Część 45

>) Adam Kaaanowski. ^) Jeremi Michał Wisniowiecki. ') Adam Kazanowski. *) Yol. 1. lY, 49 •) Vol. I. II. 1329 t. Porządek z strony Niżowców skarbu swego mają przeslrzedz i do tego potrzeba, aby abusus niektóre świątobliwej uniej związkiem i praw koronnych w niwec nie obracali. 23. Niesłuszna rzecz jest zaprawdę, aby to, co si§ z nieoszacowanym skarbu Rzpltej kosztem nabywa i zatrzyraywa, na samych tylko privatorum commodum cedere miało, expedit Reipublicae aby komissya smoleńska ') rite et ordine odprawiona była, do której przynamniej dwaj komisarze z Korony sine eiceptione absentia alteriusutriusąue cum salario de publico naznaczeni być mają. 24. Zabiegać imminentibus bellis chwalebna zawsze ale między narody chrześciańskimi pobożna i świątobliwa rzecz jest, a że ex vi pactorum około pokoju wiecznego z Szwedami durantibus indutiis traktowano być ma, życzymy aby pp. komisarze prudentia et authoritate insignes tak z senatu jako i z koła rycerskiego z obojga narodów do traktatów mianowani byli, którym instrukcya tamże na sejmie namówiona i salarium skarbu pospolitego naznaczone być ma. A że sub clipeo szczęśliwym wedle starej powieści pacis negotium succedere zwykło, zawczasu in casu niedościa traktatów o obmyślaniu wojny tamtej znosić się z stanem koronnym potrzebną rzec:^ być rozumiemy. 26. Na kommutacye, lenna, wszytkie ogółem szlachectwa, które na sejmikach nieproponowane, konstytucye, ciężary jakiekolwiek na dobra Rzpltej zaciągane i artykuły albo sposoby, któreby miały prae se ferre nobilitatis speciem i dawać okazyą odmianie praesentis Reipublicae status, żadną miarą nie mają pozwalać pp. posłowie. 26. Mielichmy relacyą od wysadzonych na sejmie tysiąc sześć set trzydziestego ósmego komisantów,') iż dług książęcia IM i de Croye na tych powiatach bitomskim i lemburskiem już wytrzymany, atoli jeśli tego bęJzie potrzeba, drugiej jeszcze na uznanie słuszności tej sprawy komissyej nie odmawiamy. 27. Dla postanowienia minnicy aby moneta drobna mogła być szczero srebrna, mają być na sejmie wysadzeni komisarze iurati ex utroąue ordine cum absoluta facultate, najwięcej osób dziesięć a po takowem postanowieniu slachta possessionata ex publico salariati i przysięgli, iuxta rotham na sejmie concipiendam, którzyby wardainow •) pilnowali, mianowani być mają. To opatrzywszy jeżeliby poprawa miennice do skutku swego przyszła, aby na potem dobrej monety z państw koronnych nie wywożono, więc o sposobie wygubienia złej monety inire rationes potrzeba. 28. Nie małe stąd trudności ludziom rosną, kiedy sejmy dekreta trybunalskie, a trybunały sejmowe znoszą; zabiegając tedy temu, postrzegą pp. posłowie, aby sejm dekretów trybunalskich per serias controversias ferowanych, nullo modo nie znosił. Trybunał zaś, zwłaszcza pp. duchowni dekretów za dworem inter bona merę regalia skazanych, aby nie atrektowali i limites swojej iurisdikcyej pozwolonych non excedent. A w sądzeniu regestru wedle postanowienia na początku ordinacyej aby się zachowali. Dekreta in genere zaś, iura legis sapientia według konstytucyej 1627*) ferre trybunał niema. 29. Mimo prawo i pernicioso exemplo dzieje się na trybunałach, iż kryminały in actiones civiles albo paenales transformują. Zabiegać temu mają pp. posłowie, aby ta metamorfosis na potem nie bywała, ale wedle starych praw criminalia criminaliter sądzono. W nocy też aresztów przywoływać trybunały nie mają, chyba dosądzać sprawy, jeśliby się która przed wieczorem zaczęła. Deputaci też na trybunały, posłowie na sejm aby nie bywali tylko aetate legitima obierani, gdyż jedni z tych de capite et fama civiura sądzą, a drudzy o Rzptej decernunt. 30. NiedochoJzenie exekucyej powszechną jest wszytkich prawie oLywatelów koronnych skargą, w czem żeby leniment słusznie uskarżającym się dawane być mogło, postarają się pp. posłowie, aby był sposób dostatecznie namówiony, jako sobie pp. starostowie w tych esekucyach postępować mają. 31. Urzędy wedle praw i statutów umniejszone, przyczyniono być nie mają, a w których elekcya idzie, te przy dawnym zwyczaju niech zostawają, tego dołożywszy, jeśliby kto pierwej ważył się uprosić przywilej niż kandydatem zostanie, ipso facto nie ma być capax tego urzędu. 32. W radach, sądach wszelakich i in senatus consultis, aby się J. kr. Mć in toto według pacta conventa zachował prosić mają pp. posłowie, a iż między pp. senatorami różne bywają