Sejmik wiszeński zwano generałem ruskim, gdyż był on dla wszystkich ziem ruskich a więc dla ziemi chełmskiej i halickiej prócz lwowskiej, przemyskiej i sanockiej ogniskiem narad. Najwcześniej oddzieliła się od niego ziemia chełmska i uzyskała jeszcze w XV w. osobne sejmiki, które się odbywały w Chełmie lub Krasnymstawie. W 1563 r. uzyskała ziemia halicka na sejmie zezwolenie odbywania osobnych sejmików w Haliczu, a to za względu „na dalekość jakoteż i na zagęszczenie" 1), który to sejmik odbywać się miał przed generałem, a jak konstytucje z 1581 i 1613 r. opiewają: tygodniem przed wiszeńsliim -). Były przeto w województwie ruskiem już w 1563 r. trzy sejmiki powiatowe: wiszeński, chełmski i halicki; pierwsze dwa odbywają się równolegle tj. w równych terminach, halicki zaś na tydzień przed wiszeńskim.
Z tych trzech ognisk życia parlamentarnego najważniejszym był sejmik wiszeński, już to dla tego, że tutaj w XV w. odbywał się dla całej Rusi jedyny sejmik przedsejmowy, już to że i do najpóźniejszych czasów obejmował całe trzy obszerne ziemie, wreszcie dla bliskości stolicy województwa a więc i organów centralnego zarządu obszernego województwa, A? czasach bezkrólewiów odbywały się w Wiśni 3) a w każdym razie w pobliżu Lwowa lub w samej stolicy ^) zjazdy generalne, na których zawiązywano konfederacye całego województwa, odbywały się też i inne 'zjazdy generalne wszystkich ziem ruskich, jak np. z powodu ustanawiania sądu generalnego województwa ruskiego 5), przy obecności posłów ziemi chełmskiej i halickiej. W każdym jednak razie, lubo nawet zjeżdżały się razem wszystkie ziemie województwa, lubo tworzyły wspólne związki całego województwa, to jednakże ziemie należące^do odrębnych już ognisk sejmikowych zastrzegały sobie swoją odrębność, jak to widzimy u ziemian chełmskich w 1572 r. 6). To też osobny sejmik chełmski^27 lipca21573 r
») Vol. 1. II., 641. 2) Vol. 1. II., 1016 III. 249. ') Nr. 23. *) Nr. 3, U, 33. ») N. 29. ') Rycerstwo chełmskie, że się społem z woj. ruskiem zjechało, warują to sobie, aby to na potem in sequellam nie szło. Noilles, Henri de Valois III., 240.
vn zostawił w mocy konfederacją gliniańską. którą uchwalali także i ziemianie chełmscy. Natomiast sejmik halicki pozostawał w stosunku pewnej zawisłości od generała wiszeńskiego. Wypływa ten wniosek o zawisłości z uchwał sejmikowych halickich '), na mocy których ziemianie haliccy w 1575 r. wysyłają posłów na sejmik wiszeński i zapytują jak należy postąpić w sprawie elekcyi, opatrzenia bezpieczeństwa tudzież sądownictwa na czas bezkrólewia, a więc odnoszą się do generała jako do instytucyi wyższej. Zawisłość ta stała się wnet już, bo w początkach XVII w. tylko formalną, i objawiała się przez wysłanie posłów z sejmiku halickiego na sejmik wiszeński lub tylko przez odesłanie odpisu uchwał sejmikowych. I tego jednak później nie czyniono, jak to wypływa z uchwały Bfjmiku wiszeńskiego z 1636 r. opiewającej, aby obywatele haliccy wykonywali obwarowane konstyłucyą prawo, iżby z sejmiku swego artykuły na sejmik wiszeński posyłali.
Pozostawał tedy sejmik wiszeński generalnym tylko dla ziemi lwowskiej, przemyskiej i sanockiej, które jak się przekonamy miały niekiedy swoje odrębne sejmiki, albo na mocy u?tawy sejmowej, albo na mocy zarządzenia sejmiku wiszeńskiego. Zapadłe na tych sejmikach uchwały potwierdzał sejmik generalny -). Prawa ziemian tych trzech ziemi na sejmiku były równe, każda obiera po dwóch posłów na sejm, a wybór deputata na trybunał idzie koleją, alternatą, co sobie ziemie zastrzegały nawet osobną uchwałą sejmikową 3).