Xi imienia własnego imię ojca lub może ogółem przodlca i nazywają się Romano wieżami, Lechnowiczami ; Hoszowcy Olizarowiczarai, Steciowicami lub też w innej formie : Stecowięta, Jaślsowięta, Jaclvo\vięta; ale i ta nazwa jeszcze nie była wystarczającą tam, gdzie jali właśnie w tycli rodach Icilkakrotnie się zdarzało, parę dziesiątków szlachty stawiło się przed kaszti-lauera na popisie; dodawano przeto do patronimików jeszcze przezwiska, również charakterystyczne. I tak np. Czajkowscy ['noszą przezwiska Sło ninka, Trunko, Berynda, Zgałat ; Hoszowscy: Korobczyk, Hołdysz, Nalewajko, Berehułka, Najdan, Polewodnik: Łozińscy; Cygan, Dzieżka, Sernik; Witwiccy; Krawiec, Kostka, Sieczka itp. A gdy i dodanie przezwiska zdawało się być niewystarczające m dla odróżnienia jediioimiennej tej drobnej szlachty, dodawano jeszcze skąd pochodził osobnik stawiający się na popisie, czy z Łoziny czy z Czajkowic, z Pletenic czy z Uniowa. Patronimiczne również jak i przezwiskowe nazwy noszą nie rzadko typ wschodni, jakby na oznaczenie okazyi, wśród których je nabyto. I tak np. Moskalewicze Jaśniccy nabyli zapewne patronomiczną nazwę od przodka, który może w okazyi moskiewskiej uzy-<kał przezwisko Moskala. Czajkowscy lub Łozińscy liczący wśród rodu Zgałatowiczó^v lub też Macedońskich, nabyli zapewne tego o czysto wschodnim typie przezwiska na tułaczce, jako jeńcy tatarscy Turkom zaprzedani, lub wprost jako jeńcy tureccy. Nazwy Miranicz, Hołdyaz wskazują również na stosunki, jakie R^.pltą związały z wscliodem i na różnorodny element etnograficzny,'^ z którego składała się szlachta kresowa.
Całe zaścianki tej ubogiej szlachty odbywają, według trafnych słów jednej z instrukcyi sejmikowych na tych okazowauiłch szkołę rycerską, powoływano ją bowiem w epoce Smoleńska i Chocimia dość częto pod broń, a synowie lub wnukowie owj-ch z kijem lub ptaszą rusznicą popisujących" się, stawiali Bię już w zbroi i konno a niekiedy jako miecznicy, pod^tarostowie stawali w przednich szeregach, czy to przy popisach na okazowaniach lub też na pospolitem ruszeniu.
Otóż i te okazowaiiia lubo o ich przeznaczeniu całkiem jasno uchwała się wyrażała, stają się polem doświadczeń ze strony szlachty celem rozszerzenia życia sejmikowego. I tak wiemy, że na podstawie uchwały sejmikowej odbywa się na okazowaniach w 1587 r. obiór deputatów na sądy kapturowe i). Na okazowaniach port Sanokiem w 1414 r. zebrana szlachta zanosi protest przeciwko poborom na sejmie uchwalonym, dając wyraz przekonaniom całej jednej ziemi 2j. Z uniwersału wojewody Kusi z 7 listopada 1C15 r. dowia bijemy się, jak na okazowaniach pod Haliczem szlachta tameczna utworzyła związek przeciwko kupom swawolnym 3), słowem i na tych zbrojnych zgromadzeniach szlachta poczyna objawiać swą ,wolę i dawać jej wyraz w zarządzeniach ogół szlachty ziemskiej obchodzących. Król^i sejm miarkują te dążenia niezgodne z duchem konstytucyi i celem okazowań. Wypływa' ten wniosek z uchwały sejmowej z 1618 r., która z widoczną aluzyą, na owe wspomniane wyżej
') Nr. 38. 'j Nr. 96. ') Nr. 102.
XII
protesta Sanoczan opiewa, że „okazowanie na prośby Sanoczan król pozwala, jednak z tym warunkiem, aby jako dawniejsze i świeże konstytucye obwarowały, żadaych tam konsultacyi i deliberacyi rycerstwo nie czyniło.