Blu42 Media

Część 3

strona 55/687

1. w teraźniejszym osieroconej ojczyzny żałobnym i bez Pana tronie drżącym ad quaevis fortuita stanie, kiedy nam trzeba być w zgodzie i jedności dla pokazania obcym potencyom, quid valeat humeri na czas avulso capite, tedy nieszczęściem naszym scindimur in partes, ściągając na siebie sami owe tragicznych skutków diverbium : audent in fatum venire suum qui fata timent. Konfederacya prześwietnego województwa ruskiego pod zacnem imieniem WIMci pana popularibus et amicissimis godności jego studiis wziąwszy więź i formę, źe jej tantus w ojczyźnie vir virtute suum praebuit auspicium, zaraz mi dobrą czyniła nadzieję, iź niema nic w sobie inszego, vel inłus vel in fronte, tylko quietem publicam praw i swobód ojczystych, conservationem, i w tym świątobliwym węźle strictiorem animorum unionem na spoiny ratunek ojczyzny, bo optimi civis we wszystkich intencyach i sprawach jego zwykły bywać optimi fines, tak jako dobrego drzewa i szczepu dobre owoce.

2. Interea z podziwieniem i żalem moim personalnym, bo usque ad contumeliam prymacyalnej powagi singula ad iustitiam cuncta ad harmoniam et malifiam publicam prowadzącej ani żadnym privatarum partialitatum dobru powszechnemu contrariarum cenzurom i suspicyom podległej widziałem na teraźniejszym sejmie szczęśliwie z łaski Boskiej dokończonym animositates praematuras i w zawziętości swojej impersuasibiles na tym punkcie, aby pomieniona województwa ruskiego konfederacya niby superior placitis et sancitis wszystkich stanów, in praesenti orbitate znajdujących się, nienaruszenie zostawała z prowadzeniem województwa ad campum electoralem przez marszałka konfederackiego, skąd duo inconvenientia enormia wynikały.

* List ten towarzyszył niewątpliwie uniwersałowi prymasa na sejmiki relacyjne stosowanemu, a ponieważ uniwersał ma datę 22 czerwca 1733 r. (Ms. B. Ossol. 3577 f. 125) przeto i pismo powyższe pochodzi z tejże daty. Sejmiki relacyjne na konwokacyi naznaczono na 14 lipca.

Akta gioilzkie i zieiiiskin XIII. „

3. Pierwsze, iż prawo laederetur, które prócz dawnego z kreacyi województw i etymologii ich pochodzącego zwyczaju etiam wyraźnemi jest opisana konstytucyami, aby wojewodowie wiedli województwa, gdy tego kiedy potrzeba jest sub signis et aquilis e contra chcieć czego mordicus przeciwko prawu, unum idemąue est napierać się zgwałcenia aeąuitatis całej Rzptej takowe stanowienia czyniącej. Teraz zaś póki nam Pan Bóg nieda nowego króla est tempus acceptabiie poprawić co złego być mogło i prowadzić devia in recta, obliąua in piana, nie przymnażając grzechów do grzechów, abusus ad abusus, ile gdy każdemu honor miły i równe z najdroższym ponitur życia szacunkiem, dopieroż gdy go uzbraja i autoryzuje firmatus legibus usus, obojga tego bronić i niedopuścić leczyć nietylko dla siebie ale też pro succedaneis passio movet, ratio suadet, fas iubet.

4. Drugie inconveniens, że jako wszystkie partykularne województw ziem i powiatów konfederacye na wzór źródeł, do morza wpadających, zatapiają się w generalnej, tak gdyby miała partykularna województwa ruskiego konfederacya a parte sama subsistere, non influendo in aequor powszechnej jedności i zgody, zdałoby się to, że in Republica insza a parte formatur Respublica i gotuje się ignotum quo fine jawna dismembratio, ubi partium non est cum suo toto coadunatio.

5. Powstawały i w drugich województwach i ziemiach takież konfederacye pod marszałkami swymi, którym ductoratus na sejmikach antekomicyalnych był obwarowany, ale gdy tu na sejm convocationis obrani IMcie pp, posłowie stanęli, conformiter do praw i zwyczajów mutata in melius sententia, ani pertinaciter pretendować in rem marszałków swoich chcieli, co jest muneris województw, ani partykularnemi swemi lubo sub iuramentis konfederacyarai iść w kontrapunkt generalnej, ponieważ jej to jest mocy, wagi i władzy, z bezpieczeństwem fortioris in commune nexus, aby przeciwnych jakich sentymentów inter membra, licet bene suasa, nie było, uno capitali actu wszystkie z sobą coniungere comprehendere i w szczęśliwej jednomyślności ad unum corpus Reipublice reducere.