Część 20

Varsaviensibus w regestrze były i on żeby tego przestrzegał, który się pokaże infamis darmo ten ćwierć służył. Zlecamy pp. posłom naszym, aby ad extirpandum fomitem tą swywolą, ponieważ nic i tak surowe konstytucye nie pomagają, seriae legationes tego sejmu od J. kr. Mci i od stanów koronnych wyprawione były ad yicinos principes, żeby takowych ludzi sine consensu totius Reipublicae nie zaciągali. 7. Lubo to pp. posłowie nasi nawiększy i naprzedniejszy wzgląd na obronę krajów naszych mieć majq, jednakże nam wspólnie wszytkim i ojczyzna i wolność krwią przodków naszych nabyta i nam z rąk do rąk od nich podana od przodków J. kr. Mci i samego króla IMci świątobliwie nam poprzysiężona nader miła być musi, gdy województwa drugie wnosić to będą, coby aggravaret prawa, immunitates i swobody, coby w recessach exorbitować się pokazało, w domówieniu się i oni pośledni być nie mają. 8. Częstokroć i na sejmiki nasze i na sejmy walne wnoszą skargi swoje Ich Mć pp. bracia nasi religii greckiej, że się im w wolnościach i prawach i w nabożeństwie ubliżenie wielkie dzieje; serio tedy Ich Mć pp. posłowie włożyć się w to mają, żeby na tym sejmie ukojeni i cale uspokojeni byli w prawach swych, które tu J. kr. Mć zastać raczył. 9. Wniesiona jest także do nas skarga od ojca władyki lwowskiego na mieszczany lwowskie, iż jako oni nam sprawę dają, wtrącają się w duchowną jego jurysdykcyą a do cerkwie z ramienia swego gwałtem nastąpiwszy popy, czego nigdy nie bywało, podają i samego jeszcze ojca władykę extra forum za dworem pociągają. Pros-ć Ich Mć pp. posłowie J. kr. Mci i wszytkiej Rzpltej, aby w tej mierze trudniony i za dworem pociągany nie był, żeby J. kr. Mć interposita maiestate sua, jako król i pan nasz, onym to czynić więcej serio zakazać raczył. 10. Mennica, która dawnemi prawami przodków J. kr. Mci i za samego J. kr. Mci panowania rożnemi konstytucyami dobrze jest obwarowana jako nieoszacowaną Rzptej szkodę czyni, żeby większej i postronny nieprzyjaciel czynić nie mógł, a im dalej tem bardziej praescindit neryos Reipublicae niemasz szlaciicica tego, żeby nietylko to wiedział ale i sam na sobie nie czuł, i lubo to eo respectu, żeby lepsze pieniądze bite były i pieniędzy cena na tak dwuletnim sejmie znacznie zniżona jest i deputowani na to z koła poselskiego komisarze porządek około bicia lepszej namówili, to wszytko jednak żadnego pożytku nie czyniło, bo jeszcze niemal gorsze niż pierwej pieniądze z żalem i szkodą naszą bardzo się po wszytkiej Koronie zagęściły. Wszytkiego tedy starania pp. posłowie przyłożyć mają, żeby morę institutoąue maiorum według dawnego prawa w mienicach prawem pospolitem naznaczonych dobre pieniądze bito. 11. Takąż szkodę cierpi Respublica i ex pretiis rerum żadnego fruktu nie widzi laudi publici tak dwuletniego sejmu i komisyej lubelskiej, prze.=!trzegać tego pp. posłowie będą, żeby stan szlachecki a plebeis, od kupców i rzemieślników nie był tak angariowany i któreby jeno spos fby podane były do zabieżenia huic interno mało, chwycą się ich pp. posłowie nasi. Przestrzegą i tego, aby wojewodze i podwojewodze urzędy według dawnych praw i zwyczajów Reipublicae in suo robore zostawały. 12. Soli, którą Pan Bóg za wielki klejnot ojczyźnie naszej na różnych miejscach dał, cena coraz to bardziej excrescit, choć to o tem tak wiele konstytucyej jest pisanych i na kożdym niemal sejmie bywają gorące od różnych województw do J. kr. Mci postulata, a iż jest prawie elementum jedno, bez którego ludzie żyć nie mogą, jako najbardziej consulent w tem communi bono pp. posłowie nasi. 13. Okazowanie, które dla gotowości jest potrzebne, życzymy żeby było wprawione w kluby swoje i w porządek dobry, jako aparat wojenny potrzebuje, gdyż teraz na jakąś komedyą bardziej poszło. Włożą się też w to pp. posłowie nasi, aby z lwowskiej przemyskiej i sanockiej ziemi prima martii in posterum okazowanie było. 14. Trzymając się i dawnego prawa i starych zwyczajów, rzecz widzimy bardzo być potrzebna, aby sejmik korczyński nie był zaniechany i owszem aby pp. posłowie małopolskich województw nań się zjeżdżali nprzejme tego życzymy. 15. Dawno to upatrujemy, że wielka by stąd kontrybucyej aukcya była, gdyby pomiar łanów sprawiedliwy był, ażeby nie według starych kwitów, ale tak, jako się od poddanych pobór wybiera dawany Reipublicae był, jeżeliby tedy to od drugich stanów trutynowano i przyjęto było, nie mają też być od tego pp. posłowie nasi. 16. Życzymy, żeby pogłowie żydowskie sprawiedliwiej niż teraz się dzieje wybierane było, żeby na to osobni byli pisarze skarbowi przysięgli. 17. Także i z Angliej po staremu falendysze dość na składy przywożą, a na składach onych szerokość w długość obracają, prosimy J. kr. Mci, aby strażnik by poddany przysięgły, i tego sprawiedliwie przestrzegać ma. 18. Arcybiskupstwa lwowskiego intrata, jako przez inkursye tatarskie spustoszona jest wiadomo to nam dobrze, a iż tu jest kożdy arcybiskup pierwszy senator nasz i na tak wysokim stołku przy boku J. kr. Mci, słuszna rzecz jest ad tuendam eius dignitatera (o co prosić J. kr. Mci i stanów koronnych panowie posłowie będą,) żeby publica legę do tego arcybiskupstwa zawsze znaczne jakie opactwo w spokojniejszych krajach inkorporowane było. 19. Ponieważ bez żołnierza Respublica obejść się nie może, jeśli inszych nagród za krwawe zasługi ich ojczyzna nie obmyśli, przynajmniej słuszny victum et amictum, jako tym, których na posługę swoją zaciąga, providere im powinna. 30. A że pretia rerum w taką górę poszły, disciplina tak srogo za .szczęśliwem IMci p. hetmana') regimentem nastąpiła, aeąuissimo iure im podwyższenie żołdu debetur, do czego starania swego pp. posłowie przyłożą. 21. Exempty tym, którzy się na tę ekspedycyą przeciwko poganinowi lub zaciągli lub z ochoty stawią, aby według dawnych praw i zwyczajów i konstytucyej o tem ostatniej, teraźniejszą też konstytucyą obwarowane były; tedy dokłada ius, żeby tak od hetmana jako i z kancelaryej króla IMci wydane exempty zakonne własne były. 22. Komisya węgierska że nie doszła, ziemia sanocka niemałą stąd szkodę ponosi, o którą się teraz starać mają pp. posłowie. 23. Uważając in Republica merita i fidem Ich Mć pp. Mochyłów, na państwie mołdawskiem będących, zlecamy Ich Mć pp. posłom, aby J, kr. Mć p. Piotra Mohyłę województwa mołdawskiego '), który torem przodków swych na posługę Reipublicae swym się kosztem stawił non conlemnenda manu przeciwko nieprzyjacielowi Krzyża świętego, gorąco królowi IMci zalecili dla pobudzenia w nim do dalszej Keipublicae usługi. 24. Są też synowie nieboszczyka sławnej pamięci hospodara wołoskiego in captivitate turciea, prosić także mają IMć pp. posłowie króla IMci, aby condignam rationera in ista ich calamitate mieć raczył. 25. W miastach sądowych, kędy się roki grodzkie i ziemskie sądzywają, dla jakiegokolwiek wczasu szlachty braci naszej, których większa część za tem spustoszeniem tatarskiem z dziećmi i żonami swemi i sprzętem wszylkim domowym w mieściech mieszkają, aby rotom leże dawane nie były włożyć się mają w to pp. posłowie. 26. Iż sami wiemy co należy na securitate miast głównych J. kr. Mci, a mianowicie w mieście Lwowie, kędy różnych ludzi stek bywa, jednakże słowo to według statutu toruńskiego >iniuriam« pociągają sobie mieszczanie lwowscy, z uciążeniem stanu szlacheckiego, żeby zaś to słowo latius rozumianie i za małą jaką rzecz droga krew szlachecka nie cierpiała, będą się starać pp. posłowie, aby konstytucyą jaką rzetelniejszą appendix ta określona była. Węzłowe także jakieś posiedh niezwyczajne, na które sobie ad małe narrata mieszczanie lwowscy przywilej otrzymali, wszech stanów ludzi obciąża. Utyskuje i na to stan szlachecki, [że] piechotę mają, czego przedtem nie bywało i teraz minus im potrzeba być, widzą i życzą, aby ten koszt raczej na poprawę i obronę miasta był obrócony. Monopolia plebei zboża mianowicie sobie czynią, czem i ubożą i głodzą te kraje. A iż uchowaj Boże wojny tureckiej tuby się