Część 14

dekreta i res iudicatae żadnej egzempcyi nie mają, zlecamy pp. posłom naszym, aby o tem wszytkiem z stany koronnymi zniósłszy się prawem obwarowali sposób jaki należy i opisali, jakoby sądy kryminalne odsądzać się a ukrzywdzeni prędko sprawiedliwość odnosić mogli, także by i to prawem opatrzyli i modum obwarowali odsądzenia prędszego spraw na trybunał przypadających. A mianowicie aby do obudwu trybunałów na każdy rok duplicati iudices byli obierani, którzyby na obudwu miejscach w Piotrkowie i Lublinie continuo do nowej elekcyi sądzili a do trybunału, w jakiej liczbie assystentów kto przyjeżdżać ma, aby i to prawem było opisane, a nad opisaną liczbę aby się nikt więtszym poczcie stawić nie ważył na tamten plac żeby prawem było warowano. Tudzież i elekcye deputatów na trybunał, żeby bez tumultów odprawowane były w równych szlacheckich ludzi wolności i prerogatywie a absentes aby nie byli obierani. Do tego aby po swej deputacyej nikt nie mógł być deputatem obranym aż we cztery lata. choćby w inszem województwie albo powiecie był obrany i takowy aby na trybunale między inszymi deputaty miejsca nie miał. 5. Co się tyczy rządu i pokoju wewnętrznego który i przez ludzi swawolne z urazą praw dawnych i nowych uchwał sejmowych był znieważony, mają się starać pp. posłowie nasi, aby pax publica tak była prawem et paenis severioribus warowana, jako by nikt na polem motus intestinos czynić arma prohibita summere, guerras movere, chorągwi podnosić, tak cudzoziemskich jako i domowych ludzi kupić nie śmiał ani się ważył, inkludując w to i konstitucye annorum 1609 et IGll '), naznaczając o to forum na trybunale, którego tamte konstytucye nie miały. 6. Correctura iurium i skrócenie procesu z pewną egzekucyą aby doszła i namówiona była i potem do efektu przywiedziona starać się o to mają pp. posłowie nasi a mimo tę korekturę processu prawa wszytkie, które z kluby swej wypadły, aby na tym sejmie były naprawione i w ryzę swoje wprawione. A jeśliby na tym sejmie dla inszych spraw Rzpltej i trudności to się sprawić nie mogło, aby na tymże sejmie były pewne osoby mianowane tak z senatu jako i ex ordine eąuestri, miejsce i czas pewny naznaczywszy, którzyby tę naprawę praw namówili i spisali a potem na sejm blisko przyszły do uważenia ją stanom koronnym przynieśli z obowiązkiem przysięgi, którąby stany koronne na tym sejmie przyszłym namówiły. 7. Osobliwie iż na porządnej konkluzyej sejmów i konsullacyej sejmowych wiele Rzpltej należy, także szukać sposobów pp. posłowie nasi mają porządnego zawierania uchwał sejmowych, aby na schyłek sejmu i konkluzyą jego na tumulty i exklamacye sprawy wielkie Rzpltej nie przychodziły ani się w nich zawierały, a multo minus konstytucye sejmowe na górze w izbie senatorskiej zawarte po dokończeniu sejmu odmieniane nie były i nic się do nicli nad to, co sejm zawarł, nie przyczyniało, mają się około tego pp. posłowie nasi z inszymi stanami znosić a konstytucye, zgodą wszech stanów zawarte, aby pod sejmem drukowane i równo z skończeniem sejmu żeby wydrukowane, podpisane i zapieczętowane były, tak żeby je pp. posłowie z sobą przywieść mogli. 8. Strony niebespieczeństw pogranicznych tak koronnych jako i W. księstwa litewskiego namówić pp. posłowie nasi z inszymi stanami porządną i dostateczną obronę i starać się mają, aby ją od wszytkich in universum stanów i wojewódzw zgoduie pozwoloną i uchwaloną nam przynieśli, tego postrzegając, ne quid detrimenti Respublica patiatur ; podwyższenia kwarty koniecznie nie pozwalając. 9. Tatary ująć potrzeba upominkami zwykłymi, żeby się to skrzydło Turczynowi oderwało, a te upominki z składnego winnego odprawione być mogą, od których mamy tę wiadomość, że tym upominkom wydołać może. 10. Okazowanie z warunkami do niego należącymi przynieść nam pp. posłowie nasi mają i prawem je warować z tą deklaracyą, jeśli wszytkie województwa i wszytkie powiaty nullo excepto i na jeden dzień na nie pozwolą po wszytkiej Koronie, dokładając i tego, że kiedy się slachcic w jednym powiecie ukaże, w drugim się powiecie ukazować nie będzie powinien. 11. Kozackie swawoleóstwo iż gorę wyniosło i Rzptą o takie pericula przywodzi pilnie się o to starać mają pp. posłowie nasi, aby ich in ordinem re-