Dokument porgaiiiinowy w arch. Dominikanów krakowskich w skutek zbutwienia tak uszkodzony, iż oprócz kilku mniejszych dziur wypadła jedna większa podłużna, idąca przez sześć wierszy, która w miejscach wykropkowanych tekst nadwerężyła. Na adresie tą samą; ręką napis „Gneznen". Odpis dokumentu tego w powyższy sposób opisanego dostarczył mi łaskawie dr. Fr. Piekosiński.
Dokument ten, o ile mi wiadomo, znany był dotąd tylko ze streszczenia jiod;inego w Bsovms Ann. eccl. 1232, nr. 12, które brzmi tak: „Georgius Jacobo Crescentio Provinciali et F. Doinaslao ordiuis praedicatorum provinciae Poloniae commiserat potestatem inąuirendi statum circuutstantiasąue regionis et nationis Ruthrnarum caeteraąue omnia, quae ad institutionem episconi pertinere videbantur. Dedit ea de re utriąue literas Interamnae IV. Cal. Maii pontif. anno 6. quarum initium est: Significante dilecto filio Gnesnensi electo etc." Jest to widocznie treść naszego dokumentu, ale z ważnemi błędami. Najprzód brewe nasze nie jest wystosowane do Jakóba Crescentiusza prowincyała i Domasława zakonnika, lecz do niewymienionego z nazwiska prowincyała i do braci Jakóba i Domasława. Powtóre ])ohałamuciI Bzowski datę, napisał bowiem Cal. Maii zamiast Idus Maii. Bzowski wprowadził potem w błąd innych pisarzy a nawet najnowszego dra. Reifenlcugla (die Griinditng der rómisch-kutholischen Bidhiimer in den Territorien Halicz und Władimir. Wien 1874), który (str. 16) podaje brewe to pod 28. Kwietnia 1332 (co jest niewątpliwie błędem drukarskim zamiast L232) i idzie w ogóle za Bzowskim. Prowincyałem Dominikanów polskich zaś w tym czasie nie był wcale Jakób Krescencyusz, lecz Gerard z Wrocławia, jak zgoła trafnie twierdzi Barącs, Bi/s dziej, zakonu kaznodziejskiego w Polsce I., 75 — 77, nie dając się zwieść wiadomości Bzowskiego wyrażonej w jego Annal. eccles. i w drągiem dziele dc rebus Prot. Polon.
W Lateranie 12. Maja 1284 r.
Grzegorz IX. papież upoważnia Dominikanów udającycłi się na Ruś do słuchania spowiedzi tam przebywających katolików i udzielania absolucyi nawet exkomunikowanym.
Gregunus episcopus serv"us servorum Doi, dilectis fiłiis fratribus oidinis fratrum Predicatorum in terras Ruthenorum et Pagauorum proficiscentibus salutem et apostolieaiu beuedictioiiem. Cum messis multa sit, operarii vero pauci, evangelicus ille paterfamłlias in messcm suum operarios adhuc raittit, et in hac quasi undecinia hora vinee sue novos deputat vinitores, ąuorum laborem pari cum primis dcnario recompeuset. Cum igitur in terris Ruthenorum aliorumąue iiifidelium vobis sit animarum sollicitudo commissa, ut illius operante clemeutia, qui de lapidibus potest abtas {sk) filios suscitare. verbo et e.ycniplo protiriatis iliidoni. et ex es in invia reducatis ad viani, nos considerantes,
quod niinisterium vestruni diligontor implentes,. vos operarios inconfusibiles cxhibetis {vici)orum sentes extirpare de aiiro domini satagcndo, proptor quod indiibitatam de vobis fiduciam obtiuemus, ut qui spiritu vivitis s ainbuletis et do doitiina et, conversatione vestra flores et fructus proveniaiit gratiores, devotioiii vestrc preseiitium auctoritate concedimns, ut in terris illis vobis sit iicituni christianorum ibi uiorantiuin de prelatorum suoriim consilio duiumodo sint catliolici et alioąu aciredentium confessiuiies aiulire ac eis peuitentiani iuiiuigere salutarem, et ipsis si aliąuibus exconiinunioatiomu)i seiitentiis suiit astricti satisfactione premissa beaeficium absolutionis iusfa formam ccdesie iiiipertiri. ita tameii. quod christianis ad partes illas accedentibus huiusinodi absolutio non ni-^i in necessitatis aiticulo impendatur et tunc iniungatur eis, qiiod de lure fuerit iniungeuduiu. Liceat qiioque vobis cum vestri ordiais fratribus super irregularitate, nisi adeo sit enormis et gravis, quod ea uotati ad sedem esseut apostolicam transinittendi. provide dispensare, ac alia facere, que ad couversionein intidelium et salutem pertinere!KJveritis auimarum. Nulli ergo omuiuo homiuum liceat hanc paginam nostre concessionis iiifringere vel ei ausu tomerario coutraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit, indignationem oinnipotentis Dei et beatoium Petri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Latcrani IIII. Idus Maii. pontificatus nostri anno octavo.
Dokument pergaminowy w arch. Dominikanów krakowskich zniszczony znacznie w skutek wilgoci, tak iż na zagięciu środkowem wybutwiała dziura, zaś atrament w wielu miejscach powypryskiwał. Na paśmie żółtego i pąsowego jedwabiu wisi ołowiana bulą papieża Grzegorza IX. Odpis dokumentu tego w powyższy sposób opisanego dostarczył mi łaskawie dr. Fr. Piekosiński. O brewe tern uie znajduję wzmianki u Barącza, rys dziej, zakonu kaznodziejsk. w Polsce, jako i w innych publikacyacli.
III.