"•) Kanclerz, także logoteta wielki, był według Mirona Kostyna najwyższym urzędnikiem państwa, zajmującym pierwsze po księciu miejsce w senacie. „Tego officium — mówi Miron Kostyn we wzmiankowanym powyżej Porządku senat, i ziem. urzędów 1. c. pag. 269 — jest te, że pieczęć wielka przy nim być ma, privilegia podpisuje i decreta także z dywanów hospodarskich etc. Do niego się zsyłają sądy o dobra szlacheckie dziedziczne, do niego należy także kopcy rozgraniczenia dzielić ad aeąuałitatem, gdzie, jeżeli nie sam swoją osobą będzie, tedy zsyła logoteta wtórego, albo kogo innego, swego wiernego. Wszystka szlachta ziemska, nomine kurtany, pod jego directią są. Insygnie urzędu swego nosi: laskę zieloną w kostkach malowanych złocistożółtych."
*') Pyrkałab, po rum. parkalab, znaczył (jak wspomnieliśmy o tern w dokum. * II. n. 34) tyle, co starosta - kasztelan w Polsce; a co się tyczy nazwy, to wzięta jest według Miklosicza, Fremdworter, 47. od raagy. porkolab, które ze swej strony powstało ze średnioniem. burcgrave (obecnie burggraf), po czesku purkrabe, po polsku burgrabia itd.
^^) Postelnik, po rum. postelnicu, znaczył według Porządku senat, i ziem. urzędów 1. c. pag. 270 to samo, co marszałek i miał nazwę swoje jakoby od tego, że wolno mu było wnijść, choćby hospodar jeszcze nie był ubrany, i choćby nie był zawołany. „Marszałek — czytamy w Porządku tymże dalej — idzie pi'zed hospodarem ze srebną laską, zupełnie okowaną. Sądzi dwór wszystek hospodarski: aprodów, kursarów (według kroniki putneńskiej — usarów, czyli komorników) i Turków, a dla tego powinien postelnik i język turecki umieć. Pyrkalabstwo jaskie do jego laski należy".
'•^) Co się tyczy iirzgdów dworskich i państwowych w Mołdawii, to najdawniejsze szczegóły o przedmiocie tym znajdują się w tak zwanej kronice putneńskiej, ułożonej w latach 14GU — 1552 w klasztorze Putnie w języku rumuńskim, a następnie przełożonej na język polski i z przyczynkami o zdarzeniach między 1552 a 156C wydanej (po raz pierwszy pojawiła się kronika ta, ale z bardzo znacznemi rayłkami, według manuskryptu Adama Naruszewicza, w Starożytnej hiblio-tece pisarzy polskich, Warszawa 1843—44; 2 wyd. 1854 — 55) w Archiva istoricii Hażdcua t. III. pag. 1 — 34; znajdują się także, tylko znacznie obszerniejsze, w roczniku Grzegorza Urekii, wydanym w Latopisach ziemi mołdawskiej (AtToniciniAf n'kpii MoAĄCKii) t. I. pag. 104 — 105, i nareszcie w wzmiankowanym kilkakrotnie Porziidku senat, i ziem. urzędów Mirona Kostyna 1. c. pag. 269 — 273. Niektóre ciekawe szczegóły o tymże przedmiocie i w ogóle o sprawach domowych Mołdawii i Multan w latach 1659 — 1660, podane są także w sprawozdaniu arabskiem archidyakona Pawła Alepa do ówczesnego patryarchy aiityochijskiego, ogłoszonem pierwszy raz, jak rzekliśmy powyżej w nocie "), w tłóraaczeniu angielskiera Belfoura w dziele: The Travels of Macarius etc, a drugi raz w tłómaczeniu rumuńskiem Hażdeun, w Archiva istorica t. I. część 2. str. 59 — 111 (75 — 76); tudzież, najobszerniej, w Kantemira, Beschreibung der Moldau pag. 186 — 208; wFotina, 'laTopia iT,; 7:x'/.x'. lr/J.x;, wydanej ponownie przez Jerzego Siona pod tytułem: Istoria generała a Daciei sau a Transihaniei, terrei Muntenesci si a MoldovieT de Dionisiu Fotino, BucurescI, 1859 t. III. 252—311; także w Wenelina Baaxo-6ojrapcKifl rpaiiaTLi, pag. 191 — 201 i w wielu innych, mniej lub więcej znanych dziełach.
VIII.
Książe mołdawski Sz.czepan '), z przydomkiem Wielki, poręcza kupcom lwowskim, tudzież kupcom innych miast ziemi ruskiej i podolskiej te same prawa i wolności handlowe, co poprzednik jego Piotr, z tą jednakże różnicą, że myto w Tyginie, które zniesione zostało przez Piotra,
AV[h]a[«s]ctVw K[o]}KltlO, -MW 0Tf4>'«HK, KOIKOAJ H
[słowo w słowo jak w dokumencie Nr. *VII.], wjKt npHuiAH luptAfii]
Hdcf-k] HAllJH npiATIAIBf, KOVP''JP' AHKOKCKHh'), H fipHHICAH npHRHAlf BIAHKOf, ąiO H.Mdtórfk]
WT['kJ OyHKJ HaUlErO, lICKOHHHKa GTfijiaHa KOfKC>,VH, H HaU]HA\H liaHkl H paAOlO, H AHIUNAH (CiUkl HiM['k] TOP* lipaBa, KaKM Mjcf-k] KOynUH CłCKOAHO II KCTlk] rOACKHOf AAklTO, łia CK/UA"!; W GwMaR'fc, 'WT[-k] rpHBHOr, TpH rpCIIIH. COyT[k] pCSiWaHTH p'kMH, nCMEHlUK: (lOACTHC aUTOKCKCf II KpOCfHCKCe II iUOVAP*fł " WT['k]
KapjfarS, ii wtM noMaTorc coyKNa, ii hc:kh,
H KCHBHII^H, HOACH, HCKCMHNH, lUIRKkl,
u]a<^paH['k], uiaiiKH, nacyżKNaa:KfaH3a, KcpAH, WT['kl orciro, ipoEki naaTnaH cy GfpfTii,v\kiTO wtC^k]