Lecz nie tylko ro Izaje sejmików się zwiększają, zwiększa się i zakres ich działalności. Już od prastarych czasów sejmik załatwiał spory w sprawach szlachectwa, teraz prócz tej czynności 3j zakreśla sobie ro:^:leg]ejsze pole pacyfikacyi zwaśnionych ziemian i z większym lub mniejszym skutkiem rozwija w tym kierunku działalność 4). Większo znaczenie pozyskuje sejmik, skoro z początkiem XVIII w. począł się stawać organem skarbowości, z chwilą, kiedy z powodu deklarowania na sejmiku pewnej oznaczonej sumy do skarbu utworzono skarby wojewódzkie, lub kiedy uchwalono żołuierza powiatowego. Wtedyto zajął się sejmik już nie tylko elekcyą poborców ale i szafarzy poborowych i w ciągu dalszym począł wykonywać kontrolę nad podatkiem wojewódzkim. A kiedy w 1613 r. na wzór trybunału lubelski go powstał trybunał najwyższy skarbowy w Radomiu, w którym szlachta przez deputatów na sejmie obieranych poczęła brać udział, zarysnv.'al się temsamem i dalszy wzrost sejmików, dążących już odtąd zarówno do dokonywaniu^ elekcyi deputatów radomskich we własnym sejmikowym gronie jak i do zorganizowania sądów skarbowych wojewódzkich. Ale ta dccentralizacya pod względom skarbowości przypada na czasy Władysława IV i Jana Kazimierza; tutaj tylko wspominamy, że zarody jej przypadają na czasy Zygmunta III. Podnii^ść też należy, że przeciwko zbyt pośpiesznemu rozszerzaniu kompeteucyi sejmikowej występowała także pewna część konserwatywnej szlachty, zwłaszcza gdy szło o danie wyższych poborów, wtedyto protestowano przeciwko laudum sejmiku wiszeńskiego, z powoJu włożonych na sanocką ziemię poborów, gdyż pociągnięto „władzę sejmikową dalej, aniżeli im z sejmu pozwolona była" 5). W szczególności starano się tutaj o zgodność postanowień sejmikowj^oh z postanowioniami sejmu i dlatego żądano, aby na sejmie pierwiej przedkładano co na sejmikach zamierzono uchwalić, a sejm aby constitutione publica dawał swe przyzwolenio, laudom zaś któreby tym warunkom nie odpowiadały, miano niedawać aprobaty sejmowej '').
Nie poprzestał sejmik na zwiększeniu niepomieruem swej działalności, on rozwinął się w szerz i począł się decentralizować, nabjtki swej pu^ęgi na pomniujaze przeszczepiając ogniska. Do generału województwa ruskiego, jak nazywano sejmik wiszeński
^) Laudura wiszenskie z 12 maja 1643 r. Nr. 218. -) Nr. 221. ') Nr. 91, 225. '') Nr. 98, 09, 148. ^) Nr. 125, «) Nr. 211 art. 6.
— jak wspoumiano — należały trzy ziimio Każda z nich obiera swycli własnych jiosłów na sejm, Ittórzy jednak będąc posłami swej ziemi, są oraz i województwa przedstawicielami, związani są bowiem jedną wspólną instrukcyą. Na mocy tej instrukcyi jednak każda ziemia dawać mogła odmienne zezwolenie co do poborów, niektóre brały pobory do braci, niektóre zarfiz na sejmie zezwalały. Ziemiom któro czy to poborcę czy pobory wzięły do braci, naznaczano na sejmie osobny sejmik, najpierw w Wiśni, potem już we Lwowie dla ziemian lwowskich, w Sanoku dla ziemian aanockich, w Przemyślu dla ziemian przemyskich, na których uchwalano to, co do braci było wziętem, jak tego mamy dowód w uchwale sejmikowej ziemian przemyskich i sanockich w Wiśni z powodu elekcyi poboicy 1607 r. powziętej.