatos sentimus, że deputata swego na trybunał koronny na każdy rok nie mamy, przeto aby ziemia lwowska, przemyska i nasza sanocka, każda swego miała deputata na każdy rok z każdej ziemi po jednemu, a ci deputaci aby pluralitate suffragiorum obierani byli jako i posłowie ziemscy. Kto sprawy swoje mając w trybunale koronnym skorumpował deputata koronnego podarunkami w sądach zasiadającego a byłoby to jemu evidentibus documentis dowiedziono, takowy corrumpens ma su ccumberein' causa sua. Sędzia zaś corruptus, któryby a parte corrumpente brał podarunki w sprawach tych, które sam sądzić będzie, a byłby o to jawnymi i niewątpliwymi dowodami convictus, taki ma privari honore et incapax wszelkiej godności in republica deklarowany, o co forum w trybunale przyszłym ex speciali regestro. 11. Od sądów zemskich aby apelacya pozwanemu nieszła, tylko a definitiva sententia. 12. Starostowie sądowi że po kilku lat roków grodzkich nie sądzą, aby na roki swoje grodzkie, a sędziowie ziemscy na ziemskie na każdą kadencyą według prawa zjeżdżali i sądzili, sub paena mille marcarum, excepta infirmitate et vere legali impedimento. 13. Wielką krzywdę cierpią ludzie ukrzywdzeni, że pozyskawszy sprawę w sądzie in re iudicata exekucyej u starostów i urzędów grodzkich doczekać się nie mogą. Przeto zabiegając temu, gdy pars iurevincens powtórną ekzekucyą sprowadzi ad bona iurevicti, aby ją skuteczną otrzymała, to jest za powtórną exekucyą jeżeli będą jakie oppositiones iurium, aby je urząd konnotował i trybunałowi odesłał a jednak uczyniwszy taką remissę ma zostawić partem iurevincentem w dobrach iurevicti, która tam zostawać będzie aż do decyzyej trybunału koronnego. Nadto co się będzie jeszcze rzptej całej zdało do poprawy prędszej sprawiedliwości naszej gorąco promovebimus, by Pan Bóg placatus per semitas iustitiae był zawsze regno nostro propitius. 14. Ponieważ każdy urząd ma swoje powinności, które reąuirunt personam agentem i sprawującą urząd, przeto prawo de incompatibiubus aby wyraźniej było napisane to jest, że dwoje officia cuiuscumąue gradus, tituli, dignitatis, denominationis tak koronne jako i ziemskie w jednej osobie zmieścić się nie powinny, salvis modernis possessoribus tantum. 15. Znały to dawne wieki i saeculum nasze praesens przyznawa, że clerus u nas od wieków był zawsze i jest nietylko pierwszą stanów ozdobą ale i firmum całej rzptej praesidium a zwłaszcza księża IMć biskupi w senacie zasiadający, którzy miłością ku ojczyźnie, pracą, sanctitate, potestate, powagą przytem swoją et invictami consiliorum suorum feroces przed tem animos królów panów naszych do łagodnego panowania przywiódłszy i postanowiwszy, nie tylko nam szlachcie ale i wszystkim stanom tej korony maxima praw i wolności naszych sprawili incrementa. Przeto zawdzięczając clero takie od wieków ku rzptej studia, aby to świetne decus et robur nasze eo firmius trwało, będziemy promowować u rzptej, aby kapituły sobie in futurum biskupów obierały, przez co większą potestatem cleri a zatem i większe robur rejpublicae być rozumiemy. A IMcie księża opaci według dawnych praw aby dzieci szlacheckie w szkołach na naukach według możności swojej trzymali, 16. Wojko koronne IMcie pp. bracia nasi, którzy z czułymi pro bono publico wodzami swoimi hostiam vitae i zdrowia swego za całość ojczyzny codziennie oddają, perpetuam od nas i od całej rzptej merentur gratitudinemF przeto by tem pewniej et sine confusione zimowy chleb wojsku był wydany gorąco starać się będziemy, aby rzpta uważywszy ąuantitatem et qualitatem wszystkich generaliter dóbr hibernom żołnierskim podległych i numerum wojska wszytkiego przedsięwziąwszy, uczyniła decyzyą semel pro semper et iudicio suo deklarowała, która tenuta, które dobra jak wiele mają i mogą wydać chleba zimowego. Takim bowiem sposobem i wojsko ukontentowane będzie i ludzie ubodzy nie będą gravati iniuriis i włości pustoszyć nie będą. A tego podziału na konie aby więcej nie bywało, bo na jedne dobra tak wiele koni natkają, że ich ferre nie mogą et sub gravi molle ingemiscimus, drugich zaś i kopyto konia nie dotyka. 17. Trafia się, że ludzie imposessionati będąc iurevicti sub patrocinium wojska uchodzą, przeto iurevincens pars gdy iurevictum arrestem przy chorągwi przykryje, chorągiew go trzymać powinna a hetman aby ex !;'icyą czynił, praemissa wprzód cognitione convictionis, jeżeli pars instigans pokaże na nim plenam et legitimam conyictionem otrzymaną. Ktoby sobie dług jakikolwiek u rzptej pretendował