Blu42 Media

Front matter

strona 5/894

rosławszczyżny należących za wasali swoich, a więc nie do ziemi ale jakoby osobiście do dziedziców Jarosławszczyzny należących. Widzimy to na przykładzie co do kmieci z Mikulic; wieś tę nabył Jan Starzechowski od Feliksa Ziemięckiego, któremu wojewoda Bełzki, Pilecki, wieś tę sprzedał cum pleno iure. Tymczasem kmiecia strofowanego przez Starzechowekiego bierze pod skrzydła opiekuńcze Magdalena Jarosławska, wojewodzina Bełzka, która pociąga Starzechowskiego do odpowiedzialności za fantowanie kmiecia i dowodzi, że jest jego zwierzchnią panią, albowiem wieś hołdownicza Mikulice należy do Jarosławszczyzny. Nadto wytoczyła ona sprawę Starzechowskiemu o ewokacyę wasalów z Mikulic, oczywiście uważając tą ewokacyą za włamywanie się w jej zwierzchniczą jurysdykcyę lennej posiadłości. Niestety nie wiamy jak ta sprawa, która się toczyła w 1538 r. w sądzie ziemskim przeworskim, została rozstrzygniętą. Podajemy poniżej treść zapiski przeworskiej, objaśniającej ten spór pomiędzy Jarosławską a Starzechowskim i przypuszczamy, że pierwsza z pretensyami swemi zwierzchności lenniczej, wręcz przeciwnej duchowi prawa ziemskiego, nie mogła się ostać w sądzie ziemskim 16). Tu tylko dodamy, że szlachta, widocznie chcąc uniknąć niedogodności i sporów z Pileckimi, czyniła stosowne klauzule w transakcyach z nimi czynionych. I tak musiał w 1535 r. Mikołaj Pilecki, wojewoda Bełzki, sprzedając Krzemienne, Halwigowę, Krzaczkowę i Malawę Mikołajowi z Felsztyna Odnowskiemu,

") Albertus kmetho de Mykulicze subditus mag. Magdalenae de laroslaw Pallatinae Bełz. iudicialiter contra generos, Albertum Starzechowsky cittatum pro recepcione securis. Starzechowski ipsum Albertum kmethonem in Mykulycze non esse iurisdiccionis mag. Magdalenae de laroslaw sed loannis Starzechowsky haeredis dictae villae Mikulicze, ubi ipsa domina offerebat se probare iure suo ąuesito habere ius ad dictum kmethonem; et est sibi data dilatio ad documenta, quod ipse kmetho est iurisdictionis suae, ideo domine iudex volo videre huiusmodi documenta ipsius magnificae Magdalenae, ad que se traxit. Magdalena probando, quod ipsa sit domina ipsius et possessor iure sue superioritatis ville Mikulicze, uti ad opidum Kańczuga feodaliter pertinentis, ostendit et produxit inscriptionem diyisionis in act. terr, preyorse. 1478, item inscriptionem obligationis 1513 a. ; et ex quo probavi villam Mykulicze esse feodalem ad bona Kańczuga et esse ipsorum bonorum Mykulicze dominam magnificam Magdalenam, ideo iuxta Albertum hmethonem stat ipsa domina pro pena, uti iuxta subditum suum, petit itaque, ut Albertus Starzechowski, qui nihil iuris dominii et proprietatis ad Albertum kmethonem habet, ut ei ad propositionem cittationis respondeat.

Starzechowski wyjaśnia, że Pilecki, wojewoda Bełzki prawa swe dziedziczne do MikuHc sprzedał cum pleno iure Feliksowi Ziemięckiemu donatione perpetua, ten zaś prawa swe odstąpił Janowi Starzechowskiemu — a więc wojewodzina nie ma żadnego prawa do Mikulic, dlatego proszę o zwolnienie od cytacyi kmiecia, którego jestem dziedzicznym panem, poezem dodaje : etiam produco cittationes, quibus nblis. loannes Starzechowski per mfcos. Stanislaum Odrow^sz et Magdalenam de laroslaw Pałlatinam Bełz. hic ad iudicium est citatus pro evocatione vasallorum feodalium ville Mykulicze, et intentaverunt sibi actionem hic in iudicio praesenti, utraque pars allegat habere iura superioritatis ad villam Mikulycze, et una pars alteri accionem intentavit ; a£fecto hanc cittationem kmethonis suspendi tamdiu, donec ipsi domini Stanislaus et Magdalena cum ipso loanne Starzechowski iure ad praefatas cittationes experiuntur, et que parcium ius pinguius et ius hereditarium habuerit et penes eundem kmethonem steterit, ipse daminus cui ius ad Mykulicze spectayerit, huic kmethoni prefalo pro tunc temporis respondeam vel id agam, quod de iure iicebit agendum. Ter. Prev, Inscr. 30. p. 877.