Część 45

cńsz Prusak trzysta szlachcica z Mazowieckich jakoby na służbę cesarza IMci ') zaciągoąwszy, Rzplej Weneckiej na galery zaprzedał, który aby o to na przyszły sejm pozwany condignas sceleri suo paenas odniósł, gorąco instabunt pp. posłowie, a IMci p. starosty kałuskiego,*) który tych niebożąt z takowej wydźwignął niewoli honorifica była uczyniona mentio. 62. Doszło nas wiedzieć, że obywatele województwa kijowskiego i zadnieprscy z gruntów swoich własnych incognita causa przez inkwizycye swoich poddanych od popów klątwą zastraszonych wyzuwani byli, co że jest przeciwko prawu i wszelakiej słuszności, elficient pp. posłowie nasi, aby w województwie kijowskiem in causis expulsionum de particula fundi, aż post cognitionum iurium na inkwizycye dawano, które przez większą część szlachty aniżeli chłopów wywodzone być mają. 53. W kole naszem uskarżał się p. Zatwardnicki, iż od ludzi węgierskich w nocy najechany wielkie poniósł szkody, a że takowe na pograniczu poczęły się zagęszczać najazdy, pilno się postarają pp. posłowie, aby komissya węgierska koniecznie doszła. 54. Zagęściły się akcye o dziesięciny, gdy o nie pozywają z tych dóbr, z których aby kiedy miały być i bywać, podobieństwa nie masz, więc i z pól pustych na folwarki pobranych, na potem tedy któryby pleban pozwał o dzisięciny a fundusza nie ukazał, przysiąc mu nietylko super usum ale też super commissa privilegia et valorem dziesięciny. Tam zaś, gdzie zwyczajnie bywali i na które fundu.sze niewątpliwie existunt, aby ich religiosi praetexlu bullarum Ojca św. nie znosili, ale aby się piis fundujących intenlionibus dosyć działo, prosić J. kr. Mci, żeby się znieść raczył cum Sede apostolica, a takowi retentores iure ferrestri od dziedziców iura patronatus mających, convenire mają. 55. Securitas boku J. kr. Mci iako iuribus Maiestatis osoby króla IMci słusznie debelur, tak zaś do miejsc jako im namniej nienależąca niesłusznie pociągana bywaj starać się mają pp. posłowie, aby w Warszawie termini tacti nie szły, tylko pod bytność J. kr. Mci. Także aby sędziowie marszałkowscy, poniew, ż i na garto szlachtę sądzą, przysięgli odtąd bywali. 56. Wielkie uciążenie ponosi stan szlachecki, gdy niektórych możniejszych przejeżdżających gwardye krzywdy czynią poddanym, żywność i insze rzeczy przez płace biorąc. Tedy żeby tym sposobem tenże stan więcej angariowany nie był, postarają się sedulo pp. posłowie, żeby takowe sprawy na trybunale każdego roku ex speciali regeslo zaraz post militares sądzone były. 67. Upatrywali i to dobrze przodkowie nasi, że stan siachecki prędkoby przez wymyślne jakie sposoby a plebeis zniszczony być mógł i dlatego statuta i konstytucya 1550') wszylkie fraternitates albo cechy oprócz tylko porządków kościelnych poznosili, a że przecie po tak wielekroć repressa monopolia powstać usiłują, efficere mają pp. posłowie, aby futer wszelakich wolne Żydom po mieściech koronnych zawsze zostało przedawanie. A jeśliby im w tem cechy czyniły prepedycye albo ktokolwiek inszy, aby takowy pozwany ad offtcium castrense i convicti winą stu grzywien sine appeliatione karani byli. 68. Lubo takowa jest immunitas wolności naszych, iż i królom panom swoim do żadnych] podatków i ceł nie powinniśmy, znajdują się jednak privati, którzy w tem eąuestrem ordinem uciążają, a że te cła na Wiśle zagęściły się jako w Zawichwoście, Zakroczynie, w Wrocławku i na inszych miejscach, aby takie przywileje jeśliby się znajdowały produkowane i które prawu pospolitemu przeciwne będą w niwec obrócone były. 69. Obciążliwa i to być musi stanowi slacheckiemu, iż w sprawach iuris magJeburgici rotułami zapieczętowanymi munimenta do spraw służące oddają, dent operam pp. posłowie, żeby na potem, kiedy się sprawa trafi z szlachcicem otworzysto tak jako in aliis subselliis zwyczaj jest, takowe wydawano procesy. 60. " Praeiudicium wielkie dzieje się od miast i miasteczek, gdy sobie zwyczaje stanowią, których przed tem nie bywało, w targi bowiem wywieszają pewne znaki, które póki wiszą nikomu ^[oprócz mieszczan tego miasta zbóż kupować nie dopuszczają, od miary także, której darmo powinni dawać po szelągu od każdego pułmiarka wybierają, warować, gdy w którejkolwiek z tych rzeczy będą przekonani, aby pozwani do urzędu grodzkiego własnego powiatu na pierwszym roku jako zawitym paena centum marcarum sine appeliatione karani byli. 61. Konstytucya o miejsce pana czerniechow-