Część 3

tum et iudiciis seultetialibus, tam per controversias quam per occlusos rothulos, tum etiam ex cittationibus regalibus tam contra dignitarios et officiales et ex officio ipsorum tum etiam contra privatas personas civiles et criminales tam iuri terrestri quam maidenburgensi subiectis vel etiam quocumque modo pro capite inlentatis, tak że nie mają już miasta żadnemi libertacyami swemi szczycić się, ale sądowi temu mają być podległe in omnibus causis tam magnis quam parvis jako wyżej. 8. Item causas omnes ratione bonorum regalium tam in exemptione quam etiam quovis modo alio introductas inter personas privatas et ratione iniuriarum per tenularios illalas et ademptiónis bonorum post mortem regiam nullo iure ademptorum sądzić mają. Causas vero ratione bonorum nullo iure occupatorum cum maiestdte regia et inter quascunque alias personas in quocunque punctu et gradu iuris et in quocunque iudicio regni dependentium et in post intentatarum, quoniam eorum decisio ad universum regni totius corpus pertinet, eas omnes ad futurum et proximum regni conventum generałem reicimus, ad constituendum per omnes regni ordines quo modo et in quo foro repeti debent. 9. Item pro poena sessionis turris omnes et singulas tales causas, quae tam in convenfionibus generalibus sive etiam causas post curiam, quae in cancellaria sacrae regiae Maiestatis iudicabanlur, które nie są decydowane i które jeszcze mają być intentowane i prosekwowane, wedle prawa pospolitego opisania sądzić mają ex instigatione initygatora niżej opisanego, cum ea declaratione, że sprawa taka gdzieby się trafiła criminalis, takową mają quidem uznawać, jeśliby była merę criminalis a która nie, a gdzie ją uznają merę criminalem mają kontrowersyej przesłuchać i za żądością stron, jeśliby z prawa przyszło, tedy na scrutinium dać, a jeśliby się wszyscy zgodzili na jedną sentencyą, tedy evasionem iuridiciam tam, gdzieby prawo pospolite dopuszczało, a ex scrutinio by się pokazało, skazać. Ale gdzieby już in principali super reo miał być dekret ferowan o poczciwość albo gardło, tedy przesłuchawszy i kontrowersyę spisawszy mają odesłać na on walny sejm blisko potem przyszły cum praefixione termini. A wszakoż ten artykuł wyżej opisany tedy rozumian ma być, gdy króla IMci w Polsce mieć będziem, ale póki króla IMci nie będzie et durante tempore interregni, tedy każdą sprawę takową criminalem, któraby jedno pod tym czasem przypadała, diffinite sądzić mają wedle konfederacyej, nie odsyłając na sejm. A na sejmie takowym sprawy także wszelakie odesłane, sine limitationibus mają być odprawowane, a posłowie o to będą winni solicytować. Sprawa też którąby uznano non criminalem, tedy ją zaraz nie odsył^łjąc ad forum competens civiliter osądzić mają. A do spraw wyżej opisanych pro poena turris p. starosta ma instygatora dać i o to czynić jako na nowych sądziech pod winą tamże jako na nowych sądziech była ustawiona. 10. Item gdzieby też komu in aliqua causa przysięgę skazano, tedy to będzie in arbitrio illius partis komu jurament skażą, bądź u onego sądu skąd się causa wytoczyła, albo tamże onego trybunału, zamierzywszy sobie czas, jakoby do przysięgi mógł cum testibus przyjechać przysięgę odnowić. 11. Miejsce sądów tych we Lwowie na zamku postanawiamy. 12. Pisarze ziemscy do spraw wszystkich tych sądów być mają a wszakoż do spraw niemieckich, tedy ci pp. sędziowie którego obiorą z tych sędziów od miast deputowanych, tedy ma być dla pisania dekretów spraw tych niemieckich. Którzy też pisane tajemnice nie wydawać przysiądz mają a wotować nie mają. 13. Ci sędziowie salaria in duplo mieć mają, pamiętnego groszy decem od dekretu et poenas iudiciarias. A dekretu żadnego pisać nie mają, jedno jako od tych sędziów in scriptis będzie podany i przed stronami ferowany, a sędziowie praesentes koce brać mają, a in absentia iudicum tedy iudicium brać ma. 14. Item extrakty bez wszelakiej odwłoki sub privatione officii wydawać mają, a gdzieby który z ziemskich urzędników także z dygnitarzów umarł, tedy innego ad hunc solum actum sędziowie i szlachta, którzy na ten czas będą, między się obrać mają, jeśliby go król IMć przed tem nie dał. 15. Sądów bezpieczeństwo. Item aby żaden do onego miasta, kędy sędziowie oni obierani będą na sejmiki elekcyej, także też kędy takowe sądy będą z tumultem, zbrojnie, z rusznicami i ze wszelaką strzelbą przyjeżdżać nie śmiał, do sądu aby żaden nie wchodził tylko do wpisania do regestru a ten kogo z regestru nawołają, i to z nie większym