Głosowano rozmaicie, jednozgodnie nemine contradicente, lub też większością głosów 4). Ten pierwszy sposób zastosowywano zwłaszcza gdy wyborców było mało 5) nawet do elekcyi poborców, przy której zazwyczaj większość głosów zastosowywano. Vota oddawano publicznie ^), nie z kartek, gdyż przeciwko takim tajnym głosowaniom protestowano. Głosują tedy najpierw senatorowie, poczem szlachta daje głosy, a skoro zachodzi różnica co do elektów, natenczas szlachta uprasza senatorów do odstąpienia od swego elekta 7). Przeciwko elekcyi posła na sejm, skoro do niej większość głosów na sejmiku zastosowywano, wnoszono protestacyę, jako przeciwko nieważnej « powodu łatwości nadużyć przy tak wielkim zjeździe osób 8], jaki zazwyczaj z powodu elekcyi posła miał miejsce. Zastosowywano niekiedy i tutaj sposób obioru większością ale tylko wówczas, gdy całe zgromadzenie na taki wniosek się zgodziło; dodać jednakowoż należy, że ostatni ten sposób elekcyi spotyka się na generale wiszeńskim dopiero w 1720 r. 9). Jednozgodnością obierano zawsze deputatów na trybunał lubelski
') Ob. protestacyę pod Nr. 57, 58, 107. ') Por. Nr. 67, 68. ^) Ob. protestacyą Feliksa Chodorowskiego z 31 lipca 1574 r. Castr. Leop. 335 p. 1043. *) Nr. 97, 106. ^) Laudum wiszenskie z 1647 r. ') Nazywam tę czynność: zwykłe vot obejście; Nr. 82. '') Nr. 97 art. 1. *) Nr. 58. •) Na sejmiku wiszeńskim 1720 r. obrano postów pluralitate votorum, ale zastrzeżono: iż duplex modus observatur i że jeśliby propter concurrentiam plurium ten sposób effectuari nie mógł, tedy ad pluralitatem Yotorum praevio tamen omnium aasensu condescendere wolno będzie.
i stanowczo występowano przeciwko elekcyi deputata większością głosów dokonanej jako nieważnej ').
Na sejmik poselski wysyłał król swego posła z instrukcyą dotyczącą potrzeb Rzpltej nad któremi sejm miał obradować -). Instrukcyą ta była zazwyczaj ustną. Ziemianie generału wiszeńskiego zażądali w 1634 r. instrukcyi pisemnej celem lepszego i rządniejszego odprawowania sejmików, i aby tę instrukcyę do grodu dwa tygodnie przed sejmikiem podawano, z której wszyscy zaczerpnąwszy informacyę lepiej będą mogli potem radzić 3). Byli jednak bardzo drażliwi, skoro król chcąc okazać niezadowolnieuie swe, w jakiś chociażby najlżejszy sposób uraził szlachtę '^). Natomiast obranym ua sejmiku posłom dawano instrukcyę dotyczącą ich działalności na sejmie. Była ona zazwyczaj „zamierzoną" tj. ściśle określającą, co i jak poseł, uważany za pełnomocnika województwa, a nie za przedstawiciela narodu w nowożytnym wyrazu tego znaczeniu, miał czynić na sejmie. I tak polecono np. na generale wiszeńskim 7 sierpnia 1C28 r. zgodzić się na pobory żądane, ale z tą klauzulą, „że jeśliby potem do jakiej kontrybucyi na zapłatę żołnierzowi przyszło, do żadnych innych podatków nie przystąpimy, ażby się wszystkie inne województwa koronne z nami porównały". Taksamo czytamy w instiukcyi z 1628 r. że dają zezwolenie na pobory z tą deklaracyą, „że uspokoiwszy ojczyznę do żadnych subsydyów pieniężnych nie przystąpimy, ażby inne województwa w teraźniejszych i dawnych kontrybucyach z nami się porównały". Były to jik widzimy groźby, ale były też i mandaty bezwarunkowe, jak np. w instrukcyi poselskiej z 1593, by wypłacono koszta poselstwa do Turcyi sprawowanego przez Fredrę, a zanim się to nie stanie, w niwec się nie wdawać; taksamo czytamy w instrukcyi do senatorów ze stycznia 1627 r., że nic tam konkludować posłowie nie mogą, ale namowę swą do nas na sejmik sejm poprzedzający przyniosą, a podobnież nakazano i posłom sejmowym (z 4 czerwca 1640) „by wyrozumiawszy na sejmie sposoby liberae ehcłionis, konkluzyej żadnej w tem nie czyniąc na sejmiki, przedsejmowe przynieśli". Niekiedy instrukcyą zachęca do zerwania sejmu, jak to widzimy w instrukcyi wiszeńskiej z 9 grudnia 1636 r. polecającej „aby konstytucyą o konkluzyi sejmowej do skutku przywieść, chociażby przyszło protest założyć i wyjechać zaraz".