Blu42 Media

Część 31

strona 371/659

bliwie przodkowie nasi, cokolwieic z kluby swej wypadło i exorbitowało i coby im większą wolność i swobodę przynieść miało, na sejmie elekcyej, potem i na koronacyej u panów swych zwykli domawiać się, których torem i my idąc teraz to praecipue in desideriis mamy, aby te wszytkie exorbitancye, które z przeszłego sejmu elekcyej, dla ścisłości czasu i inszych wielkich spraw, do koronacyej są odłożone, były uspokojone. Dlaczego i sejm sześć niedzielny za zgodą naszą jest naznaczony i na skrócenie jego, dla pomienionych exorbitancyi i czynieniu sprawiedUwości, niemają pp. posłowie pozwalać. 5. Ktokolwiek wejrzy w świątobliwe panowanie J. kr. Mci, ktokolwisk uważy miłość, chęć i życzliwość jego przeciwko tej Koronie, tak w sprawowaniu tej Rzpltej w pokoju jako we wszelakich imprezach wojennych, na które zawsze persona sua niósł zdrowie swoje dostatki i dostojeństwo, przyznać to musi, iż ten pan godzien jest nietylko aby publico funere et sumptu to zacne królewskie ciało było pochowane, ale abychmy w sercach naszych pamiątkę dobrotliwego panowania jego zawarli. Zaczem idąc w tej mierze torem przodków naszych, którzy anlecessorom J. kr. Mci panom swym pogrzeby publico sumptu sprawowali, na to zezwalamy, aby w tej mierze pp. posłowie nasi do zgody wszytkich inszych województw skłonili się i miłość nasze i po śmierci piis manibus króla IMci i świątobliwemu potomstwu oświadczyli pewną jaką sumę, na którąby się zgodzili wszytkie województwa i ziemie nemine excepto naznaczywszy, niezaciągając jednak na to żadnych podatków Rzpltej. 6. Strony rezydencyej królewiczów Ich Mci Kazimierza i Alexandra, za którymi żądanie swe J. kr. Mć wnosić raczy, aby krzepickie i soleckie starostwa na rezydencye królewiczów Ich Melów konferowane być mogły, także i strony opatrzenia królewicza IMci Karola biskupa wrocławskiego benefieio spirituali, wyjąwszy biskupstwa, zniosą się pp. posłowie nasi ze wszystklemi województwy i to uczynią, na co zajdzie powszechna zgoda wszytkiej Rzpltej ; his jednak praeviis cautellis et conditionibus, któreby i bespleczeństwo nasze i immunitatem legum et libertatum conservarent. W tej jednak deklaracyi pp. posłowie nasi przed innymi pierwszymi być nie mają. 7. A iż na przeszłej elekcyej niektóre exorbitancye publiczne są pactis conventis uspokojone, dla tego. starania przyłożą pp. posłowie nasi, aby konstytucyami osobnemi ratyfikowane były et antę omnia efficient, aby onych izba poselska w senacie poparła i do efektu za zgodą wszystkich przywiodła, nie przystępując do niczego, aż się temu dosyć stanie, nieopuszczając jednak dla ochrony czasu deputacye o wojnie moskiewskiej et disciplina militari, aby gdy te deputacye odprawować się będą, w izbie poselskiej cum senatu exorbitancye traktowano. 8. Co się tyczy mennice i dobrego bicia pieniędzy, na czem wszytkiej Rzpltej wiele należy, widząc iż po tak wielu deputacyach na to naznaczonych dotąd do efektu nie przyszła, że pp. deputaci absolutam facultatem concludendi około tego nie mieli, dla tegośmy się skłonili, aby in paucissimo numero in poslerum deputaci od Rzpltej cum abśoluta facultate, ludzie w tej mierze biegli i umiejętni, naznaczeni byli, którzyby przysięgę wprzód na to oddawszy, absolute strony bicia tych pieniędzy ordynacyą i decyzyą uczynili, wedle której in posterum ta mennica miała być bit , tak jednak, żeby simul et semel praevia rerum, które wszytkie stany wielce uciążają, i niszczą, byli do tychże pp, deputatów przysięgłych postanowione ; a jeśliby jaka około tej mennice ordinafio stanęła, tedy super officiales cudendae monetae in causa contraventionis ordinationi prO' cessum paenam et forum namówić mają. 9. Deputaci, którzy ad correcturam iurium tak z senatu jako ex omni nobiUtate etiam absentes ludzie w prawie biegli i mądrzy, iudicio et ingenio pollentes, aby in certo numero, to jest z Wielkiej Polskiej dwanaście z Małej Polski także obrani i deputowani byli starać się mają, tak jednak, aby aa tę korekturę przysięgę wprzód uczyniU i na mieszkanie im salaria pozwolone były, dawszy im plenariam et absolutam potestatem, aby tandem lę korekturę do efektu przywiedli i cokolwiek od nich postanowione było, aby pro rato et grato u wszytkiej Rzpltej być mogło, ponieważ inaczej ta poprawa praw i skończenia postępków in multitudine, za którą konfuzya zwykła chodzić, do pożądanego nigdyby nie przyszła efektu, unius duorumve absentia non obstante. Której to deputacyej miejsce w Radomiu ma być naznaczone i między Ich Mciami pluralitas ma konkludować. 10. Ponieważ in modo consultationum i na dobrem zawarciu sejmowych deliberacyi cardo et salus Reipublicae vertitur, przestrzegać tego pp. posłowie mają, aby między inszymi punktami strony konkluzyej sejmowych ten punkt był warowany, aby przyjeżdżającym posłom czas był czterech niedziel prefigowany i określony, żeby post hoc tempus eiapsum przyjechawszy rzeczom postanowionym niemógł żaden poseł konfradicować i to co conclusum będzie znosić. 11. Z żalem tego w kole naszem słuchaliśmy, gdy nam przekładane było, jako tak drogiego klejnotu szlachectwa polskiego plebei Tariis imposturis dopinają imponendo to sejmikom, to trybunałom świadkami, attestacyami et yariis artibus ex condictamine decreta na to zmowne otrzymywają. Dla czego szukać będą sposobów pp. posłowie nasi, znosząc się z drugiemi województwy, aby się tym zmownym dekretom mogło obviare i żeby nietylko świadectwy ale dispozycyami, działami, reformacyami, dożywociami przodków swych szlachectwo wywodzone było. A którzy jawni plebei są a dekreta in condictamine otrzymali, ea praerogativa nobilitatis non gaudeant. A któremuby zadano ignobiliłatem iudicialiter, dokąd non probabit se esse nobilem, niebędzie mógł criminaliter contra nobilem agere, gdyż par pari podług prawa dawnego sprawować się powinien. 12. Incompatibilia aby secundum pacta conrenta na tym sejmie określone były życzymy, i aby urzędy koronne cum senatoria dignitate łączone nie były żądamy. I to poruczamy pp. posłom naszym, aby o to staranie uczynili, aby wszytkie biskupstwa ruskie, to jest arcybiskupstwo lwowskie, biskupstwo łuckie, przemyskie, kamienieckie, chełmskie, kijowskie, które wszytkie szczupłe mają intraty, dla których IchMć księża biskupi episcopalem et senatoriam dignitatem nie mogą tueri, były pewnemi podszewkami, opactwy mianowicie opatrzone, jednym bez drugich na te podszewki nie dozwalając, salvis nihilominus moderois possessoribus, luboby ta alTektacya nasza do skutku nie przyszła. 13. Wójtostwa i sołtystwa aby podług konstytucyej z starostwy nie chodziły i nie tylko w przywilejach ale i w rzeczy samej z niemi łączone nie były sub nullitate privilegii, ale żeby osobnymi przywilejami ludziom zasłużonym wedle inlencyi konstytucyi rozdawane były. 14. Sprawy czwartkowe wszelakie także sobotne po dokończeniu województwa każdego z tegoż województwa przypadające, aby były sądzone i determinowane staranie uczynią. 15. Wielkie się w tem dzieje praeiudioium stanowi szlacheckiemu, iż bona terrestria bez wszelakiej słuszności, ludzie alienis bonis inhiantes sub praetextu iuris regii upraszają, zaczem possessorów ich do wielkich szkód przywodzą. Dlatego pilnego starania pp. posłowie przyłożą, aby konstytucya o tem uczyniona do exekucyej przywiedziona była i paena większa piąci tysięcy zł. na tych, którzyby się do tego ważyli in posterum naznaczona. Także de bonis nuUo iure receptis aby na sejmie sądzono i preskrypcye w nich nieszły, reassumując w lem przeszłe konstytucye. A ktoby wedle starego prawa intra;, triennium et trimestre przywileju takiego nie poparł, tedy ipso facto nullitati subiacebit. 16. Dignitates et^unctiones senatoriae iż wielkich kosztów potrzebują a osobliwie rezydencyi pp. senatorów przy boku J. kr. Mci, których iż wiele z mniejszych Ich Mciów odprawować czem nie mają, prosić będą pp. posłowie króla JMci, aby na nie osobliwy wzgląd mając, onych łaską i dobrotliwością swą pańską w podawających się okazyach wspierał. Przy tem życzymy tego, aby koncept de distributira iustitia, który był koncypowany i spisany przez deputaty ex senatorio et eąuestri ordine na przeszłej elekcyej i teraz na tym sejmie był trutynowany i agitowany i dojefektu przywiedziony w tych rzeczach, na które zajdzie zgoda powszechna. 17. Ich Mć pp. bracia nasi religiej greckiej, aby secundum pacta conventa jako najprędzej uspokojeni zostali prosić będą pp. posłowie J. kr. Mci i serio upomnią się tego, jakoby w tej afektacyej swojej zostali ukontentowani na tym sejmie.*) A jeśliby się jakie ukazały protestacye w grodach po tej elekcyi przeciwko postanowieniu J. kr. Mci z deputatami tak z koła senatorskiego jako i rycerskiego wysadzonym aby nullitatis vitio subiaceant.') 18. Prosić także