Ind. Ed. atslr. Prcm, 286. p. 277-279. Castr. San. 317 p. 1045—1047. Castr. Prem. Becr. 765. p. 861—864. Castr. Prem Decr. 766 p. 22-25. Druk. Noilks: Uenri dc Yalois III, 274.
w Wiśni, 1 września 1573. JLaadum sejmiku wiszeńskiego o sądacli na czas bezkrólewia.
1. My panowie rady duchowne i ś.vicckie i wszystko rycerstwo województwa ruskiego, tak jako wedle postanowienia sejmu przeszłego walnego pod Warszawą w roku niniejszym sprawowanego na elekcyej na sejmik naznaczony do Vysnie ad indictam diem w roku niniejszym pierwszego dnia września zjeciiane i zebrane, tedy jakośmy o Rzpltej naszej koronnej i rzeczach pożytecznych a potrzebnych namawiali, też się to na ten sejmik stoczyło okoJo sądzenia panów starostów a panów kapturników, że te dubia w pośrodek nas przyniesione są. 3. Iż panowie kapturnicy rozumieli i przychylali się do przeszłej konstitucyej w Wiśni po konwokacyi uczynionej w tymże roku i ustawionej wtórego dnia księżyca marca*), aby panowie starostowie za oną konstytucyą krzywd potocznych nie mieli sądzić jedno panowie kapturnicy ciągnąć do tego paragrafu konstytucyej który się tak poczyna: A panowie kapturni mają sadzić opisane rzeczy kapturem z explikacyą tą, aby o wszytkie krzywdy sądzili i szkody, tam magnis quam parvis nuUis exceptis, tedy my spoinę rady nasze i namowy około tego długo i uważnie czyniąc, zachowując też pokój pospolity, któregośmy wnet po śmierci króla IMci panu naszym zmarłym przestrzegali w Glinianach^), i tę wątpliwość zgodnie tak resolwowali i tak dobrze uważyli i postanowili i teraz niniejszą ustawą postanawiamy umocniamy, aby już tak w tem województwie wedle tej poprawy a postanowienia naszego, to jest we lwowskiej, w przemyskiej, w sanockiej ziemi sądzono było. Nie derogując tedy już konfederacyej kapturu w Glinianach uczynionej i innemu stanowieniu naszemu przez zjeżdżanie nasze tego czasu interregni, i owszem mocnie cale to zpichowując tak stanowimy i ustanawiamy, iż wszytkie krzywdy nuUis exceptis mają sądzić panowie kapturnicy na zamkach z urzędem grodzkim, to jest z pany starostami, albo w niebytności panów starost z pany ich podstarościami, za admonicyą tylko samą urzędu grodzkiego. Wszakoż jeśliby panowie kapturnicy nie byli praesentes ad causam, które strona chceli mieć, aby ich obwieściła, tedy urząd starości non obstante absentia kapturników ma postąpić in causa i sądzić wedle prawa pospolitego i dekret uczynić, od czego appelacya żadna być nie ma. 3, Warując to jeszcze tem postanowieniem sejmiku niniejszego, iż wszystkie kauzy, które się sprawują przed urzędem grodzkim czasu tego interregni, które się nie skończyły, a zaczęły się vigore confoederationum, aby się kończyły przed tymże urzędem, in quibuscunque gradibus punctisąue iuris dependentibus, choćby zaszła koronacya króla JMci, co Panie Boże daj rychło, lymźe postempkiem konfederacyej. 4. A dla lepszej pewności poruczyliśmy to spisać tę konstytucyę naszą, iżechmy odjechać musieli dla potrzeb naszych nagłycli, urodzonemu panu Walentemu Orzechowskiemu sędziemu przemyskiemu i moc zupełną dali my wszytkie stany, tak rady Ich Mó jako rycerstwo wszystko, aby na te spisaną przezeń tę naszą ustawę pieczęć swą przyłożył i na nię się ręką swą podpisał, której to pieczęci przyłożenie i ręki jego podpisanie być ważne i jest jako nas panów rad koronnych województwa ruskiego i wszego rycerstwa i do grodów ad acticandum in acta odesłać jesteśmy poruczyli, aby to postanowienie nasze wszem ku wiadomości przyszło i to mocnie nienaruszenie dzierżane było i u urzędów przyjęto i tak już wedla tego spisanego postanowienia sądzone było. Działo się w Wiśni na zjeździe wszystkich stanów województwa ruskiego die prima Septembris. Anno domini millesimo septingentesimo septuagesimo tertio.
Castr. Prem. 286 p. 285—288. Ind. Rei. Castr. Leop. 335 p. 718-721.
w Wiśni, 1 września 1573. Uniwersał sejmiku wiszeńskiego w sprawie czopowego.