Część 3

obwieszczenie w województwie nie zasłaJo i którzy będą intra et extra regnum na posłudze Rzpilej, i ci też którzy prawdziwą niemocą chorują i złożeni są, wszakże na niniejsze swoje mają wyprawić osoby godne secundum facultates, którzyby na miejsce ich jechali, a tej exekucjej społem z innymi dopomagali i one kończyli. A ktobykolwiek takowemu wywołanemu chciał patrocinare et auxiliari radą i pomocą, takowemuż karaniu bannitionis et confiscationis bonorum podań być ma. 5. Takowy tedy porządek do skończenia exekucyej sprawom osądzonym, począwszy po śmierci króla IMci zmarłego Zygmunta Augusta sławnej pamięci także i po odjechaniu tego teraźniejszego Henrika między sobą ustanawiamy i spoinie uchwalamy, biorąc to ua się pod poczciwością i przysięgą swą. A któreby też osądzone nie były jedno zaczęte i niezaczęte po śmierci króla IMci i do tego czasu przypadające i przypadłe krzywdy, te pod rozsądek wszystkie generaliter nullis exceptis parvis, magnis, criminalibus et civilibus sądowi na ten czas postanowionemu, niżej obmienionemu, podajemy i iż podlegają wszem obwieszczamy. Także też o wykupna pań wiennych, któreby po śmierci królewskiej pomarły albo za mąż szły. 6. Sprawy wszelakie ku zapisom tak o długi wszelakie jako i o wszelakie krzywdy i o ich łransporlacye, te wszystkie iuxta vim et colinentiam inscriptionum jako się kto zapisał, tak co się za żywota króla IMci zapisy stały, jako i po śmierci aż dotąd i potem, sive ad officium sive ad iudicium parere sunt obligali, usilata forma et processu iuris kończyć się mają usąue ad punctum bannitionis przed tymże sądem deputackim, oprócz tych, któreby na apelacyach zawisły; do której bannicyej gdy przyjdzie, tedy iure victus ma być pozwan iuxta usitatum processum przed pana starostę ad banniendum, non expectatis nec celebratis terminis. A po bannicyej, tedy także przeciwko takiemu każdemu postąpić jako się opisało de bannitione. 7. Excypując od tych sądów wszystkie akcye, które się za żywota nieboszczyka króla Zygmunta Augusta w ziemstwie zaczęły, które oprócz co ku braniu pieniędzy niezawisły e) na ruszeniu i każdego przy jego possessyej zostawując, non derogando quo ad proprietalem fundi in foro competenti in futurum agendi, qaod ąuidem tam de bonis regalibws quam hereditariis rozumiano być ma. 8. A gdzieby się trafiała sprawa o krzywdę ziemską osoby stanu duchownego z świeckim, tedy oficiał actorum albo jego subdelegat ma być do tychże deputatów do takiego tylko aktu przysadzon i wotować ma. 9. Dokładając też tego, iż sub tempore absentiae regis miesczanie, gdzieby się iem gwałt stał w mieście, mają używać statutu Toruńskiego, wszakże pojmanego sądzić nie mają jedno z tymiż deputaty i starostą abo podstarościm. A miesczanie zasię, gdzieby krzywdę komu bądź to szlacheckiego stanu abo prostego uczynili, tak wszystka communitas w obec i urząd, jako też i każdy z nich z osobna, także t6ż e convenso, ktoby communitali, uryędowi i każdemu z nich z osobna krzywdę czynił, mają podlegać rozsądkowi tych sędziów, według teraźniejszego postanowienia, a apelacye od tychże sądów urzędu miesckiego mają iść do sądu tego postanowionego, dokąd iudicia ordinaria nie będą postanowione. 10, A ten sąd na ten czas postanowiony niema inakszym sposobem dekretów czynić, jedno wedle jasnego opisania prawa pospolitego jako verba legum sonant. A gdzieby się casus trafiły, które prawem pospolitem opisane nie są, tedy mają ich sądzić obyczajem tym, któryby się najwięcej przychylał ku prawu pospolitemu a secundum aequitatem et conscientiam. 11. A wszakże najazdy domów zabijania, morderstwa, zranienia b), zgwałcenia białych głów, pożogi, rozbicia na dobrowolnych drogach i zaslempowania z ranieniem, takowe złe uczynki nietylko dla więtszego pokoju, aby poenis legibus descriptis, ale żeby i poczciwością i banicyą i bonorum confiscatione były karane, tego pozwalamy i tak uchwalamy. 12. Membrany pozwów mają być wydawane okrom wszelakiej zwłoki z grodu pod pieczęcią starościną. A wszakże pozew ma być pisań tak imieniem panów deputatów jako i imienieniem starościnem. A gdzieby się trafiło starostę pozwać, tedy imieniem tylko deputatów pozwan być ma. 13. A od membran i minut nie mają brać, jedno wedle prawa pospolitego pod winą czternaście grzywien, o którą ciż deputatowie sądzić mają. 14. Rok stronom a) które niezawisły Ch. b) zranienia, wybijania z spokojnej posesyi C.