AKTA
GRODZKIE I ZIEMSKIE.
AKTA
GRODZKIE I ZIEMSKIE
W SKUTEK FUNDACYI
śp. Aleksandra hr. Stadnickiego
WYDANE STARANIEM
GALICYJSKIEGO WYDZIAŁU KRAJOWEGO.
TOM XIX.
WE LWOWIE.
GŁÓWNY SKŁAD W KSIĘGARNI SEYFARTHA I CZAJKOWSKIEGO. Z DRUKARNI E. WINIARZA WE LWOWIE.
tn fCT
PRZEDMOWA.
Charakter kresowej ziemi przeglądający z zapisek sądowych. — Lenności i służebności ustępują pod wpływem prawa ziemskiego.
ajl&ogactwo materyału jakie badacz znajdzie w tych z górą trzech tysiącach zapisek sądowych, wykazane jest w indeksie rzeczowym, co uwalnia redaktora wydawnictwa od szczegółowego omawiania ich treści. Należy jednak na tcm miejscu wskazać najważniejsze momenta podkreślane w zapiskach. Lecz tutaj zapytać się najpierw godzi, jaką treść nazwać należy najważniejszą w zapisce. Genealog i herdaldyk niezawodnie nazwie najważniejszą zapiskę herbową, jaką wskazuje zapiska pod nr. 1760, prawnik zapiskę podając mu tekst prawa w uchwale sejmikowej z 1488 r. (nr. 1440) lub zapiski, w któiych znajdzie mało zresztą znane instytucye prawa zwyczajowego Historyk kultury podniesie ważność tych zapisek, które mu wskażą na postęp światła ■wśród stepów i puszcz i przedstawią trudności z jakimi ten postęp miał do walczenia i t. p. Niechcąc się gubić w tym najróżnorodniejszym materyale, ani też nużyć czytelnika, wskażemy na kilka własności odrębnych, spotykanych w naszych aktach, które zdaniem naszem rzucają nam na obszerny kraj, do którego się odnoszą, na jego stosunki cywilizacyjne jaśniejsze nieco światło i pozwalają ocenić, jaką rolę odgrywał on w rozwoju tej Rzpltej, której walną część stanowił. Przeglądając te zapiski dostrzega się wnet na pierwszy rzut oka, że to ziemia kresowa o charakterze wybitnie innym aniżeli sąsiednie ziemie Małopolskie. Typ jej jest wybitnie kresowy. Ten charakter wschodni wpływa ze zmianek w aktach o ludności niewolnej, o ordyńcach i kalanych, spotykanych jeszcze pod koniec XV. w. (z 1335, 2707, 2709 — 1 1 i inne) o najaz-