Część 16

4. Zlecamy pp. posłom naszym, dając im in eo facultatem, aby się o tych wszytkich niebespieczeństwach, które już na oko widzimy i któreby jeszcze nastąpić mogły ze wszytkiemi województwy, 2 Wielkiem księstwem Litewskiem znosili, ratunki słuszne i dostateczne, któreby takiem niebespieczeństwom wydołać mogły i inną obronę ad securitatem nostram, tak jakoby Rzpta w całości swej została przynieśli, idąc w tem za zgodą wszytkich stanów a nas, o których najwięcej i najpierwej idzie, nie zostawując bez obrony, jednak się nie skwapiając ad extrema belli offensiyi, i owszem wszytkich modos et rationes szukając, jakobyśmy z tak wielą oraz nieprzyjaciół a zwłaszcza z cesarzem tureckim*) w wojny nie zachodzili i inszych nowych wojen nie przyczyniali, a z tymi się województwy zgadzając, które na większe ratunki pozwalać będą; a tego dokJadając, aby było wolno radzić o sobie, gdzieby insze województwa ratować naszej Rzpltej nie chciały. 5. Pakta które IMć p. hetman koronny *) z Kaaderbaszą za radą i informacyą króla IMci społecznie z IMciami pp. senatory, na ten czas w obozie będącymi, obecnie nie mając na ten czas jedno tę unicam optionem pokoju albo wojny uczynił, podobają się nam, ponieważ się do starych pakt referują '). A strony Kozaków rozumiemy być bardzo potrzebne uciechę ich żołdem dorocznym, aby sługami i żołnierzami króla IMci i Rzptej tudzież w posłuszeństwie J. kr. Mci i pod regimentem pp. hetmanów koronnych zostawali w liczbie nie większej, jedno jako IMcie pp. komisarze do tego od króla IMci deputowani naznaczyU i z kondycyami przez IMciów postanowionymi, a zwłaszcza aby jurysdykcye ich wszelakie zniesione były, a jurysdykcya sama wprzód króla IMci potem pp. hetmanów koronnych i pp. starost, pod którymi przemieszkiwać będą, cała zostawała, o czem finalna i gruntowna ma być na sejmie namowa, pobór z tego wyjmując. 6. Dziękujemy zatem IMciom pp. hetmanom za odwagę zdrowia IMci dla zdrowia i całości Rzptej i za wielkie prace i pilność i staranie około zatrzymawania pokoju z pogaństwem a bez rozlania krwie i bez zaciągnienia w dalszą wojnę, także IMciom pp. senatorom urzędnikom koronnym i wszytkich IMciom ludziom szlacheckim pp. i braciej naszej, którzy z chęci i miłości swej ku ojczyźnie zbieżeli się do IMci pana hetmana z posiłkami swymi na ratunek ojczyźnie i o niej tak społecznie radzili i gotowi byli propriis pectoribus zastawić się o nię. Zlecamy pp. posłom naszym, aby takąż wdzięczność nasze IMciom wszytkim na sejmie publice oświadczyli i podziękowali. 7. Tatarom żołd albo upominki, za którymi tak częste i wielkie infestacye od nich stanąć mogą, aby obmyślone i dawane zawżdy były pilnie J. kr. Mci i wszytkich stanów prosimy, aby to już skutecznie prawem uchwalone było poborów do tego niepokładając. 8. A żeby się tem prędzej i gruntowniej pokój z cesarzem tureckim jako i z Tatary utwierdził, rozumiemy być bardzo potrzebne jako najprędsze wysłanie posła wielkiego, człowieka cum authoritate et in rebus bene versatum do cesarza tureckiego nowo nastałego, dla potwierdzenia pakt z Koroną i od Wołoch, tak dawnych jako i tych pośledniejszych. Gdzie ten, kto będzie posłany, postrzegać tego ma jako najbardziej i starać się, aby zawżdy chrześcijanina i dobrego człowieka na hospodarstwo wołoskie ex pactis podawano, jeśliby więc ius conferendi albo ad minus praesentandi otrzymać nie mogło. 9. Wojna moskiewska, acz nie jest bez wielkiego ciężaru Rzptej, trudnościami swemi z wielu miar i niebespieczcństwy po ten czas ścieśnionej, jednak mając pierwszy i przedniejszy respekt na honor i sławę Rzpltej, także na honor i dignitatem królewicza IMci jako krwie pana naszego, tudzież na lak wielki zaciąg, który się już stał i osławę przed wszytkim światem, k'temu przestrzegając, aby odbieżeniem tego zaciągu nie przychodziło do większego zatrudnienia i dalszej a daremnej, której nie życzymy, królewicowi IMci osławy, poruczamy pp. posłom naszym, aby spoinie z inszemi województw? ratunek, który ex nunc królewicowi IMci pozwalamy namówili i uchwalili taki, jaki się wszytkim stanom i województwom zgodnie będzie zdał, nie opuszczając liczby z szafuuków przeszłymi poborami królewiczowi LMci pozwolonymi, z pewną wiadomością kędy się obróciły i wiele in retentis zostać mogło. A iż nie wszytkie województwa jednako i zarówno tych poborów i czopowego wydały i wiele tego przy nich zostało, jako od skarbu będzie ukazano, pilnie to zlecamy pp. posłom naszym, aby się tego domówili tam gdzie należy, żeby się z nami koniecznie porównały i od dalszych także ratunków królewicowi IMci nie były. 10. Nastąpienie zamorskie na ziemię inflancką potrzeba koniecznie reprimere i w czas nieprzyjacielowi dać wtręt, aby się dalej nie pomykał i zamków nie posiadał, mają się pp. posłowie nań o sposobach z innemi województwy znosić i czego ta sprawa [wymaga] skutecznie obmyśleć, nie zaniechiwając tego dowiedzieć się, przecz starostowie i dzierżawcy zam-